Een Dag sot hien zu menger Mamm, si soll äis gutt undoen, hie ging gär mat äis op Baastnech fueren, hie wéisst gär, wéi et elo do ausgeséich.

Meng Mamm sot: „Zu Baastnech ass et ëmmer kal.” Also si mir ugedoe ginn, wéi wa mir a Sibirien géife fueren. Laang Strëmp, e wollent Leifchen, eng wollen ënnescht Box an uewendriwwer eis nei brong „Bleyle”- Kostümer, déi mer grad vum Kleesche kritt haten. Et war och net vu Muttwëll, well eist aalt Gezei, dat meng Mamm äis am Krich zesummegebutt a gestréckt hat, war a Fatzen. Déi Kostümer hu bestanen aus enger Box, engem Pullover an enger Mutz a Moulen aus déckem donkelbronge wollenen Trikot (echt schwäizer Qualitéit). Dobäi hu mer nach eis nei orange Mäntel ugedoen an eis nei héich Schung mat „Specksuelen”, den neiste Cri nom Krich.

Sou ausstafféiert si mer mëttes nom Iessen op d’Gare getrëppelt a mir hunn den „Autorail” Woltz – Benonchamp geholl. (Déi Zäit ass d’Ligne „Wiltz-Bastogne” nach  gefuer ginn.) Den Autorail war eppes wéi e roude Bus, deen op Schinne gefuer ass. E war gutt gefiedert an et ass ee gutt gejutschelt ginn. Zu Benonchamp hu mer missten ëmklammen, do huet ee belschen Autorail, „eng Micheline”, gewaart. E war gring an en huet e fiirchterleche Kaméidi gemeet. Mir sinn drageklommen, d’Sëtzer waren aus Holz, a wéi mer äis gesat haten, hu mer e Gezidders am ganze Kierper gespuert, vun den Zéiwen bis zur Kopp aus. Op eemol ass e gefuer, mee de Kaméidi an dat Gezidders huet gedauert, bis mer do waren. An der „Gare du Nord” huet e stallgehalen an de Motor ausgemeet. Ech hat d‘Gefill, datt meng Ouere erëm eppes géifen héieren. Mir sinn erausgeklommen, uff, ei, wéi gutt.

Mir sinn dunn a Baastnech eraspadséiert. Wat war et do kal! Et huet eng ganz rau Loft geblosen. Ee Gléck, datt eis Mamm eis esou waarm ugedo hat.

Wéi huet et zu Baastnech ausgesinn! An der ganz laanger, „rue du Sablon” war keen Haus méi ganz. Aschléi an de Fassaden, keng Diech méi op den Haiser oder mat Blecher oder Baatschen zougedeckt, d’Fënsteren an d’Diere mat Brieder zougeneelt. Virun all Haus ee grousse Koup Grësch, Zillen, Steng, Gips a Stëbs um Trottoir. Op den zougeneelten Dieren a Fënsteren ware grouss faarweg Plakate gepecht, wou drop stung, „Le Roi reviendra” oder „Le Roi ne reviendra pas! Baudouin pour Roi”. Ech konnt dat zwar scho liesen, mee verstanen hunn ech et net. Eise Pätter huet äis dat iwwersat an ech war ganz erstaunt, datt déi Belsch e Kinnek hätten, deen se net méi wëllten. A menger klenger Welt goufen et nëmme Kinniken a Prënzen an de Märercher, an déi waren all glécklech a beléift … a wa se net gestuerwe sinn, da liewen se nach haut.

Mir si weidergetrëppelt bis ënne bei d’Kierch an do si mer eragaangen. Dobanne war et ganz hell. Et ware lauter duerchsichteg gliese Fënsteren, wouriwwer ech ganz paff war. Bis dohi war ech nëmmen a Kierche mat fuerwege Fënsteren. Et war och kal an der Kierch a wann ee geschwat huet, koumen Otemwolleken aus dem Mond.

Mir sinn erëm déi aner Säit vun der Strooss, iwwer den Trottoir, rondërem d‘Schrottkéip eropgetrëppelt. Ech hunn haut nach d’Impressioun, wéi wa keng Leit ënnerwee gewiescht wieren an och kee Gefier. Uewen um Eck, wou een op d‘Plaz kënnt, wou den „Sherman Tank” steet, do war awer eng Boulangerie-Pâtisserie op.

Eise Pätter huet sech d’Fënster ugekuckt (déi war scho gefléckt) an du si mir eragaangen. De Pätter huet franséisch mat der Bäckesch geschwat an hien huet op e puer Kichelcher gewisen. D’Fra huet d‘Kichelcher agepaakt, mäi Pätter an d’Fra hu palavert, si huet ganz traureg gekuckt an an eng Richtung gewisen. Et gouf bezuelt a mir ware rëm dobaussen an der Keelt. Et huet sech erausgestallt, datt de Bäcker säi „Salon de Consommation” nach net an der Rei hat, duerfir huet d’Bäckesch äis op „d’Gare du Sud” geschéckt, do wier e gehëtzte Wartesall an do kréische mer och eppes ze drénken.

Am Buffet vun der Gare war et schéi waarm. De frëndleche Mann hannert dem Comptoir huet äis Kanner e Schockelaskaffi gekacht an dem Pätter eng Taass Kaffi gemeet. Mir hunn och Tellere kritt fir eis Kichelcher, déi de Pätter äis ausgedeelt huet. Ech hat eng Frangipanstäertchen erwéscht. Ech hunn déi mat Andacht giess, si huet esou gutt no Marzipan geschmaacht. Ech mengen, déi Täertche war en „Highlight” a mengem klenge Liewen. Nach haut, wann ech emol an eng Pâtisserie ginn, wielen ech mir eng Frangipanstäertchen.

Et war däischter  wéi mer erëm mam Zuch heemgefuer sinn. Ech froe mech nach haut, wéi meng kleng Schwëster, dat eréischt tëschent dräi a véier Joer hat, deen Ausfluch gepackt huet ouni ze soueren oder ze kräischen.

Een Dag sot hien zu menger Mamm, si soll äis gutt undoen, hie ging gär mat äis op Baastnech fueren, hie wéisst gär, wéi et elo do ausgeséich.

Meng Mamm sot: „Zu Baastnech ass et ëmmer kal.” Also si mir ugedoe ginn, wéi wa mir a Sibirien géife fueren. Laang Strëmp, e wollent Leifchen, eng wollen ënnescht Box an uewendriwwer eis nei brong „Bleyle”- Kostümer, déi mer grad vum Kleesche kritt haten. Et war och net vu Muttwëll, well eist aalt Gezei, dat meng Mamm äis am Krich zesummegebutt a gestréckt hat, war a Fatzen. Déi Kostümer hu bestanen aus enger Box, engem Pullover an enger Mutz a Moulen aus déckem donkelbronge wollenen Trikot (echt schwäizer Qualitéit). Dobäi hu mer nach eis nei orange Mäntel ugedoen an eis nei héich Schung mat „Specksuelen”, den neiste Cri nom Krich.

