<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><rss version="2.0"
	xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/"
	xmlns:wfw="http://wellformedweb.org/CommentAPI/"
	xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"
	xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom"
	xmlns:sy="http://purl.org/rss/1.0/modules/syndication/"
	xmlns:slash="http://purl.org/rss/1.0/modules/slash/"
	>

<channel>
	<title>Memories &#187; Arbeit und Beruf</title>
	<atom:link href="http://memories.lu/?feed=rss2&#038;cat=21" rel="self" type="application/rss+xml" />
	<link>http://memories.lu</link>
	<description>Meng Erënnerungen - Eis Geschicht</description>
	<lastBuildDate>Wed, 07 Jun 2017 08:02:22 +0000</lastBuildDate>
	<language>de-DE</language>
		<sy:updatePeriod>hourly</sy:updatePeriod>
		<sy:updateFrequency>1</sy:updateFrequency>
	<generator>http://wordpress.org/?v=4.0</generator>
	<item>
		<title>Geschichte des Telefonnetzes in Grosbous</title>
		<link>http://memories.lu/?p=969</link>
		<comments>http://memories.lu/?p=969#comments</comments>
		<pubDate>Mon, 12 Dec 2016 09:32:10 +0000</pubDate>
		<dc:creator><![CDATA[Georges Tock]]></dc:creator>
				<category><![CDATA[Arbeit und Beruf]]></category>
		<category><![CDATA[Grosbous]]></category>
		<category><![CDATA[Telefon]]></category>

		<guid isPermaLink="false">http://memories.lu/?p=969</guid>
		<description><![CDATA[Die Gelehrten sind heute noch geteilter Meinung, wem nun die Erfindung des Telefons zuzuschreiben sei: Reis oder Bell. Beide haben jedenfalls dazu beigetragen, dass wir heute von unseren eleganten Fernsprechapparaten über weite Entfernungen sprechen können. Das Telefon wurde für den öffentlichen Gebrauch in Luxemburg durch das Gesetz vom 20. Februar 1884 freigegeben. Schon am 1. [&#8230;]]]></description>
				<content:encoded><![CDATA[<p>Die Gelehrten sind heute noch geteilter Meinung, wem nun die Erfindung des Telefons zuzuschreiben sei: Reis oder Bell. Beide haben jedenfalls dazu beigetragen, dass wir heute von unseren eleganten Fernsprechapparaten über weite Entfernungen sprechen können.<br />
Das Telefon wurde für den öffentlichen Gebrauch in Luxemburg durch das Gesetz vom 20. Februar 1884 freigegeben. Schon am 1. Oktober 1885 wurde das Telefonamt Luxemburg mit 91 Abonnenten in Betrieb genommen (Berlin hatte zur Zeit der Inbetriebnahme nur 48 Teilnehmer).<span id="more-969"></span></p>
<p><strong>Das Netz in Grosbous<br />
</strong>1) Einführung<br />
Der erste Telefonapparat wurde bereits 1884 bei der Postagentur in Grosbous eingerichtet. Er diente nicht der Obermittlung von Privatgesprächen, sondern der Weitergabe von Telegrammen.<br />
Durch den Telefonapparat (statt des Morseapparates) war das Vermitteln des Telegramminhaltes sehr vereinfacht geworden.<br />
Der Verkehr von Abonnent zu Abonnent wurde erst am 16. August 1889 eingeführt (gleichzeitig mit den Ortschaften Boulaide, Esch-Sauer, Bögen, Dalheim).<br />
Somit wurde Grosbous einige Bedeutung zugemessen, denn Schifflingen z.B. erhielt erst 1913 ein Telefonnetz.</p>
<p>2) Teilnehmer<br />
Leider sind die Teilnehmerverzeichnisse aus der Zeit vor 1904 verlorengegangen.<br />
Bis zu diesem Zeitpunkt wurden auch keine Fernsprechbücher, sondern nur Teilnehmerlisten herausgegeben. Erste Hinweise auf die Teilnehmer von Grosbous enthält das „Handbuch für die Teilnehmer an den Fernsprecheinrichtungen&#8221; vom 1. April 1904.<br />
Hier waren auf Seite 42 unter Nr. 94 „Fernsprechanlage in Grosbous&#8221; folgende Teilnehmer eingetragen :<br />
2 Ettelbrück, Telephonamt<br />
4 Gendarmerie, Grosbous<br />
6 Offentliche Fernsprechstelle, Postamt<br />
3 Rambruch, Telephonamt<br />
5 Bettborn, Telephonamt<br />
8 Schandel, Gemeindeverwaltung<br />
7 Wahl, Gemeindeverwaltung</p>
<p>Einen Privatmann gab es also nicht unter diesen Teilnehmern. Soll es an den Gebühren, am mangelnden Interesse oder dem misstrauischen Abwarten allem Neuen gegenüber gelegen haben?<br />
Erst im „Handbuch für die Teilnehmer an den Fernsprecheinrichtungen&#8221; vom März 1913 finden wir :<br />
4 Gendarmerie<br />
12 Majerus Michel, Sägewerk und Cafebesitzer, Grevels<br />
11 Rosseau Alex, Apotheker<br />
Die Post muss auf diese Stammkunden bis in die 20er Jahre zählen. 1924 lässt das „Livret l&#8217;usage des abonnés aux reseaux téléphoniques&#8221; neue Namen in Erscheinung treten:<br />
11 Cahen Marx, proprietaire J. Cahen, maison de commerce<br />
4 Gendarmerie<br />
14 Lieffrig-Muller, J.-P. boulangerie<br />
13 Lies Michel, hotelier<br />
12 Majerus Michel, scierie et cafetier, Grevels<br />
16 Wallenborn Math., transports et camionnage.</p>
<p>Die Teilnehmerzahl erhöhte sich ständig, wie nachstehende Statistik zeigt :<br />
1904: 3<br />
1913: 3<br />
1921: 6<br />
1928: 12<br />
1937: 18<br />
1940: 22<br />
1950: 36<br />
1954: 47<br />
1960: 70<br />
1971: 91<br />
Die Erhöhung ist verschiedenen Umständen zuzuschreiben:<br />
 Verbilligung der Gebühren,<br />
 grössere Kontaktfreudigkeit der Bevölkerung,<br />
 Wunsch nach schneller Verständigung,<br />
 allgemeines Vordringen der Technik …</p>
<p>Zum Vergleich hier die Zahlen für das Land Luxemburg :<br />
1904: 1860<br />
1945: 10730<br />
1950: 16853<br />
1960: 36 486<br />
1970: 81 645</p>
<p>3) Technische Einrichtungen<br />
Eine der wichtigsten Einrichtungen eines Telefonnetzes ist die Vermittlung. Hier werden die Teilnehmer zusammengeschaltet. Das geschah früher mit der Hand.</p>
<p>a) Die Handvermittlung<br />
Grosbous hatte eine Handvermittlung bis zum 9. Juli 1959. Diese Vermittlung besteht aus einem Schrank, in den alle Teilnehmerleitungen münden. Ruft ein Abonnent das Amt durch Drehen der Kurbel seines Apparates an, so fällt die seiner Nummer entsprechende Klappe (daher die Bezeichnung Klappenschrank).<br />