Sou ausstafféiert si mer mëttes nom Iessen op d’Gare getrëppelt a mir hunn den „Autorail” Woltz – Benonchamp geholl. (Déi Zäit ass d’Ligne „Wiltz-Bastogne” nach  gefuer ginn.) Den Autorail war eppes wéi e roude Bus, deen op Schinne gefuer ass. E war gutt gefiedert an et ass ee gutt gejutschelt ginn. Zu Benonchamp hu mer missten ëmklammen, do huet ee belschen Autorail, „eng Micheline”, gewaart. E war gring an en huet e fiirchterleche Kaméidi gemeet. Mir sinn drageklommen, d’Sëtzer waren aus Holz, a wéi mer äis gesat haten, hu mer e Gezidders am ganze Kierper gespuert, vun den Zéiwen bis zur Kopp aus. Op eemol ass e gefuer, mee de Kaméidi an dat Gezidders huet gedauert, bis mer do waren. An der „Gare du Nord” huet e stallgehalen an de Motor ausgemeet. Ech hat d‘Gefill, datt meng Ouere erëm eppes géifen héieren. Mir sinn erausgeklommen, uff, ei, wéi gutt.

Mir sinn dunn a Baastnech eraspadséiert. Wat war et do kal! Et huet eng ganz rau Loft geblosen. Ee Gléck, datt eis Mamm eis esou waarm ugedo hat.

Wéi huet et zu Baastnech ausgesinn! An der ganz laanger, „rue du Sablon” war keen Haus méi ganz. Aschléi an de Fassaden, keng Diech méi op den Haiser oder mat Blecher oder Baatschen zougedeckt, d’Fënsteren an d’Diere mat Brieder zougeneelt. Virun all Haus ee grousse Koup Grësch, Zillen, Steng, Gips a Stëbs um Trottoir. Op den zougeneelten Dieren a Fënsteren ware grouss faarweg Plakate gepecht, wou drop stung, „Le Roi reviendra” oder „Le Roi ne reviendra pas! Baudouin pour Roi”. Ech konnt dat zwar scho liesen, mee verstanen hunn ech et net. Eise Pätter huet äis dat iwwersat an ech war ganz erstaunt, datt déi Belsch e Kinnek hätten, deen se net méi wëllten. A menger klenger Welt goufen et nëmme Kinniken a Prënzen an de Märercher, an déi waren all glécklech a beléift … a wa se net gestuerwe sinn, da liewen se nach haut.

Mir si weidergetrëppelt bis ënne bei d’Kierch an do si mer eragaangen. Dobanne war et ganz hell. Et ware lauter duerchsichteg gliese Fënsteren, wouriwwer ech ganz paff war. Bis dohi war ech nëmmen a Kierche mat fuerwege Fënsteren. Et war och kal an der Kierch a wann ee geschwat huet, koumen Otemwolleken aus dem Mond.

Mir sinn erëm déi aner Säit vun der Strooss, iwwer den Trottoir, rondërem d‘Schrottkéip eropgetrëppelt. Ech hunn haut nach d’Impressioun, wéi wa keng Leit ënnerwee gewiescht wieren an och kee Gefier. Uewen um Eck, wou een op d‘Plaz kënnt, wou den „Sherman Tank” steet, do war awer eng Boulangerie-Pâtisserie op.

Eise Pätter huet sech d’Fënster ugekuckt (déi war scho gefléckt) an du si mir eragaangen. De Pätter huet franséisch mat der Bäckesch geschwat an hien huet op e puer Kichelcher gewisen. D’Fra huet d‘Kichelcher agepaakt, mäi Pätter an d’Fra hu palavert, si huet ganz traureg gekuckt an an eng Richtung gewisen. Et gouf bezuelt a mir ware rëm dobaussen an der Keelt. Et huet sech erausgestallt, datt de Bäcker säi „Salon de Consommation” nach net an der Rei hat, duerfir huet d’Bäckesch äis op „d’Gare du Sud” geschéckt, do wier e gehëtzte Wartesall an do kréische mer och eppes ze drénken.

Am Buffet vun der Gare war et schéi waarm. De frëndleche Mann hannert dem Comptoir huet äis Kanner e Schockelaskaffi gekacht an dem Pätter eng Taass Kaffi gemeet. Mir hunn och Tellere kritt fir eis Kichelcher, déi de Pätter äis ausgedeelt huet. Ech hat eng Frangipanstäertchen erwéscht. Ech hunn déi mat Andacht giess, si huet esou gutt no Marzipan geschmaacht. Ech mengen, déi Täertche war en „Highlight” a mengem klenge Liewen. Nach haut, wann ech emol an eng Pâtisserie ginn, wielen ech mir eng Frangipanstäertchen.

Et war däischter  wéi mer erëm mam Zuch heemgefuer sinn. Ech froe mech nach haut, wéi meng kleng Schwëster, dat eréischt tëschent dräi a véier Joer hat, deen Ausfluch gepackt huet ouni ze soueren oder ze kräischen.

Wéi ech méi kënneg war, sinn ech selbständeg an d’Schoul gaang. Ech als „i-Butz” hat e wäite Schoulwee. Vun doheem aus gung et d’Industriestrooss erop, da laanscht de Kierfecht, de Kräizermécher, de klenge Park am Neidierfchen bis bei d’Schlottesch Schmëtt. Da gouf et zwou Méiglechkeeten: entweder no riets, da koum ee laanscht déi lang Dännebamsheck beim ënneschte Lambertshaus an deem klenge Park, déi aner Säit vun dem ieweschte Lambertshaus. An deem Park hu mir als Schoulkanner Neeljesblummen a Schnéiballe vun de Traisch erofgerappt, se mat an d’Schoul geholl an der Schwëster Agnes iwwerreecht. Si huet domat déi Nidderwëltzer Kierch gerëscht a mir krute vun hir e Bild. Duerno koume mer laanscht den Zinema (Ciné du Nord), wou mer d’Biller vun de Stare gekuckt hunn, déi grad an de Filme vun der Woch matgespillt hunn. Da si mer laanscht d’Villa gaangen, wou den Dr Bastian gewunnt huet, a mir hu säin neiesten Auto bewonnert. Da gung et laanscht d’Post a laanscht de Café Muller. Elo ware mer op der gewonnener Säit, well et gung nëmme méi biergof.

D’Meederchers-Schoul stung am hallwe Schoulbierg. Et war en aalt Gebai, et hat an der Offensiv zimlech gelidden, mee et war nach gutt genuch, fir datt Schoul konnt gehal ginn. D’Trapen hu gekréckelt an d’Schoulschwësteren hunn eis gedoen, ëmmer laanscht d’Maueren ze goen. Si hu gefaart, wa mer all duerch d’Mëtt vun de Gäng gingen, géifen déi asacken. D’Schoulschwësteren hunn och an deem baufällege Gebai gewunnt.

D’Toilettë vun der Schoul louchen hannert dem Gebai. Et huet ee missten aus dem Gebai eraus, laanscht de Giewel goen, dann eng Trap of an do stungen zwou Reie Cabineten. Wann een huet missten, huet ee fir d’éischt all Cabinetsdier opgemeet, fir déi propersten Toilette ze fannen. Si goufen zwar gebotzt, awer nëmmen eemol d’Woch. Et waren, wat d’Fransousen  „cabinets turcs“ nennen. Ech wëll mech net weider iwwer de Geroch an „d’Versteinerungen“ am Wanter, wann et gefruer war, ophalen, mee déi Zoustänn verfollege mech nach haut a menge schlechten Dreem.

Déi zweet Méiglechkeet vum Schoulwee war bei der Schlottesch Schmëtt lénks erof, laanscht de „Gare-Piedchen”, riets laanscht déi gesträifte Lambesch-Villa mat dem Gelänner an der héijer Mauer. Da war do lénks de Clarens, e Grosist, deen dacks Kaffi geréischtert huet, datt et fantastesch an der ganzer Géigend no Kaffi geroch huet. Derniewent war d’Villa Hames, weider laanscht den Zinema Métro, iwwer d’Plaz, wou am Summer d’Kiermes war, an dann de Schoulbierg erop. Munchmol, wa riets d’Paart vun der Simons-Villa opstung, hu mer eng Ofkierzung geholl. Da si mer duerch de Simonspark gelaf, op den Zéiwespëtzen, fir nëmme kee Kaméidi ze maachen, a  koumen am halwe Schoulbierg eraus. Mir haten Häerzklappen, well ee vun deenen zwee Simonsbridder hätt jo mol kënnten op der Dier stoen.

De Wanter, wann et sou glat war, datt ee kee Fouss behalen huet, an dat koum dacks vir, huet meng Mamm mir al Huese vu mengem Papp iwwer d’Schung gestrëppt a mech domat op de Schoulwee geschéckt.

Mäi Papp huet sech Blecher (mir hunn se „Spacken” genannt) un d’Schungsuele geschrauft an dann hu mär eis lues a virsichteg op de Wee gemeet. Méi spéit am Mueren ass e Camion mat Salz laanschtgefuer, wou zwéin Aarbechter ofwiesselnd eng Schëpp Salz op d’Strooss gehäit hunn. D’Salz koum vun der „Ideal-Liederfabrik”. Domat waren d’Hait agesalzt, wann se aus der Belsch geliwwert goufen.

Wa Schnéi louch, krut ech eppes eraus. All Schoulbouf huet profitéiert, fir mech mat Schnéiklatzen ze geroden oder mech mat Schnéi anzeseefen, well ech jo dem „Pir” (dem Schoulmeeschter) säint war; well jidderee gemengt huet, e wär iergendeng Kéier ongerecht behandelt ginn oder aus Spaass un der Freed, fir mech fäerten ze dinn. Sou frou, wéi ech war fir mam Schlitt ze fueren oder Schnéimännercher ze maachen, sou frou war ech awer och, wann de Schnéi erëm ofgung, da war ech aus dem „Schnéiklatzeschneider”.

Ech denken nach dacks un d’Schoulkanner vun deemools, déi aus all deenen entleeëne Quartieren hu misse bei Reen a Wand an Äis a Schnéi an d’Schoul kommen: vun der Wanselerstrooss, aus dem Neie Wee, vun Aaneschbaach, aus der Driicht, vum Quetschebierg, aus der Gaass, vum Äisknippchen, vu Wegdecher, vum  Knupp, aus dem Wolewee, vun der Lee, vun der Ettelbrécker Strooss, vu Rulljen a vu wou nach? Ech denken och nach un dee Klengen, deen aus der Spillschoul heemgung a laudenhaart, matzen an der Strooss, gekrasch huet. Eng Fra huet hie gefrot, firwat hie géif kräischen. Du sot hien: „Ech muss heemgoen an et ass nach esou wäit!”

Iwwerhaapt, an där Zäit waren d’Schoulen dorëmmer a ganz Woltz verspreet. Mir Meedercher waren an der Meederchersschoul am Schoulbierg. D’Jongeschoul, déi méi héich erop am Schoulbierg louch (wou haut d‘Streikdenkmol steet), war an der Offensiv verbrannt a huet missen ofgerappt ginn. Op där Plaz goufen direkt no der Offensiv niddreg hëlze Buden opgeriicht (vu Schwäizer, déi heihinner delegéiert gi waren, fir ze hëllefen). Et waren eestäckeg Chaleten mat je zwee Säll. De Summer ass een dran erstéckt an de Wanter erkaalt. Aner Klasse waren am Schlass oder am ale Spidol ënnerbruecht. Well néierens e Schoulhaff war, sinn d’Jongeklassen an der Paus alleguer durch de Burrewee op d’Kiermesplaz gepilgert. Duerno erëm an hir respektiv Schoulsäll. An enger Wullkëscht hunn ech zwou Fotoe fonnt aus dem Joer 1945.

1945: Déi Wëltzer Meedercher mat hire Léierinnen a Schoulschwëstere virun der aler Meederchersschoul, déi an der Rundstedt-Offensiv vill gelidden hat.

1945: Déi Wëltzer Bouwen mat hire Léierinnen a Schoulmeeschteren virun de Ruine vun der verbrannter Jongeschoul

Op där enger sinn d’Kanner aus der Meederchersschoul mat de Schwësteren a Léierinnen. Op där anerer gesäit een d’Schouljonge mat hire Schoulmeeschteren, jeweils virun den sinistréierte Schoulen. Déi Fotoe waren gemeet gi vun engem offizielle Fotograf, dee säin ominösen Apparat op engem Stativ virun der Schoul opgeriicht hat. Hien hat äis gewisen, wuer mer misste kucken fir de Villchen ze gesinn. Dunn ass hie mam Kapp ënner e schwaarzt Duch gekroch. Wéi hien erëm erauskoum, hat keent vun äis de Villche gesinn.

Fir Chrëschtdag hat all Kand vun der amerikanescher Associatioun „Care” e Cadeau krut. Et war eng Këscht mat allerlee klenge Spillsachen. A menger ware kleng Pëppercher, eng Miniaturpoppestiffchen, Bläistëfter, Faarwen, Knäpp … an … an …

Et gouf eng nei Schoul gebaut am Schoulbierg, wou all Schoulklassen ënnerdaach koumen. Wann ech mech net iren, ass déi nei Schoul 1951 opgaang.