Eine Klingel machte den Beamten auf den Anruf aufmerksam. Unter den Klappen sind Klinken, an die jeweils eine Teilnehmerleitung ange¬schlossen ist. Der Beamte verband sein Telefon mit der Klinke des anrufenden Abonnenten und fragte nach dessen Wunsch. Um zwei Teilnehmer miteinander zu verbinden, brauchten nur ihre Klinken mit einer Leitungs¬schnur verbunden zu werden.<br />
Lange Wartezeiten und zeitlich beschränkter Dienst waren die Nach¬teile der Handvermittlung.<br />
An den Klappenschrank von Grosbous konnten zuletzt 100 Leitungen angeschlossen werden. Der Schrank war ein Fabrikat der Bell Telephone Mfg. Co aus Antwerpen.</p>
<p>b) Die automatische Vermittlung<br />
Sie ist Tag und Nacht betriebsbereit und ermöglicht den Abonnenten, ihre Verbindungen in einigen Sekunden selbst herzustellen.<br />
Die neue automatische Vermittlung wurde am 9. Juli 1959 in Betrieb genommen. Geliefert wurde sie von der Albis AG, Zürich, einer Tochterfirma von Siemens &amp; Halske.<br />
Im Zuge der Vereinheitlichung des Netzes hatte die Postverwaltung das sogenannte EMB-System von Siemens &amp; Halske gewählt, das weltweite Anwendung gefunden hatte.<br />
Alle Telefonzentralen Luxemburgs arbeiteten nach diesem System.<br />
Ebenfalls im Zusammenhang mit der Vereinheitlichung erhielten alle Teilnehmer fünfstellige Rufnummern. Die beiden ersten Ziffern gaben immer das Ortsnetz an. So erhielt Grosbous die Kennzahl 88. Bei fünfstelliger Rufnummer können also die Nummern 88000-88999 verwendet werden; die Zentrale Grosbous konnte demnach 1000 Teilnehmer aufnehmen.<br />
Ihr Fassungsvermögen war demnach zehnmal grösser als das der früheren Handvermittlung.</p>
<p>c) Die Telefonapparate<br />
Der in der Abbildung gezeigte Apparat zählt heute bereits zu den Liebhaberstücken. Dieses Modell (Baujahr 1904) war aus poliertem Nuss¬baumholz gefertigt; auf der abgeschrägten Platte konnte ein Schreibblock befestigt werden. Mikrofon und Hörer waren ursprünglich auch nicht zu einem Handapparat zusammengefügt, hierzu ging man erst gegen 1910 über.<br />
Solche Geräte wogen etwa 7 kg.</p>
<p><a href="http://memories.lu/wp-content/uploads/Geschichte-des-Telefonnetzes-in-Grosbous_Bild-05-Telefon-Jahr-1904-600.jpg"><img class="alignnone size-medium wp-image-968" src="http://memories.lu/wp-content/uploads/Geschichte-des-Telefonnetzes-in-Grosbous_Bild-05-Telefon-Jahr-1904-600-158x300.jpg" alt="Geschichte-des-Telefonnetzes-in-Grosbous_Bild-05 Telefon Jahr 1904-600" width="158" height="300" /></a></p>
<p>Die Post bezog ihre Apparate damals vor allem von folgenden Firmen:<br />
Schäfer &amp; Montanus (diese Firma hatte die Post zuerst mit Telefon¬apparaten beliefert), Siemens &amp; Halske, Bell, Atea, Ericsson.<br />
Die Teilnehmer mussten „beim Herannahen eines Gewitters&#8221; ihre Apparate erden. Anleitungen hierzu waren im Teilnehmerverzeichnis nach¬zulesen.<br />
Die Apparate waren massiv, aus vielen Einzelteilen von Hand zu¬sammengesetzt und dementsprechend teuer in der Herstellung. Sie benö¬tigten Unterhalt: von Zeit zu Zeit musste die Batterie ausgewechselt werden.</p>
<p>d) Verbindungen zu andern Ortschaften<br />
Die ersten Fernsprechnetze waren reine Ortsnetze, d.h. über die Grenzen der Ortschaft hinaus konnte nicht telefoniert werden.<br />
Die Verbesserung der Mikrofone und Hörer ermöglichte aber nach und nach diese Grenzen zu sprengen.<br />
Grosbous war 1904 schon mit Ettelbruck, Rambrouch und Bettborn verbunden.<br />
1947 bestanden folgende Verbindungsleitungen :<br />
2 nach Ettelbruck<br />
3 nach Bettborn<br />
2 nach Redingen</p>
<p>Vor 1940 bestand noch eine Direktleitung mit Rambrouch. Zur Zeit der Handvermittlung waren folgende Dörfer ebenfalls direkt mit der Vermittlung in Grosbous verbunden:<br />
Dellen,<br />
Wahl,<br />
Kuborn,<br />
Brattert,<br />
Heispelt,<br />
Schandel</p>
<p>Die Teilnehmer dieser Dörfer waren nicht direkt an den Klappenschrank in Grosbous, sondern an den Vermittlungsschrank ihrer „Cabine publique&#8221; angeschlossen. Eine Leitung dieses Schrankes führte jeweils zum Schrank in Grosbous. Somit war es möglich, Grosbous und damit Ettelbruck und Luxemburg zu erreichen.<br />
Die öffentliche Fernsprechstelle ermöglichte auch den Personen, die keinen eigenen Anschluss hatten, am Fernsprechverkehr teilzunehmen; ausserdem hielt sie die Leitungskosten niedrig.<br />
Eine Ausnahme bildeten die Teilnehmer Buschrodts: sie waren direkt an Grosbous angeschlossen.<br />
Im Jahr 1970 war die automatische Zentrale von Grosbous durch 28 Leitungspaare mit Ettelbruck verbunden (14 in der einen, 14 in der andern Richtung).<br />
Waren im Handbetrieb die 2 Leitungen nach Ettelbruck besetzt, so bestand die Möglichkeit, falls ein dringendes Gespräch zu führen war, nach Redingen und von da aus nach Ettelbruck verbunden zu werden. Solche Umwege waren zeitraubend und die Qualität der Verständigung wurde dadurch auch nicht besser.</p>
<p>Verbindungen nach dem Ausland waren schon seit der Einführung des Fernsprechdienstes möglich:<br />
mit Belgien seit dem 10. Juni 1898<br />
mit Frankreich seit dem 1. Februar 1900<br />
mit Deutschland seit dem 1. November 1902<br />
Diese Verbindungen wurden über Ettelbruck und Luxemburg hergestellt.</p>
<p>e) Wie war Grosbous nun von auswärts zu erreichen?<br />
Vor 1922 (Datum der Automatisierung der Hauptstadt) mussten alle Teilnehmer die Verbindung bei ihrem Postamt anfragen.<br />
Ein Luxemburger Teilnehmer z.B. wurde von Luxemburg nach Ettel¬bruck und von da nach Grosbous verbunden.<br />
Ein Remicher Abonnent wurde erst nach Luxemburg, dann auf dem erwähnten Weg vermittelt.</p>
<p>Erst 1922 konnten die Teilnehmer der Hauptstadt die meisten Handvermittlungen durch Wählen einer dreistelligen Zahl erreichen:<br />
Esch-Alzette 971,<br />
Echternach 937,<br />
Cap 985,<br />
Ettelbruck 961 .. .</p>
<p>Die Verbindung zum Teilnehmer aber wurde wie bisher immer noch durch die Hand hergestellt.<br />