Wéi ech méi kënneg war, sinn ech selbständeg an d’Schoul gaang. Ech als „i-Butz” hat e wäite Schoulwee. Vun doheem aus gung et d’Industriestrooss erop, da laanscht de Kierfecht, de Kräizermécher, de klenge Park am Neidierfchen bis bei d’Schlottesch Schmëtt. Da gouf et zwou Méiglechkeeten: entweder no riets, da koum ee laanscht déi lang Dännebamsheck beim ënneschte Lambertshaus an deem klenge Park, déi aner Säit vun dem ieweschte Lambertshaus. An deem Park hu mir als Schoulkanner Neeljesblummen a Schnéiballe vun de Traisch erofgerappt, se mat an d’Schoul geholl an der Schwëster Agnes iwwerreecht. Si huet domat déi Nidderwëltzer Kierch gerëscht a mir krute vun hir e Bild. Duerno koume mer laanscht den Zinema (Ciné du Nord), wou mer d’Biller vun de Stare gekuckt hunn, déi grad an de Filme vun der Woch matgespillt hunn. Da si mer laanscht d’Villa gaangen, wou den Dr Bastian gewunnt huet, a mir hu säin neiesten Auto bewonnert. Da gung et laanscht d’Post a laanscht de Café Muller. Elo ware mer op der gewonnener Säit, well et gung nëmme méi biergof.

D’Meederchers-Schoul stung am hallwe Schoulbierg. Et war en aalt Gebai, et hat an der Offensiv zimlech gelidden, mee et war nach gutt genuch, fir datt Schoul konnt gehal ginn. D’Trapen hu gekréckelt an d’Schoulschwësteren hunn eis gedoen, ëmmer laanscht d’Maueren ze goen. Si hu gefaart, wa mer all duerch d’Mëtt vun de Gäng gingen, géifen déi asacken. D’Schoulschwësteren hunn och an deem baufällege Gebai gewunnt.

D’Toilettë vun der Schoul louchen hannert dem Gebai. Et huet ee missten aus dem Gebai eraus, laanscht de Giewel goen, dann eng Trap of an do stungen zwou Reie Cabineten. Wann een huet missten, huet ee fir d’éischt all Cabinetsdier opgemeet, fir déi propersten Toilette ze fannen. Si goufen zwar gebotzt, awer nëmmen eemol d’Woch. Et waren, wat d’Fransousen  „cabinets turcs“ nennen. Ech wëll mech net weider iwwer de Geroch an „d’Versteinerungen“ am Wanter, wann et gefruer war, ophalen, mee déi Zoustänn verfollege mech nach haut a menge schlechten Dreem.

Déi zweet Méiglechkeet vum Schoulwee war bei der Schlottesch Schmëtt lénks erof, laanscht de „Gare-Piedchen”, riets laanscht déi gesträifte Lambesch-Villa mat dem Gelänner an der héijer Mauer. Da war do lénks de Clarens, e Grosist, deen dacks Kaffi geréischtert huet, datt et fantastesch an der ganzer Géigend no Kaffi geroch huet. Derniewent war d’Villa Hames, weider laanscht den Zinema Métro, iwwer d’Plaz, wou am Summer d’Kiermes war, an dann de Schoulbierg erop. Munchmol, wa riets d’Paart vun der Simons-Villa opstung, hu mer eng Ofkierzung geholl. Da si mer duerch de Simonspark gelaf, op den Zéiwespëtzen, fir nëmme kee Kaméidi ze maachen, a  koumen am halwe Schoulbierg eraus. Mir haten Häerzklappen, well ee vun deenen zwee Simonsbridder hätt jo mol kënnten op der Dier stoen.

De Wanter, wann et sou glat war, datt ee kee Fouss behalen huet, an dat koum dacks vir, huet meng Mamm mir al Huese vu mengem Papp iwwer d’Schung gestrëppt a mech domat op de Schoulwee geschéckt.

Mäi Papp huet sech Blecher (mir hunn se „Spacken” genannt) un d’Schungsuele geschrauft an dann hu mär eis lues a virsichteg op de Wee gemeet. Méi spéit am Mueren ass e Camion mat Salz laanschtgefuer, wou zwéin Aarbechter ofwiesselnd eng Schëpp Salz op d’Strooss gehäit hunn. D’Salz koum vun der „Ideal-Liederfabrik”. Domat waren d’Hait agesalzt, wann se aus der Belsch geliwwert goufen.

Wa Schnéi louch, krut ech eppes eraus. All Schoulbouf huet profitéiert, fir mech mat Schnéiklatzen ze geroden oder mech mat Schnéi anzeseefen, well ech jo dem „Pir” (dem Schoulmeeschter) säint war; well jidderee gemengt huet, e wär iergendeng Kéier ongerecht behandelt ginn oder aus Spaass un der Freed, fir mech fäerten ze dinn. Sou frou, wéi ech war fir mam Schlitt ze fueren oder Schnéimännercher ze maachen, sou frou war ech awer och, wann de Schnéi erëm ofgung, da war ech aus dem „Schnéiklatzeschneider”.

Ech denken nach dacks un d’Schoulkanner vun deemools, déi aus all deenen entleeëne Quartieren hu misse bei Reen a Wand an Äis a Schnéi an d’Schoul kommen: vun der Wanselerstrooss, aus dem Neie Wee, vun Aaneschbaach, aus der Driicht, vum Quetschebierg, aus der Gaass, vum Äisknippchen, vu Wegdecher, vum  Knupp, aus dem Wolewee, vun der Lee, vun der Ettelbrécker Strooss, vu Rulljen a vu wou nach? Ech denken och nach un dee Klengen, deen aus der Spillschoul heemgung a laudenhaart, matzen an der Strooss, gekrasch huet. Eng Fra huet hie gefrot, firwat hie géif kräischen. Du sot hien: „Ech muss heemgoen an et ass nach esou wäit!”

Iwwerhaapt, an där Zäit waren d’Schoulen dorëmmer a ganz Woltz verspreet. Mir Meedercher waren an der Meederchersschoul am Schoulbierg. D’Jongeschoul, déi méi héich erop am Schoulbierg louch (wou haut d‘Streikdenkmol steet), war an der Offensiv verbrannt a huet missen ofgerappt ginn. Op där Plaz goufen direkt no der Offensiv niddreg hëlze Buden opgeriicht (vu Schwäizer, déi heihinner delegéiert gi waren, fir ze hëllefen). Et waren eestäckeg Chaleten mat je zwee Säll. De Summer ass een dran erstéckt an de Wanter erkaalt. Aner Klasse waren am Schlass oder am ale Spidol ënnerbruecht. Well néierens e Schoulhaff war, sinn d’Jongeklassen an der Paus alleguer durch de Burrewee op d’Kiermesplaz gepilgert. Duerno erëm an hir respektiv Schoulsäll. An enger Wullkëscht hunn ech zwou Fotoe fonnt aus dem Joer 1945.

1945: Déi Wëltzer Meedercher mat hire Léierinnen a Schoulschwëstere virun der aler Meederchersschoul, déi an der Rundstedt-Offensiv vill gelidden hat.