Am 5. August 1941 war auch in Ettelbrück die Handzentrale durch eine automatische von Siemens &amp; Halske ersetzt worden. Das Ortsnetz Ettelbruck erhielt jetzt die Rufnummer 02. Ein Luxemburger Teilnehmer erreichte den Ettelbrücker Teilnehmer 2397, indem er die Ziffern 02-2397 wählte. Die Handvermittlung Ettelbrück, die auch weiterhin. die Verbin¬dungen nach Grosbous und anderen Handnetzen herstellte, war jetzt unter der Nummer 02-1 zu erreichen. Grosbous war aber auch über Redingen (9981) anzuwählen. In den 50er Jahren wurde die eine der beiden Verbindungsleitungen Grosbous-Ettelbrück an die automatische Zen¬trale Ettelbrücks angeschlossen. Der Vermittlungsbeamte in Grosbous konnte somit Teilnehmer von Ettelbrück, Luxemburg (Luxemburg war von Ettelbrück durch Wählen der Zahl 01 zu erreichen), sowie den an Luxemburg angeschlossenen Ämtern selbst wählen, was eine bedeutende Verringerung der Wartezeiten mit sich brachte.<br />
Nach der Automatisierung von Grosbous verschwanden die erwähnten Handvermittlungen in den einzelnen Dörfern. Diese Teilnehmer wurden direkt an die Grosbouser Zentrale angeschlossen.</p>
<p>f) Die Gebühren<br />
Die Gesprächstaxe wurde erst am 15. Januar 1920 eingeführt. Vor diesem Datum war sie im Abonnementspreis einbegriffen. Allerdings musste sich der Teilnehmer verpflichten, seinen Apparat keiner fremden Person zur Verfügung zu stellen. Die Überwachung dieser Auflage war natürlich sehr schwierig, wenn nicht sogar unmöglich.<br />
1908 kostete ein Hauptanschluss während der ersten 5 Jahre 100 Fr., während der folgenden Jahre 90 Fr.; die Erneuerung der Batterie wurde mit 2 Fr., ein zweiter Hörer mit 10 Fr. und ein Teilnehmerverzeichnis mit 1 Fr. berechnet.<br />
Für den Teilnehmer war das Verzeichnis gratis.<br />
1924 verlangte die Post mehr für ihre Dienste : ein Gespräch kostete 0,25 Fr., die Einrichtung eines Anschlusses je nach Ortschaft zwischen 80 und 150 Fr., die Erneuerung der Batterie 10 Fr., ein zweiter Hörer 60 Fr., der Tischapparat war 50 Fr. teurer als der Wandapparat &#8230;<br />
Das Telefon war damals ein Luxus, den nicht jeder sich leisten konnte. Deshalb finden sich in den alten Teilnehmerverzeichnissen auch fast nur Geschäftsleute, Verwaltungen und Freiberufliche.<br />
Auch musste der Abonnent seine Telefonate während der von der Post hierfür vorgesehenen Dienststunden abwickeln, die sicher nicht immer seinen persönlichen Bedürfnissen entsprachen.</p>
]]></content:encoded>
			<wfw:commentRss>http://memories.lu/?feed=rss2&#038;p=969</wfw:commentRss>
		<slash:comments>0</slash:comments>
		</item>
		<item>
		<title>Aus dem Liewe vun enger Infirmière</title>
		<link>http://memories.lu/?p=921</link>
		<comments>http://memories.lu/?p=921#comments</comments>
		<pubDate>Mon, 03 Oct 2016 12:38:28 +0000</pubDate>
		<dc:creator><![CDATA[Marianne Hurt]]></dc:creator>
				<category><![CDATA[Arbeit und Beruf]]></category>
		<category><![CDATA[40er Jahre]]></category>
		<category><![CDATA[50er Jahre]]></category>
		<category><![CDATA[60er Jahre]]></category>
		<category><![CDATA[Krankenschwester]]></category>

		<guid isPermaLink="false">http://memories.lu/?p=921</guid>
		<description><![CDATA[Wéi mir 1945 aus der Evakuatioun vu Lëntgen heem op Waasserbëlleg komm sinn, war eist Haus mam Geschäft, wéi och vill aner Haiser, verbrannt. Och déi zwou Brécke waren zerstéiert. Schonn 1950 war d’Aweiung vun der neier Bréck tëschent Waasserbëlleg a Waasserbëlleg-Bréck. Et war déi éischt, déi nom Krich erëm opgebaut ginn ass. Dat selwecht [&#8230;]]]></description>
				<content:encoded><![CDATA[<p>Wéi mir 1945 aus der Evakuatioun vu Lëntgen heem op Waasserbëlleg komm sinn, war eist Haus mam Geschäft, wéi och vill aner Haiser, verbrannt. Och déi zwou Brécke waren zerstéiert.</p>
<p>Schonn 1950 war d’Aweiung vun der neier Bréck tëschent Waasserbëlleg a Waasserbëlleg-Bréck. Et war déi éischt, déi nom Krich erëm opgebaut ginn ass. Dat selwecht Joer huet och d’Pont de Verkéier mat Oberbëlleg (D) nees opgeholl.<span id="more-921"></span></p>
<p>„D’Spatz“ ass den déifste Punkt am Land, do lafe Baachen a Flëss zesummen, do leeft d’Sauer an d’Musel. 1953 huet op der Spatz e Bagger am Gestrëpp e Sarkophag fräigeluet. Mat menger Frëndin sinn ech kucke gaang. Et war keen Deckel méi drop, awer bannenan am Sarkophag louch e Skelett a guddem Zoustand. Se soten et wier aus der Merowengerzäit (5.-8. Jh). Sou Saachen hu mech faszinéiert.</p>
<p>No menger Primärschoul-Zäit zu Waasserbëlleg war ech um Fieldgen. Wéi d’Clinique Sacré Coeur 1957 hir Dieren opgemat huet, hunn ech als Interne do meng Léier fir Infirmière ugefaang. Nieft der Schoul hu mir praktesch Erfahrunge mat de Patiente gemat, Stage an der Röntgen, der Polyclinique, am OP asw.</p>
<p>1959/60 hunn ech mäin Exame gemat: ech war elo diploméiert Infirmière.</p>
<p>Meng éischt Ustellung hat ech 1960 um Fëschmaart a St. Joseph (vis-à-vis vu St. François). Mir haten do vill Aarbecht, wéineg Personal a wéineg Fräizäit, awer d’Aarbecht huet mir Freed gemat.</p>
<p>Ech war 6 Joer a St. Joseph, duerno war ech am Ausland: Lausanne, Paräis, Nanzech, Royan, La Rochelle, Pau, Aix-les-Bains, Annecy, Salanches, Grenoble, Le Puy, Cannes.</p>
<p>Als Chef d’unité an der Orthopédie sinn ech 1976 am Centre Hospitalier agestallt ginn. Mat all deenen Erfahrungen, déi ech am Ausland gesammelt hat, hunn ech beim Opbau matgeschafft. Am Februar hu mir ugefaang Patienten opzehuelen. Ech war do bis zu menger Pensioun 1992.</p>
<p>&nbsp;</p>
<div id="attachment_926" style="width: 310px" class="wp-caption alignnone"><a href="http://memories.lu/wp-content/uploads/Infirmièresschoul.jpg"><img class="size-medium wp-image-926" src="http://memories.lu/wp-content/uploads/Infirmièresschoul-300x286.jpg" alt="An der Infirmièresschoul, 1958" width="300" height="286" /></a><p class="wp-caption-text">An der Infirmièresschoul, 1958</p></div>
<div id="attachment_927" style="width: 310px" class="wp-caption alignnone"><a href="http://memories.lu/wp-content/uploads/Clinique-St-Joseph.jpg"><img class="size-medium wp-image-927" src="http://memories.lu/wp-content/uploads/Clinique-St-Joseph-300x198.jpg" alt="Virun der Clinique St Joseph um Fëschmaart, 1960" width="300" height="198" /></a><p class="wp-caption-text">Virun der Clinique St Joseph um Fëschmaart, 1960</p></div>
]]></content:encoded>
			<wfw:commentRss>http://memories.lu/?feed=rss2&#038;p=921</wfw:commentRss>
		<slash:comments>0</slash:comments>
		</item>
		<item>
		<title>D&#8217;Stäckmécher</title>
		<link>http://memories.lu/?p=868</link>
		<comments>http://memories.lu/?p=868#comments</comments>
		<pubDate>Mon, 21 Mar 2016 09:15:37 +0000</pubDate>
		<dc:creator><![CDATA[John Weber]]></dc:creator>
				<category><![CDATA[Arbeit und Beruf]]></category>
		<category><![CDATA[40er Jahre]]></category>
		<category><![CDATA[Holzarbeiter]]></category>

		<guid isPermaLink="false">http://memories.lu/?p=868</guid>
		<description><![CDATA[D’Holz war deier. Duerfir huet de Fierschter deene Leit, deenen hire Portemonni net esou déck war, d’Erlaabnis ginn, d’Holz vum Stack vun engem ofgeseetene Bam ze huelen. Dat war extrem gutt Feierholz, mee d’Wuerzele vun esou engem Bam si meterdéif an de Buedem gaangen, an et war eng Knachenaarbecht fir dat Holz eraus ze huelen. [&#8230;]]]></description>
				<content:encoded><![CDATA[<p>D’Holz war deier. Duerfir huet de Fierschter deene Leit, deenen hire Portemonni net esou déck war, d’Erlaabnis ginn, d’Holz vum Stack vun engem ofgeseetene Bam ze huelen. Dat war extrem gutt Feierholz, mee d’Wuerzele vun esou engem Bam si meterdéif an de Buedem gaangen, an et war eng Knachenaarbecht fir dat Holz eraus ze huelen. Elo war et am Minett esou, datt bal all drëtten an der Galerie geschafft huet, folglech also och Zougang zu Sprengstoff hat.<span id="more-868"></span></p>
<p>Staark Männer si mat allerlee Geschir an de Bësch gaangen, fir „Stäck ze maachen”. Fir d’éischt gouf de Buedem ronderëm de Stack mat Pioche a Schëpp ewech geholl. Dann ass den Expert, de Galeriesmann, mat engem décken Handbuer an Aktioun getrueden. Genee op der richteger Plaz huet hien e Polferlach bis an d’Mëtt vum Stack gebuert, eng ustrengend Aarbecht, déi Stonne gedauert huet. Dann huet hien, vu jiddwerengem bewonnert, ganz delikat de Sprengstoff „Luxite” an d’Buerlach gestoppt. De gréissten Zukunftswonsch vun eis Bouwe war deemools net Pilot, Lokomotivführer oder soss eppes ze ginn, neen, Sprengmeeschter fir e Stack an d’Lut ze joen.</p>
<p>Duerno ass dat Ganzt mat enger Wick a mat engem Détonnateur verbonne ginn, an d’Buerlach fest mat Buedem zougestoppt ginn. Endlech de sakralen Akt! Den „Offiziant” huet sech eng Zigarett gedréint an d’Zigarett an d’Wick ugefaangen. „Gare la Mine”, huet e geruff an alleguer si mer 30 bis 40 Meter hannert e Bam eis verstoppe gaangen. No der Explosioun sinn d’Fatze vun de Wuerzelen a vum Stack duerch d’Lut geflunn an et gouf ganz roueg am Bësch, kee Villchen huet sech méi geréiert.</p>
<p>Da sinn d’Männer virsichteg bei de Stack kucke gaangen an hunn opgepasst, op net en Aascht vun engem Bam kéint eroffalen. De Stack, deen nach gedämpt huet, war ausenaner gerass, an d’Wuerzele meterdéif aus dem Buedem gerappt. Elo ass am Fong geholl déi schwéier Aarbecht eréischt ugaangen. De Stack selwer huet sech zimlech liicht mat der See zerklengere gelooss. D’Wuerzele par contre ware steenhaart an et huet Deeg gedauert, bis dat Ganzt an handlech Stécker geschnidde konnt ginn.</p>
<p>Mär Bouwe waren entretemps scho mam Handweenchen erbäi komm, an dann ass dat wäertvollt Holz am Triumph heemgefouert ginn. Et huet schonn e puer Luedunge gebraucht, bis dat ganzt Holz sécher am Keller oder hannert dem Haus war. E gudde Stack huet bal eng Kouert Feierholz duergestallt, Holz, dat eng vill besser Qualitéit wéi dat gewéinlecht Holz hat. Et huet näischt kascht, mee et war mat vill Arbecht a vill Schweess verbonnen. Mär Bouwen hunn deemools och gesinn, wéi schwéier eis Pappen hu misse schaffen, fir datt d’Mamm Holz hat, fir d’Kachmaschinn ze hëtzen. Esou hu mär schonn e bëssen um richtege Liewen deelgeholl, an et deet mer nach haut, wou ech scho Grouspapp sinn, net leed.</p>
]]></content:encoded>
			<wfw:commentRss>http://memories.lu/?feed=rss2&#038;p=868</wfw:commentRss>
		<slash:comments>0</slash:comments>
		</item>
		<item>
		<title>Nanns Märri strickte immerfort</title>
		<link>http://memories.lu/?p=816</link>
		<comments>http://memories.lu/?p=816#comments</comments>
		<pubDate>Mon, 19 Oct 2015 08:04:27 +0000</pubDate>
		<dc:creator><![CDATA[Mariette Leuck]]></dc:creator>
				<category><![CDATA[Arbeit und Beruf]]></category>
		<category><![CDATA[20er Jahre]]></category>
		<category><![CDATA[Eisenborn]]></category>
		<category><![CDATA[Stricken]]></category>

		<guid isPermaLink="false">http://memories.lu/?p=816</guid>
		<description><![CDATA[Nanns Märri wohnte mit ihrem Mann Pieri und einer Kinderschar in Eisenborn in einer Leibeigenenhütte, die es um 1920 noch gab. Die Hütte stand in der „Schnuddelgaass“, die damals nicht geteert war. Man kann sich vorstellen, wie sie bei regnerischem Wetter aussah: man konnte im Lehm schlittern. Von der Straße aus sah man Märris Bett [&#8230;]]]></description>
				<content:encoded><![CDATA[<p>Nanns Märri wohnte mit ihrem Mann Pieri und einer Kinderschar in Eisenborn in einer Leibeigenenhütte, die es um 1920 noch gab. Die Hütte stand in der „Schnuddelgaass“, die damals nicht geteert war. Man kann sich vorstellen, wie sie bei regnerischem Wetter aussah: man konnte im Lehm schlittern. Von der Straße aus sah man Märris Bett an der Wand stehen, denn die Tür stand meist offen. Morgens schleuderte Märri mit großer Geste den Inhalt eines riesigen Nachttopfs in die Gasse.<span id="more-816"></span></p>