1945: Déi Wëltzer Bouwen mat hire Léierinnen a Schoulmeeschteren virun de Ruine vun der verbrannter Jongeschoul

Op där enger sinn d’Kanner aus der Meederchersschoul mat de Schwësteren a Léierinnen. Op där anerer gesäit een d’Schouljonge mat hire Schoulmeeschteren, jeweils virun den sinistréierte Schoulen. Déi Fotoe waren gemeet gi vun engem offizielle Fotograf, dee säin ominösen Apparat op engem Stativ virun der Schoul opgeriicht hat. Hien hat äis gewisen, wuer mer misste kucken fir de Villchen ze gesinn. Dunn ass hie mam Kapp ënner e schwaarzt Duch gekroch. Wéi hien erëm erauskoum, hat keent vun äis de Villche gesinn.

Fir Chrëschtdag hat all Kand vun der amerikanescher Associatioun „Care” e Cadeau krut. Et war eng Këscht mat allerlee klenge Spillsachen. A menger ware kleng Pëppercher, eng Miniaturpoppestiffchen, Bläistëfter, Faarwen, Knäpp … an … an …

Et gouf eng nei Schoul gebaut am Schoulbierg, wou all Schoulklassen ënnerdaach koumen. Wann ech mech net iren, ass déi nei Schoul 1951 opgaang.

Bis Chrëschtdag 1945 sinn ech zu Ettelbréck an d’Schoul gaange bei d’Schwëster Martha. Ech erënnere mech nach gutt, datt meng Mamm ëmmer gesot huet: „Géi iwwer den Trottoir, dass de ënner keen Auto kënns.“ Dat hunn ech och gemeet.

Mee eng Kéier louch e Mann ënnert engem Camion. Ech si voller Schreck heemgelaf an hu menger Mamm gesot, et wier e Mann ënnert en Auto komm. Et huet sech awer erausgestallt, datt hien eppes ënnen drënner gefléckt huet.

Eng aner Kéier ass eng Schoulkomerodin, e klengt fäerterecht Meedchen, op der anerer Säit vun der Strooss iwwer den Trottoir heemgaang. Bei der Kierch stoung e Päerdsgefier. Grad wéi hatt niewent dem Gefier war, huet de Fouermann mat senger Schmack geklaakt an „hü” geruff. Déi zwee Päerd hunn ugezunn a si fortgetrappt. Wéi déi zwee Déier stënterlech ugerappt hunn, ass ee Päerd op den Trottoir geroden. Wéi d’Päerd laanscht waren, stoung d’Jeanny ganz verschotert an den Eck vun enger Säitekapell gedréckt, bleech wéi der Doud.

Enges Mueres, nodeems et Deeg laang gereent hat, koum ech bei d’Schoul. Wat war dat? De Schoulhaff stung ënner Waasser. D’Uelzecht, déi direkt hannert der Schoul laanscht leeft, hat Héichwaasser. Et war kee wäit a breet, nëmmen d’Schwëster Martha stung op der Schoultrap an huet mat der Hand gewonk, ech sollt erëm heemgoen. Ech hunn dee grousse Pull bestaunt, wou d’Schoul, wéi eng Insel, dra stung, mat der Schwëster op der Trap, an ech hu mech gefrot, wéi koum d’Schwëster mat de laange Räck bis dohinner. Si huet nach ëmmer gewonk, ech soll goen. Du sinn ech lues heemgetrëppelt. Meng Mamm huet grouss Ae gemeet, wéi se mech gesinn huet an huet gedonnert: „Gees du wuel an d’Schoul!” Ech sot, d’Schoul sténg ënner Waasser, an ech hunn ugefaang ze kräischen. Ob si et gegleeft huet oder net, si huet net méi insistéiert.

Et war esou ëm Chrëschtdag, wéi mäi Papp eng Wunneng fonnt hat, a mir sinn op Woltz geplënnert. De Marthe Friedchen vu Woltz koum eis mam Camion sichen. Meng Schwëster an ech souze vir beim Friedchen an der Kabinn bei eisen Elteren um Schouss. Dat war meng zweet Autofaart.

Eis Wunneng war an der Industriestrooss Nr 12 um éischte Stack. Wéi mer ukoumen, et war esou tëschent Dag an Nuecht, war e groussen Oplaf vu Leit an der Trap virun der Panzerkëscht vum Elektrëschen. Et gouf eng Stroumpann. Sou hu mer eis nei Nopere kennegeléiert: d’Famill Kryloff mam Anny a mam Elie, de Metty Meyer an d’Madame.

Wéi de Stroum erëmkoum, hunn  all d‘Leit äis gehollef de Camion auspaken. Ech erënnere mech nach, datt ech mech fir d’éischt an der Wunneng ëmgesinn hunn. Mir haten e Buedzëmmer, direkt niewent der Quartiersdier, duerno eng grouss Kichen mat enger gewalteger Kachmaschinn. Déi war geduecht, fir d’Waasser an allen Heizkierperen ze hëtzen, mee déi Erfindung huet näischt gedaacht. Mir haten en Hellefeier an der Kichen, mee et gouf keen Heizkierper a kengem Zëmmer waarm. En plus, hu missen Holz, Kuelen, Anthrazit a Briketten aus dem Keller op den éischte Stack geschleeft ginn, datt mäi Papp laang Äerm krut.

No der Kiche koum e Schlofzëmmer, déi aner Säit vum Gank war nach e Schlofzëmmer, eng Stuff an eng Salle à manger. Mir hunn eis meeschtens an der Kichen opgehalen. Zur Kichefënster eraus hunn ech den éischten Dag d’Ideal-Liederfabrik bestaunt, déi guer net wäit ewech war. Hanner dem Haus war e grousse Gaart, wou all Locatairen e Stéck ze gutt hat. De Gank war mat däischtergringem Duch agekleet, op de Biedem war helle Parquet, deen ëmmer huet misse gespéint a gewichst ginn, an an der Kichen hate mer schwaarz a wäissen Terrazzo. D’Proprietäre vum Haus ware geckeg Leit, déi all gudden Dag fir iergend eppes déckhale koumen. D’Schoettesch Marie hat mech alt eemol aus dem Gaart gejot a sot, hir Kanner wiren och ni an de Gaart gaang. Do gouf et awer schéin! Mäi Papp an d’Marie hu sech mol gutt zerjaut an d’Resultat war, datt mir an de Gaart gongen, wa mer wollten. D’Haus huet spéider de Proprietär gewiësselt an do gouf et ganz relax.

Bis Chrëschtdag 1945 sinn ech zu Ettelbréck an d’Schoul gaange bei d’Schwëster Martha. Ech erënnere mech nach gutt, datt meng Mamm ëmmer gesot huet: „Géi iwwer den Trottoir, dass de ënner keen Auto kënns.“ Dat hunn ech och gemeet.

Mee eng Kéier louch e Mann ënnert engem Camion. Ech si voller Schreck heemgelaf an hu menger Mamm gesot, et wier e Mann ënnert en Auto komm. Et huet sech awer erausgestallt, datt hien eppes ënnen drënner gefléckt huet.