<p>Pieri ging jeden Tag von Eisenborn über Blascheid nach Lorenzweiler. Mit dem Zug fuhr er dann nach Dommeldingen zur Schmelz. Abends, wenn er auf dem gleichen Weg nach Hause kam, trug er ein 5-pfündiges Brot unter dem Arm. Das war Pieris „Geige“.</p>
<p>Um den Lohn ihres Mannes aufzubessern, strickte Märri für die ganze Gegend: Strümpfe, Socken, Pulswärmer, Knieschoner oder Fäustlinge. Dafür stand sie meistens vor dem Haus, das Wollknäuel in der Schürzentasche. Sie strickte automatisch, zog eine Nadel aus der Arbeit, kratzte sich hinter dem Ohr und strickte sofort weiter. Manchmal weidete sie auch die Ziege am Straßenrand, strickte immerfort, immerfort und unterhielt sich mit den Nachbarn oder einfach mit Passanten. Sie konnte auch lange ins Leere blicken, während ihre Hände weiterarbeiteten. Doch es entglitt keine Masche und Märris Arbeit war Qualität. Lesen und schreiben konnte sie nicht. Der Brieftäger las ihr die Post vor. Einen etwaigen Brief setzte der Lehrer für sie auf. Dabei erkundigte sie sich pflichtgemäß nach dem Verhalten und den Fortschritten ihrer Kinder in der Schule.</p>
<p>Für diese Dienste „revanchierte“ sie sich und strickte für Lehrer und Briefträger besonders kunstvolle Socken und Fäustlinge.</p>
<p>„Ach ja“, sagte mein Vater. „Märris Arbeit war perfekt, doch sie nahm zu feine Nadeln und die Dinger „bissen“ und „kratzten“. Für den Brieftäger und den Lehrer nahm sie extra dünne Nadeln und strickte Zöpfe hinein. Die beiden aber beschwerten sich nie, für mich aber war allein der Gedanke an Märris gestrickte Zöpfe ein wahrer Albtraum.“</p>
<p>Aber Märri strickte weiter und weidete ihre Ziege bis sie nicht mehr konnte. Sie wurde in Ehren begraben.</p>
]]></content:encoded>
			<wfw:commentRss>http://memories.lu/?feed=rss2&#038;p=816</wfw:commentRss>
		<slash:comments>0</slash:comments>
		</item>
		<item>
		<title>Léierin um Duerf</title>
		<link>http://memories.lu/?p=695</link>
		<comments>http://memories.lu/?p=695#comments</comments>
		<pubDate>Mon, 23 Mar 2015 08:06:53 +0000</pubDate>
		<dc:creator><![CDATA[Yvonne Majerus-Kalmus]]></dc:creator>
				<category><![CDATA[Arbeit und Beruf]]></category>
		<category><![CDATA[50er Jahre]]></category>
		<category><![CDATA[Bockholtz]]></category>
		<category><![CDATA[Dorfleben]]></category>
		<category><![CDATA[Lehrer]]></category>
		<category><![CDATA[Schule]]></category>

		<guid isPermaLink="false">http://memories.lu/?p=695</guid>
		<description><![CDATA[Wann ech, op engem sonnegen Nomëtteg, hei uewen am Éislek iwwer d’Koppe fueren, bewonneren ech stéits di schéin a modern Regionalschoulen. Mir gëtt dann ëmmer méi bewosst, wéi grondleeënd sech d’Liewe vun der Duerfléierin, vu mengem bescheidenen Ufank zu Boukels op der Sauer, bis haut verännert huet. Vum Gemengerot vu Géisdref gouf ech 1950 eestëmmeg [&#8230;]]]></description>
				<content:encoded><![CDATA[<p>Wann ech, op engem sonnegen Nomëtteg, hei uewen am Éislek iwwer d’Koppe fueren, bewonneren ech stéits di schéin a modern Regionalschoulen. Mir gëtt dann ëmmer méi bewosst, wéi grondleeënd sech d’Liewe vun der Duerfléierin, vu mengem bescheidenen Ufank zu Boukels op der Sauer, bis haut verännert huet.</p>
<p>Vum Gemengerot vu Géisdref gouf ech 1950 eestëmmeg als Léierin an d’Primärschoul vu Boukels ernannt.<span id="more-695"></span></p>
<div id="attachment_699" style="width: 550px" class="wp-caption alignnone"><a href="http://memories.lu/wp-content/uploads/Majerus2.jpg"><img class="wp-image-699 size-large" src="http://memories.lu/wp-content/uploads/Majerus2-1024x709.jpg" alt="Majerus2" width="540" height="373" /></a><p class="wp-caption-text">Mat menger Klass 1950 zu Boukels. Et sinn nëmme 5 vun den 12 Kanner op der Foto well grad d’Waasserpouken an der Schoul waren. D’Schoul war dat fréiert Kaplounshaus.</p></div>
<p>Sou kleng a bescheiden, wéi meng Duerfschoul woar, sou einfach a bescheide woar och mäi Liewen, als Escher Meedchen, hei uewen an engem vun deene klengsten Dierfer aus dem Land.</p>
<p>Meng Dingschtwunneng woar nach an deem Zoustand, wéi si no der Rundstedt-Offensive ausgesinn huet, si ass erischt spéider bewunnbar gemat ginn. Ech woar also fir d’éischt an enger Baurefamill ënnerbruecht. Ech hat et gutt geroden. Ech woar bei feinen a frëndleche Leit, a schonns no kuerzer Zäit hunn ech zum „Haus“ gehéiert. Ech gouf der ganzer Famill virgefouert an och op all Fester an der Famill agelueden. A wier ech emol net mat op d’Kiermes, de Kanddaf oder d’Kommioun gaangen, ech hätt eng faméis Bloder an der Famill gemat.</p>
<p>Well meng Kummer am Wanter zimlech kal woar – Heizung haten d’Leit deemools nach keng – hunn ech meng Schoulaarbecht, wann net an der Schoul, an der wiertesser Stuff am Haus erleedegt. Dës Stuff hunn ech awer nomëttes mam Pätter aus dem Haus gedeelt. De Pätter huet an der Fotell bei der Fënster getompt an ech hunn um ronnen Dësch verbessert, virbereet oder gemoolt. Munchmol huet de Pätter gemengt, ech sollt dach net esou vill a laang schreiwen an huet mer e puer Schnoken aus aler Zäit verzielt.</p>
<p>Deemools hat nach net all Haus en Telefon, a wann, dann ass all Verbindung an der „Cabine Publique“ weidergeleet ginn. D’Cabine woar a mengem Kaschthaus. Wann d’Fra vum Haus d’Gissercher an d’Schwäi gefiddert huet an ech an der Stuff woar, hunn ech alt déi Verbindunge ginn.</p>
<p>Meng éischt grouss Uschafung woar e Vëlo, dofir hunn ech zwee Méint Gehalt geaffert. Doriwwer laachen äis jong Leit vun haut, well si kafe sech an där Plaz e flotten Auto. E Vëlo woar an där Zäit eng Mussesaach. Busverbindunge fir aus dem Duerf op d’Giewelsmillen gouf et nëmme samschdesowes, sonndes a méindesmuerges. All aner Deeg woar een op de Vëlo ugewisen, wann een net wollt dee laange Wee bis op d’Gare zu Fouss trëppelen, well en Auto oder soss e Gefier ass engem ënnerwee ni begéint. Ganz rar ass emol de Veterinaire mat senger aler Opel oder den Toodler Paschtouer mat senger Anglia laanscht gefuer. Keen eenzegen am Duerf hat zu där Zäit e Motor, en Auto oder en Trakter. Dës Gefierer koumen een, zwee Joer méi spéit.</p>
<p>A mengem Kaschthaus hunn ech och nach erlieft, wéi d’Madame Tibesar gerompt a Botter gemat huet. Angelduerf hat nach keng Molkerei, d’Laduno huet erischt e puer Joer méi spéit funktionnéiert. Ech denken nach haut gären un déi gutt Schmiere vu frëschem Brout mat frësch geromptem Botter zeréck, dat woar vläicht e Genoss! Et koum alt emol vir, datt Drock am Haus woar, dann hunn ech dee frësche Botter an d’Epicerie gefouert an hu vum Erléis aner Liewensmëttel fir an de Stot matbruecht.</p>
<p>Ech woar net nëmme Léierin am Duerf, ech krut no an no nach esou kleng Chargen. Eemol am Joer koum de Gemengebuet mam Formulaire fir d’Ländererhebung. Ech hat dann eng Woch Zäit fir bei all Bauer ze passéieren an dës Ziedelen auszefëllen. Dorun hunn ech dat éischt Joer béis geknat! Als Escher Meedche woar ech net gewinnt a friem Haiser ze goen an dann och nach oft mat de Leit Kaffi ze drénken.</p>
<p>Hat ech dat dann iwwerstanen, da koum d’Collecte fir d’Rout Kräiz. Dat gung da schonns besser. A spéidere Jore woar dat „Pilgeren“ vun Haus zu Haus eng léif Gewunnecht ginn.</p>
<p>Eppes wat een als Léierin um Duerf jo nëmmen net duerft vergiessen, woar sech beim Paschtouer virzestellen. Dee Besuch am Poarhaus zu Géisdref hat et dunn alt erëm a sech. Um Heemwee fir op Boukels hunn ech mer iwwerluecht, wéi ech der neier Charge gerecht géif, eng Grupp Jong Meedercher (L.J.M.) ze leeden. Als fréier Guide-Cheftaine misst ech dat schonns iwwer d’Ronne bréngen, di Meedercher woare bal a mengem Alter.</p>
<p>Nieft engem klenge spirituelle Programm gouf et vrun allem Praktesches. Duerch de Krich woar hei villes zerstéiert, verbrannt oder verschleeft ginn. Well jong Meedercher zu allen Zäiten houfreg sinn, louch et op der Hand fir ze bitzen, ze strécken an ze heekelen. De Stoff, de Kotteng an d’Woll woare bëlleg am Vergläich mat der Konfektioun, an d’Geld an äisen Dierfer woar nach ganz knapp. E Moudejournal woar am Haushaltsbudget net virgesinn, duerfir hunn ech mäin <em>Burda-Journal</em> an d’<em>Femmes</em> <em>d’Aujourd’hui</em> an d’Versammlunge matbruecht. Mir hu Modellen erausgeschnidden, Stréckmusteren entziffert, Ales nei opgepäppelt an zesummen Neies fabrizéiert. Dat woar eng gelleg Freed an eng kreativ Zäit, well Zäit hate mer déi Wanterméint vëlleg, et gouf jo nach keng Televisioun.</p>
<p>Fir e bëssche méi Liewen an di Wanterméint ze bréngen, an och emol eng kleng Veräinskees ze schafen, hu mer Theater gespillt. Dat woar vläicht lëschteg an do koum munch verstopptent Talent op d’Tapéit.</p>
<p>Dingscht an der Kierch woar deemools och nach eng Saach vun der Joffer. Boukels hat kee Kierchechouer. Mat engem Meedchen aus dem Duerf, dem Christine, hu mer fir de Gesang an der Mass gesuergt. Dat woar net ëmmer einfach, et goung och alt emol derniewent, besonnesch beim Alleluja an der Oktavmass oder beim „dies irae“ an der Doudemass, mä mer hunn ni opginn.</p>
<p>Wat mer am Ufank vill Häerzklappe verursaacht huet, woar de Gebrauch, dass bei all Kanddaf, Kommioun oder Begriefnes de Schoulmeeschter an d’Léierin op d’Iessen oder de Kaffi geruff goufen. All dës Gebräicher si mat der Zäit verschwonnen.</p>
<p>Wéi ech a meng Dingschtwunneng geplënnert sinn, woar dëst déi Plaz, wou munchereen ëm Rot froe koum, di eng mat engem Stréckjournal, di aner mat der franséischer Gebrauchsanweisung vun enger Maschinn oder mat engem Rezept. Sou koum eng Kéier meng Nopesch mat engem Medikament, wat hir Schwéiesch partout net wollt anhuelen. Et woar schonns komesch, awer guer net fir ze laachen. Di aarm Krank sollt eppes schlécken, wat als Ovule geduecht woar a wat si hir am Téi opgeléist ze drénke ginn hat.</p>
<p>Stress an Hektik woaren net op menger Dagesuerdnung. Et woar eng roueg Zäit. Mäi Liewen woar einfach, mä Kreativitéit an Iddie goufe gefrot.</p>
]]></content:encoded>
			<wfw:commentRss>http://memories.lu/?feed=rss2&#038;p=695</wfw:commentRss>
		<slash:comments>0</slash:comments>
		</item>
		<item>
		<title>De Karschnatz &#8211; 2. Deel: Et gëtt gedresch</title>
		<link>http://memories.lu/?p=327</link>
		<comments>http://memories.lu/?p=327#comments</comments>
		<pubDate>Tue, 30 Sep 2014 04:18:18 +0000</pubDate>
		<dc:creator><![CDATA[André Hausmann]]></dc:creator>
				<category><![CDATA[Arbeit und Beruf]]></category>
		<category><![CDATA[20er Jahre]]></category>
		<category><![CDATA[30er Jahre]]></category>
		<category><![CDATA[Landwirtschaft]]></category>
		<category><![CDATA[Olingen]]></category>

		<guid isPermaLink="false">http://memories.lu/?p=327</guid>
		<description><![CDATA[Deemools haten déi déck Baueren &#8211; dat waren déi, déi op d&#8217;mannst 5 oder 6 Päerd am Stall stoen haten &#8211; eng Manege an deeër eng „mechanesch“ Dreschmaschinn amenagéiert war a vun engem Päerd a Beweegung gesat ginn ass. Dat Ganzt huet een un e Karussell erënnert. An dat aremt Päerd, dat fir déi Aarbecht [&#8230;]]]></description>
				<content:encoded><![CDATA[<p>Deemools haten déi déck Baueren &#8211; dat waren déi, déi op d&#8217;mannst 5 oder 6 Päerd am Stall stoen haten &#8211; eng Manege an deeër eng „mechanesch“ Dreschmaschinn amenagéiert war a vun engem Päerd a Beweegung gesat ginn ass. Dat Ganzt huet een un e Karussell erënnert. An dat aremt Päerd, dat fir déi Aarbecht virgesi war, huet missen, gedëlleg wéi e Schof, am Krees ronderëm goen. D&#8217;Dreschen an der Manege war zwar nach eng Gedoldsaarbecht, mä géintiwwer dem Dresche mam Fléiwel a mat der Maschinn, déi mat Muskelkraaft ugedriwwe gouf, war et dach e gewaltege Fortschrëtt.<span id="more-327"></span></p>