Eng aner Kéier ass eng Schoulkomerodin, e klengt fäerterecht Meedchen, op der anerer Säit vun der Strooss iwwer den Trottoir heemgaang. Bei der Kierch stoung e Päerdsgefier. Grad wéi hatt niewent dem Gefier war, huet de Fouermann mat senger Schmack geklaakt an „hü” geruff. Déi zwee Päerd hunn ugezunn a si fortgetrappt. Wéi déi zwee Déier stënterlech ugerappt hunn, ass ee Päerd op den Trottoir geroden. Wéi d’Päerd laanscht waren, stoung d’Jeanny ganz verschotert an den Eck vun enger Säitekapell gedréckt, bleech wéi der Doud.

Enges Mueres, nodeems et Deeg laang gereent hat, koum ech bei d’Schoul. Wat war dat? De Schoulhaff stung ënner Waasser. D’Uelzecht, déi direkt hannert der Schoul laanscht leeft, hat Héichwaasser. Et war kee wäit a breet, nëmmen d’Schwëster Martha stung op der Schoultrap an huet mat der Hand gewonk, ech sollt erëm heemgoen. Ech hunn dee grousse Pull bestaunt, wou d’Schoul, wéi eng Insel, dra stung, mat der Schwëster op der Trap, an ech hu mech gefrot, wéi koum d’Schwëster mat de laange Räck bis dohinner. Si huet nach ëmmer gewonk, ech soll goen. Du sinn ech lues heemgetrëppelt. Meng Mamm huet grouss Ae gemeet, wéi se mech gesinn huet an huet gedonnert: „Gees du wuel an d’Schoul!” Ech sot, d’Schoul sténg ënner Waasser, an ech hunn ugefaang ze kräischen. Ob si et gegleeft huet oder net, si huet net méi insistéiert.

Et war esou ëm Chrëschtdag, wéi mäi Papp eng Wunneng fonnt hat, a mir sinn op Woltz geplënnert. De Marthe Friedchen vu Woltz koum eis mam Camion sichen. Meng Schwëster an ech souze vir beim Friedchen an der Kabinn bei eisen Elteren um Schouss. Dat war meng zweet Autofaart.

Eis Wunneng war an der Industriestrooss Nr 12 um éischte Stack. Wéi mer ukoumen, et war esou tëschent Dag an Nuecht, war e groussen Oplaf vu Leit an der Trap virun der Panzerkëscht vum Elektrëschen. Et gouf eng Stroumpann. Sou hu mer eis nei Nopere kennegeléiert: d’Famill Kryloff mam Anny a mam Elie, de Metty Meyer an d’Madame.

Wéi de Stroum erëmkoum, hunn  all d‘Leit äis gehollef de Camion auspaken. Ech erënnere mech nach, datt ech mech fir d’éischt an der Wunneng ëmgesinn hunn. Mir haten e Buedzëmmer, direkt niewent der Quartiersdier, duerno eng grouss Kichen mat enger gewalteger Kachmaschinn. Déi war geduecht, fir d’Waasser an allen Heizkierperen ze hëtzen, mee déi Erfindung huet näischt gedaacht. Mir haten en Hellefeier an der Kichen, mee et gouf keen Heizkierper a kengem Zëmmer waarm. En plus, hu missen Holz, Kuelen, Anthrazit a Briketten aus dem Keller op den éischte Stack geschleeft ginn, datt mäi Papp laang Äerm krut.

No der Kiche koum e Schlofzëmmer, déi aner Säit vum Gank war nach e Schlofzëmmer, eng Stuff an eng Salle à manger. Mir hunn eis meeschtens an der Kichen opgehalen. Zur Kichefënster eraus hunn ech den éischten Dag d’Ideal-Liederfabrik bestaunt, déi guer net wäit ewech war. Hanner dem Haus war e grousse Gaart, wou all Locatairen e Stéck ze gutt hat. De Gank war mat däischtergringem Duch agekleet, op de Biedem war helle Parquet, deen ëmmer huet misse gespéint a gewichst ginn, an an der Kichen hate mer schwaarz a wäissen Terrazzo. D’Proprietäre vum Haus ware geckeg Leit, déi all gudden Dag fir iergend eppes déckhale koumen. D’Schoettesch Marie hat mech alt eemol aus dem Gaart gejot a sot, hir Kanner wiren och ni an de Gaart gaang. Do gouf et awer schéin! Mäi Papp an d’Marie hu sech mol gutt zerjaut an d’Resultat war, datt mir an de Gaart gongen, wa mer wollten. D’Haus huet spéider de Proprietär gewiësselt an do gouf et ganz relax.

Wéi mer erëm am Haus waren, hunn ech d’Kaffismillen aus dem Schaf geholl an och d’Kaffiskëscht, wou nach e Fong Kaffisbounen dra gerabbelt hunn. Ech hunn e Këssen op de Buedem geluet, mech drop gesat, d’Kaffismillen tëschent d‘Knéie geholl a réck an zéck Kaffi gemuel. Meng Mamm huet gefrot: „Wat méchs de?” –„Ech muele Kaffi, de Krich ass jo aus,” Ech hunn ëmmer gesot kritt, mir géifen de Kaffi drénken, wann de Krich aus wier.

Et war och ëm déi Zäit, do huet meng Mamm mech sonndes ugedoen. Mäi Papp gouf mir e schéine rout-wäiss-bloe Fändel an de Grapp an du si mir an Ettelbréck getrëppelt virun d’Gemeng. Do stunge ganz vill Leit op d’Groussherzogin Charlotte ze waarden. Ech hu mat mengem Fändel tëschent de Paweesteng gestëppelt. Mäi Papp sot: „Hal de Fändel an d’Luucht, elo kënnt d’Groussherzogin!”

D’Dier vun der Gemeng ass opgaangen an et koum eng Damm eraus en engem donkelbloe Mantel, e klengen, bloen Hittchen um Kapp, e giele Bucki Tulpen am Aarm, an si huet doudtraureg dra gekuckt. Mäi Papp sot: „Kuck, do ass d’Groussherzogin op der Trap!”

Ech war entgeeschtert: „Neen, dat do ass se net, dat ass nëmmen eng Fra.”

D’Groussherzogin a menger Virstellung war eng Prinzessin mat engem Diadem mat engem décke Solitär an der Mëtt, e wäisse Pelz op de Schëlleren an e frëndlecht Laachen um Gesicht. Wéi dacks hat ech eng Brochure vun 1939 gekuckt, wou d’Groussherzogin op der éischter Säit war. Haut verstinn ech, firwat d’Grande-Duchesse esou traureg war, wéi si dat „sinistréiert” Lëtzebuerg erëmgesinn huet.

Trotz aller Erliichterung a Freed iwwert d’Enn vum Krich, louch awer eng grouss Trauer op eiser Famill.

Eise Wanseler Pätter war de 24. Dezember 1944 doheem un enger Longenentzündung gestuerwen. Jo, deemools 1944, wéi d’Preisen erëmkoumen, hunn se eis Wanseler Leit aus dem Haus gejot, well hiert Haus strategesch gutt louch fir e „Gefechtsunterstand” anzeriichten.

Mäi Pätter Bumm, menger Mamm hire Brudder, huet d’Uessen ugespannt an d’Matti an de Pätter an dat Allernéidegst opgelueden, fir se bei hir Famill op Iischpelt (Tarchamps) ze bréngen. Mee wéi se um Donkelser Poteau ukoumen, haten d’Preisen déi Kräizung scho besat an hu kee méi laanscht gelooss. De Pätter Bumm huet d’Kéier gemeet, si sinn erëm op Wanseler komm, si hunn sech an hirem Stall bei de Béischten an engem Eck opgehal, well dat Haus kee Keller hat. Et muss ee bedenken, et louch Schnéi dobaussen. Et hat keen e Bett. Si souzen dorëmmer op Botte Stréi an op Säck mat Gromperen. Si konnten sech net wiermen, wéi si dat hätte kéinten an hirer Stuff, mee do souze jo d’Preisen. Si hate just déi muffech Hëtzt vun de Béischten.

Do huet de Pätter sech erkaalt, krut Féiwer a schliisslech eng Longenentzündung. Hien huet no engem Här gefrot, fir versinn ze ginn, mee all déi mat him am Stall waren, hunn him dat ausgeschwat, well kee wousst, wou de Kaploun am Duerf ze fanne wier. Als läscht Wierder hätt e gesot: „Och, et war jo alles gutt!” D’Matti huet nach mat him gebiet an do war et säin Enn.

Seng Jongen, den Is an den Néckel, sinn an enger Geschëtzpaus an de Schapp gaangen an hunn aus réien Dillen eng Lued gezammert, de Pätter dra gebett an hie mat der Lued an d’Scheier gestallt, bis d’Preisen op eemol fort waren.

A wéi et net méi geschoss huet, hunn d’Jongen d’Lued mam Pätter op e Schlitt gesat a si mat him op de Kierfecht gefuer, deen e gutt Stéck aus dem Duerf erauslouch. Bal beim Kierfecht, huet op eemol e Maschinnegewier aus den Hecke vun déi Säit der Baach op si geschoss. D’Jongen hunn de Schlitt mam Pätter an de Gruef gedréckt a si si vive heem gerannt. Den Dag duerno war et roueg, an du sinn si erëm nom Schlitt mam Pätter kucke gaang. Si hunn de Schlitt aus dem Gruef  gehuewen a weider geschleeft, mee wéi se sollte beim Kierfecht iwwert Strooss goen, koum den amerikaneschen „Noschub”, eng kilometerlaang Kolonn mat Militärgefierer, déi net stallgehalen huet, bis an d’Nuet. Wéi si endlech laanscht war, war et däischter, a si hunn de Pätter mam Schlitt an de Kierfecht eragesat. Deen aneren Dag sollte si dann d’Graf aushiewen, mee do war net drun ze denken, well de Buedem war schankenhaart gefruer. Si hunn d’Lued mam Pätter op säi Graf gesat a mat e bësse Schnéi a Buedem zougedeckt. An eréischt, wéi de Schnéi ofgaang war, an alles entdeet war, gungen se nach eng Kéier lass mat Schëppen a Piochen an hunn de Pätter definitiv begruewen.

Wéi mir no der Offensiv fir d’éischte Kéier op Wanseler koumen, krute mir all Detailer verzielt an et gouf vill gekrasch.

Wéi mer erëm am Haus waren, hunn ech d’Kaffismillen aus dem Schaf geholl an och d’Kaffiskëscht, wou nach e Fong Kaffisbounen dra gerabbelt hunn. Ech hunn e Këssen op de Buedem geluet, mech drop gesat, d’Kaffismillen tëschent d‘Knéie geholl a réck an zéck Kaffi gemuel. Meng Mamm huet gefrot: „Wat méchs de?” –„Ech muele Kaffi, de Krich ass jo aus,” Ech hunn ëmmer gesot kritt, mir géifen de Kaffi drénken, wann de Krich aus wier.

Et war och ëm déi Zäit, do huet meng Mamm mech sonndes ugedoen. Mäi Papp gouf mir e schéine rout-wäiss-bloe Fändel an de Grapp an du si mir an Ettelbréck getrëppelt virun d’Gemeng. Do stunge ganz vill Leit op d’Groussherzogin Charlotte ze waarden. Ech hu mat mengem Fändel tëschent de Paweesteng gestëppelt. Mäi Papp sot: „Hal de Fändel an d’Luucht, elo kënnt d’Groussherzogin!”

D’Dier vun der Gemeng ass opgaangen an et koum eng Damm eraus en engem donkelbloe Mantel, e klengen, bloen Hittchen um Kapp, e giele Bucki Tulpen am Aarm, an si huet doudtraureg dra gekuckt. Mäi Papp sot: „Kuck, do ass d’Groussherzogin op der Trap!”

Ech war entgeeschtert: „Neen, dat do ass se net, dat ass nëmmen eng Fra.”

D’Groussherzogin a menger Virstellung war eng Prinzessin mat engem Diadem mat engem décke Solitär an der Mëtt, e wäisse Pelz op de Schëlleren an e frëndlecht Laachen um Gesicht. Wéi dacks hat ech eng Brochure vun 1939 gekuckt, wou d’Groussherzogin op der éischter Säit war. Haut verstinn ech, firwat d’Grande-Duchesse esou traureg war, wéi si dat „sinistréiert” Lëtzebuerg erëmgesinn huet.

Trotz aller Erliichterung a Freed iwwert d’Enn vum Krich, louch awer eng grouss Trauer op eiser Famill.

Eise Wanseler Pätter war de 24. Dezember 1944 doheem un enger Longenentzündung gestuerwen. Jo, deemools 1944, wéi d’Preisen erëmkoumen, hunn se eis Wanseler Leit aus dem Haus gejot, well hiert Haus strategesch gutt louch fir e „Gefechtsunterstand” anzeriichten.

Mäi Pätter Bumm, menger Mamm hire Brudder, huet d’Uessen ugespannt an d’Matti an de Pätter an dat Allernéidegst opgelueden, fir se bei hir Famill op Iischpelt (Tarchamps) ze bréngen. Mee wéi se um Donkelser Poteau ukoumen, haten d’Preisen déi Kräizung scho besat an hu kee méi laanscht gelooss. De Pätter Bumm huet d’Kéier gemeet, si sinn erëm op Wanseler komm, si hunn sech an hirem Stall bei de Béischten an engem Eck opgehal, well dat Haus kee Keller hat. Et muss ee bedenken, et louch Schnéi dobaussen. Et hat keen e Bett. Si souzen dorëmmer op Botte Stréi an op Säck mat Gromperen. Si konnten sech net wiermen, wéi si dat hätte kéinten an hirer Stuff, mee do souze jo d’Preisen. Si hate just déi muffech Hëtzt vun de Béischten.

Do huet de Pätter sech erkaalt, krut Féiwer a schliisslech eng Longenentzündung. Hien huet no engem Här gefrot, fir versinn ze ginn, mee all déi mat him am Stall waren, hunn him dat ausgeschwat, well kee wousst, wou de Kaploun am Duerf ze fanne wier. Als läscht Wierder hätt e gesot: „Och, et war jo alles gutt!” D’Matti huet nach mat him gebiet an do war et säin Enn.