<p>An trotzdem hunn deemools d&#8217;Baueren agesin, dass se sech missten zesummendin, fir hir Aarbecht méi séier a méi kamoud kënnen ze maachen. Duerfir sinn déi Zäit praktesch op all Duerf „Lokalveräiner“ entstanen. Op déi Manéier wollten d&#8217;Baueren hir Kräften an hir finanziell Mëttel zesummendin, fir sech déi landwirtschaftlech Maschinne kënnen unzeschafen, déi et du scho gouf, mä schrecklech deier waren. Esou ass op eemol eng technesch Revolutioun an den Dierfer ausgebrach, besonnesch wat d&#8217;Aarbechte vum Karschnatz ugoung. Geschwënn gouf d&#8217;Fruucht mam Binder geméit, eng fir déi Zäit formidabel Maschinn, déi net nëmmen d‘Éie geméit, mä och zu Gaarwen zesummegebonnen huet, an esou goung d&#8217;Aarbecht da vill méi séier vun Hand.</p>
<p>D&#8217;Meeschterleeschtung vum Ouljer Lokalveräin iewer war d&#8217;Uschafe vun enger gewalteg grousser Dreschmaschinn, déi nom Karschnatz vun engem Bauerenhaff zum anere bruecht gouf. Fir dat Ongeheier a Betrib ze setzen, gouf de Feesche mat sénger Seemaschinn engagéiert. Dorun hat hien e Schwongrad, un deem eng Pulli montéiert war. Mat engem laange Rimm gouf d&#8217;Verbindung mat der Dreschmaschinn hirgestallt. An da konnt et lassgoen.</p>
<p>Ee schéine, sonnege Septembermoie war d&#8217;hallef Duerf op de Been. Et gouf an engem Bauerenhaff gedresch. Aus all Bauerebetrib, dee Member vum Lokalveräi war, war e staarke Mann delegéiert, fir ze hëllefen. D&#8217;Dreschmaschinn war esou gestallt, datt se mam hënneschten Deel an der Scheierpaart stong.</p>
<p>De Feeschen as geschäfteg ëm seng Maschinn erëm getrëppelt an huet déi lescht Preparative getraff. Endlech huet en de Motor ugekéiert, deen sech mat vill Kaméidi a Getëffs a Beweegung gesat huet. Wann en dann op Toure war, huet de Feeschen dee laange Rimm mat engem Hiewel vum Leerlauf op d&#8217;Aarbechtspulli eriwwergedréckt a mat engem déiwe Brummtoun huet déi gewalteg Mechanik vun der Dreschmaschinn ugefaangen sech ze beweegen. Dee Moment huet de Feeschen aus senger Maschinn erausgeholl, wat an er stouch. De Motor huet gehault a gepouft, wéi wann e Long a Liewer misst erëmginn! Mä en huet et gepackt a geschwënn huet e konstanten, hellen Toun, deen duerch Muerch a Schank goung, verroden, dass déi ganz Maschinnerie géng prima funktionéieren. De Feesche war zefridden an huet eng Päif gestoppt.</p>
<p>Déi ganz Aarbechtskolonn as iwwerdeems an Aktioun getrueden. Uewen op der Genn stong en zolitte Kärel mat enger Gafel am Grapp, fir d&#8217;Gaarwen erof an de Scheierdenn ze geheien. Vun do aus huet en zweeten d&#8217;Gaarwen op d&#8217;Dreschmaschin eropgereecht, wou en drëtten se mat der Hand geholl huet, a bei den Agank vun der Dreschariichtung gereecht huet. Do souz en aneren op de Knéien an huet mat engem kromme Messer d&#8217;Seeler vun de Gaarwen duerchgeschnidden. E weideren Aarbechter, an engem gewësse Sënn e Spezialist, huet mat Fangerspëtzegefill déi lassen Éien schéi verdeelt an d&#8217;Maschinn eragelooss. Do goufen se vun Eisenäerm, déi gedréit hunn, erfaasst an zerzaust an d&#8217;Käre sinn aus den Éien erausgeflunn. En agebaute Wann huet Loft produzéiert, an de Kuerf mat ewechgeblosen deen zur Säit vun der Dreschmaschinn erausgeschoss koum, wou en op e Koup gedriwwe gouf. D&#8217;Kären, déi méi schwéier sinn, sinn no ënnen an d&#8217;Maschinn erofgefall, wou se um Enn a Säck dirigéiert goufen, déi hannn un der Dreschmaschin festgemaach waren.</p>
<p>Do stonge gewéinlech déi zwéi stäerkst Maansleit an hunn d&#8217;Säck iwwerwaacht, fir dass alles säi richtege Wee sollt goen. Wann e Sak voll war, gouf e mat enger Ficelle zougestréckt an dann huet ee vun deenen zwéin Herkulen déi schwéier Ball op de Bockel gehuewe kritt. An ouni ze zécken an zoen ass en da bis op de „Fruuchtspäicher“ am Bauerenhaus eropgaangen, wou d&#8217;Kären ausgeschott verspreet goufen, fir dass se kënnten dréchnen, éier se an d&#8217;Mille gefouert goufen. Do sinn se zu Miel, Oots a Krësch verschafft ginn.</p>
<p>Déi eidel Éien sinn op enger Zort Holzraster, deen sech ruckarteg an der Maschinn beweegt huet, „ausgestouss“ ginn, wou se an e Stréibinder gefall sinn. Doranner war e Knelen Bindeschficelle, déi sech duerch d&#8217;Beweegungen vum ganze Mechanismus lues a lues ofgewéckelt huet. Wa genuch Stréi am Binder louch, huet, o Wonner, eng Automatik d&#8217;Ficelle zesummegeknëppt an ofgepëtzt an déi fäerdeg Gaarf gouf vum Binder ausgescheet. Derniewent stong nees e Mann mat enger Gafel an huet déi gebonne Gaarf op en Heeleederwon eropginn, wou erëm en „déngschtbare Geescht“ d&#8217;Gaarwe konschtgeriecht openee getässelt huet. Wann de Won voll war, gouf en op d&#8217;Wiss gefouert, wou d&#8217;Gaarwen ofgelueden an zu engem immense Kaascht opgebaut gi sinn.</p>
<p>Well et bei der Dreschmaschinn ëmmer fatzeg gestëbst huet, sinn den Drescher hir Strassen dacks dréche ginn wéi eng Äschekaul. Duerfir gouf vun Zäit zu Zäit, op Uerder vum Feeschen, d&#8217;Seemaschinn, an domat och d&#8217;Dreschmaschinn gestoppt. De Bauer, bei deem gedresch gouf, gung elo mat der Branntewäinsfläsch an engem Glas rondrëm an huet jidderengem, dee gehollef hat, eng Drëpp erausgeschott. Déi gouf dann, ouni dass de Mann mat de Wimpere gezuckt hätt, mat engem Coup d&#8217;Strass erofgekippt.</p>
<p>Dann huet e mat raschteger Stëmm gehemmst an de Bauer huet eng zweet Drëpp an de Gubbeli geschott a gesot: „Dajee, huel nach eng, op engem Bee kann ee jo net gutt stoen!“</p>
<p>No deeër wierklech verdéngter Paus ass d&#8217;Aarbecht dann nach eng Kéier sou gutt gewach.</p>
]]></content:encoded>
			<wfw:commentRss>http://memories.lu/?feed=rss2&#038;p=327</wfw:commentRss>
		<slash:comments>0</slash:comments>
		</item>
		<item>
		<title>De Karschnatz &#8211; 1. Deel: D&#8217;Fruucht gëtt geméit</title>
		<link>http://memories.lu/?p=319</link>
		<comments>http://memories.lu/?p=319#comments</comments>