Seng Jongen, den Is an den Néckel, sinn an enger Geschëtzpaus an de Schapp gaangen an hunn aus réien Dillen eng Lued gezammert, de Pätter dra gebett an hie mat der Lued an d’Scheier gestallt, bis d’Preisen op eemol fort waren.

A wéi et net méi geschoss huet, hunn d’Jongen d’Lued mam Pätter op e Schlitt gesat a si mat him op de Kierfecht gefuer, deen e gutt Stéck aus dem Duerf erauslouch. Bal beim Kierfecht, huet op eemol e Maschinnegewier aus den Hecke vun déi Säit der Baach op si geschoss. D’Jongen hunn de Schlitt mam Pätter an de Gruef gedréckt a si si vive heem gerannt. Den Dag duerno war et roueg, an du sinn si erëm nom Schlitt mam Pätter kucke gaang. Si hunn de Schlitt aus dem Gruef  gehuewen a weider geschleeft, mee wéi se sollte beim Kierfecht iwwert Strooss goen, koum den amerikaneschen „Noschub”, eng kilometerlaang Kolonn mat Militärgefierer, déi net stallgehalen huet, bis an d’Nuet. Wéi si endlech laanscht war, war et däischter, a si hunn de Pätter mam Schlitt an de Kierfecht eragesat. Deen aneren Dag sollte si dann d’Graf aushiewen, mee do war net drun ze denken, well de Buedem war schankenhaart gefruer. Si hunn d’Lued mam Pätter op säi Graf gesat a mat e bësse Schnéi a Buedem zougedeckt. An eréischt, wéi de Schnéi ofgaang war, an alles entdeet war, gungen se nach eng Kéier lass mat Schëppen a Piochen an hunn de Pätter definitiv begruewen.

Wéi mir no der Offensiv fir d’éischte Kéier op Wanseler koumen, krute mir all Detailer verzielt an et gouf vill gekrasch.

Hei kann ech nach verzielen, wéi de klenge Josy mat sengen Elteren heemgefuer ass. Et war en Auto an de Weylandshaff eragefuer. De Josy a seng Eltere stunge prett op der Trap. Den Auto huet gehalen, et war där aler, véiereckeger Virkrichsautoen een, dee beim Halen esou geschnaddert huet. De Josy huet sech dat Spill ugekuckt, et huet een him ofgesinn, datt et him net geheier war. Seng Mamm huet de Béifche mat der Hand geholl a gesot: „Nu komm Josy, elo gi mer heem!” De Josy huet haart ugefaang mat Kräischen an huet hannerzeg gehalen. „Da komm Josy!” sot Mamm. „Neen,” jaut hien, „ech gi mat de Féiss iwwer de Buedem!”

Wéi huet et zu Ettelbréck ausgesinn, wéi mäi Papp ukoum!

Et war e „Blindgänger” an eis Strooss gefall, an dobäi waren d‘Fënstere vun allen Haiser a Schierbele gaangen. Eis Hausdier war esouguer an de Gank geflunn. Eisen Noper, den Zammermann, hat se erëm agesat, mee well se net méi gehalen huet, hat hien se mat laangen Neel zougeneelt. Aus dem Haus waren all Decken a Diwwie verschwonnen. Mäi Papp huet Sperrholz a Kartrong an d’Fënsterlächer geneelt. Well nach keen Elektresch do war, huet hien no sengem Känki gesicht, deen huet hie beim Noper erëmfonnt, deen en, wéi e sot, ënnen an Ettelbréck organiséiert hat. Mäi Papp huet de Känki un enger Bascht am Schiirm erëmkannt, well hien säin Exame bei deem Känki geléiert hat. An eisem Keller waren d’Gromperen an d’Äppel nach do, mee si waren erkaalt. Mir hunn se awer nach giess, faute de mieux.

Wéi mer erëm doheem waren, gouf sech organiséiert. Mäi Papp goung bei e Bauer op Waarken Kuef sichen, déi meng Mamm an Zichen agefëllt huet. Dat gouf elo eist Bettgedecks. Déi Kuewekësse ware schwéier, awer gutt waarm.

Et gouf Fréijoer. Ech goung mat menger Mamm akafen, wat een ze kafe krut op Ticketen. Vill Haiser ware futti, déi eng hate Lächer an de Maueren, déi aner keen Daach méi, esouguer de „Kindergarten” louch komplett an engem Koup.

Hei kann ech nach verzielen, wéi de klenge Josy mat sengen Elteren heemgefuer ass. Et war en Auto an de Weylandshaff eragefuer. De Josy a seng Eltere stunge prett op der Trap. Den Auto huet gehalen, et war där aler, véiereckeger Virkrichsautoen een, dee beim Halen esou geschnaddert huet. De Josy huet sech dat Spill ugekuckt, et huet een him ofgesinn, datt et him net geheier war. Seng Mamm huet de Béifche mat der Hand geholl a gesot: „Nu komm Josy, elo gi mer heem!” De Josy huet haart ugefaang mat Kräischen an huet hannerzeg gehalen. „Da komm Josy!” sot Mamm. „Neen,” jaut hien, „ech gi mat de Féiss iwwer de Buedem!”

Wéi huet et zu Ettelbréck ausgesinn, wéi mäi Papp ukoum!

Et war e „Blindgänger” an eis Strooss gefall, an dobäi waren d‘Fënstere vun allen Haiser a Schierbele gaangen. Eis Hausdier war esouguer an de Gank geflunn. Eisen Noper, den Zammermann, hat se erëm agesat, mee well se net méi gehalen huet, hat hien se mat laangen Neel zougeneelt. Aus dem Haus waren all Decken a Diwwie verschwonnen. Mäi Papp huet Sperrholz a Kartrong an d’Fënsterlächer geneelt. Well nach keen Elektresch do war, huet hien no sengem Känki gesicht, deen huet hie beim Noper erëmfonnt, deen en, wéi e sot, ënnen an Ettelbréck organiséiert hat. Mäi Papp huet de Känki un enger Bascht am Schiirm erëmkannt, well hien säin Exame bei deem Känki geléiert hat. An eisem Keller waren d’Gromperen an d’Äppel nach do, mee si waren erkaalt. Mir hunn se awer nach giess, faute de mieux.

Wéi mer erëm doheem waren, gouf sech organiséiert. Mäi Papp goung bei e Bauer op Waarken Kuef sichen, déi meng Mamm an Zichen agefëllt huet. Dat gouf elo eist Bettgedecks. Déi Kuewekësse ware schwéier, awer gutt waarm.

Et gouf Fréijoer. Ech goung mat menger Mamm akafen, wat een ze kafe krut op Ticketen. Vill Haiser ware futti, déi eng hate Lächer an de Maueren, déi aner keen Daach méi, esouguer de „Kindergarten” louch komplett an engem Koup.