		<pubDate>Mon, 22 Sep 2014 06:31:36 +0000</pubDate>
		<dc:creator><![CDATA[André Hausmann]]></dc:creator>
				<category><![CDATA[Arbeit und Beruf]]></category>
		<category><![CDATA[20er Jahre]]></category>
		<category><![CDATA[Landwirtschaft]]></category>
		<category><![CDATA[Olingen]]></category>

		<guid isPermaLink="false">http://memories.lu/?p=319</guid>
		<description><![CDATA[Ausgangs deeër 20er Joeren hunn d&#8217;Baueren zu Ouljen de Karschnatz nach no der aler Method gemaach. Soubal si festgestallt hunn, dass d&#8217;Geescht, d&#8217;Kar, de Wees oder d&#8217;Huewer zeideg genuch war, gouf de Kniecht oder ee vun de Bauerejongen an d&#8217;Stéck geschéckt, fir mat der Flaus „lasszeméien“, dat heescht, hien huet laascht dem Noper säi Stéck [&#8230;]]]></description>
				<content:encoded><![CDATA[<p>Ausgangs deeër 20er Joeren hunn d&#8217;Baueren zu Ouljen de Karschnatz nach no der aler Method gemaach. Soubal si festgestallt hunn, dass d&#8217;Geescht, d&#8217;Kar, de Wees oder d&#8217;Huewer zeideg genuch war, gouf de Kniecht oder ee vun de Bauerejongen an d&#8217;Stéck geschéckt, fir mat der Flaus „lasszeméien“, dat heescht, hien huet laascht dem Noper säi Stéck „e Gankbreet“ geméit, fir dass Plaz genuch do wier, fir mat der Méimaschinn den nächste Gank kënnen ëmzeleën, ouni brauchen iwwer dem Noper säi Stéck ze fueren. Wann eng Rei ëmlouch, huet de Fruuchtméiert sech Seeler aus Stréi gemaach. An all Hand huet en eng gewëssen Zuel Stréihällem geholl a se mat vill Geschéck mat engem Knuet unenee gestréckt. Sou hat en dann e Seel, dat laang genuch war, fir eng déck Gaarf dermatt zesummenzebannen.<span id="more-319"></span> Mat enger Séchel goufen d&#8217;Éien vum Buedem opgehuewen bis en décken Aarbel voll beiënee war. Dee gouf dann op d&#8217;Stréiseel geluegt a mat engem gekonnte Grëff ëm d&#8217;Hällem gezunn a mat engem zolitte Knuet festgemaach.</p>
<p>Soubal wéi d&#8217;Lassméie fäerdeg war, koum de Bauer mat sénger Méimaschinn, déi vun zwee staarke Päerd gezu gouf, op d&#8217;Stéck. Do huet en de Méibalken, dee riicht d&#8217;Luucht aus stung, mat engem Hiewel lues op de Buedem erofgelooss. Wann d&#8217;Päerd dann ugezunn hunn, ass e laangt zackegt a schaarft Messer am Balken hin an hier gaangen an dobäi sinn d&#8217;Éien ganz gemällech iwwer de Balken no hanne gefall. Dat schaarft Messer hat se just iwwer dem Buedem ofgeschnidden.</p>
<p>Hannert der Méimaschinn ass dann eng ganz Schwadrull Leit aktiv ginn. Et ware gewéinlech: d&#8217;Bauerefra, d&#8217;Mod, d&#8217;Kanner vun der Bauerefamill, d&#8217;Noperen oder Doléiner, déi fir hir Aarbecht entschiedegt goufen, sief et, dass se um Bauerenhaff fir näischt bekäschtegt goufen, sief et, dass de Bauer hir Feldaarbecht gratis gemaach huet. Well déi Zäit hu praktesch all Duerfleit nach en etlech Këpp Land fir sech beaker.</p>
<p><a href="http://memories.lu/wp-content/uploads/Karschnatz_hausmann.gif"><img class="alignnone size-medium wp-image-324" src="http://memories.lu/wp-content/uploads/Karschnatz_hausmann-300x198.gif" alt="Karschnatz_hausmann" width="300" height="198" /></a></p>
<p>Déi ganz Equipe Leit hannert der Méimaschinn hunn sech d&#8217;Aarbecht opgedeelt. D&#8217;Kanner hu gewéinlech d&#8217;Seeler, déi schonn doheem preparéiert gi waren, a gewëssen Ofstänn op de Buedem geluecht. D&#8217;Bauerefra an d&#8217;Meed hunn d&#8217;Éien mat hirer Séchel opgehuewen an op d&#8217;Seeler getässelt. En Doléiner, gewéinlech e Spezialist am Knietmaachen, huet d&#8217;Gaarwen zesummegebonnen an um Buedem leie gelooss. E spuer Jugendlecher hunn zum Schluss d&#8217;Gaarwen zu 9 oder zu 10 beienee geschleeft an se dann zu engem Kaascht zesummegestallt, dee wéi e Stär forméiert gouf. Eng Gaarf gouf poulriicht dohinner gestallt. Véier anerer si schif, zu zwou an zwou am Kräiz géintiwwer derwidder gestäipt ginn. Zum Schluss sinn an déi 4 Intervallen, déi dann nach bestanen hun, je eng weider Gaarf eragedréckt ginn.</p>
<p>Heiansdo, zemol wann de Bauer dem Wieder net richteg getraut huet, gouf och nach eng zéngte Gaarf verkéiert uewen op de Kaascht &#8211; als Mutz &#8211; getässelt. Déi sollt d&#8217;Éien vun deenen 9 anere Gaarwen esou gutt wéi méiglech géint de Reen schützen, well déi meescht Reendrëpsen laascht hir Stréihällem ofgeleet goufen. Wann iewer an engem Summer eng reenerech Period wochelaang ugehalen huet, wat alt emol virkoum, konnt alles näischt déngen: d&#8217;Käre sinn ausgewuess &#8211; et gouf „Zweewuess“ an de Bauer konnt net méi vill mat sénger Recolte ufänken. All Aarbecht war „fir d&#8217;Kaz“ an d&#8217;Baurefamill huet dat Joer de Rimm alt e bëssche méi fest missen zouzéien.</p>
<p>Gouf et iewer e schéine, sonnegen August, da sinn d&#8217;Kären op de Käscht gutt gedréchent an de Karschnatz konnt ofgeschloss ginn, d.h. d&#8217;Gaarwe goufe mam Heeleederwon heem an d&#8217;Scheier gefouert. Do sinn se eng no deeër anerer mat Gafele vum Won aus vun enger gellecher Mënschekette virugereecht ginn, bis se um Enn uewen op der Scheiergenn gelant sinn. Hei bloufen d&#8217;Gaarwen da leien, bis an den Hierscht eran, dacks esouguer bis an de Wanter, éier gedresch konnt ginn.</p>
]]></content:encoded>
			<wfw:commentRss>http://memories.lu/?feed=rss2&#038;p=319</wfw:commentRss>
		<slash:comments>0</slash:comments>
		</item>
		<item>
		<title>Menger Mamm hiren Néieschatelier</title>
		<link>http://memories.lu/?p=60</link>
		<comments>http://memories.lu/?p=60#comments</comments>
		<pubDate>Fri, 16 May 2014 07:57:40 +0000</pubDate>
		<dc:creator><![CDATA[André Hausmann]]></dc:creator>
				<category><![CDATA[Arbeit und Beruf]]></category>
		<category><![CDATA[20er Jahre]]></category>
		<category><![CDATA[Esch/Alzette]]></category>
		<category><![CDATA[Kindheit]]></category>

		<guid isPermaLink="false">http://memories.lu/?p=60</guid>
		<description><![CDATA[Et war ëm 1925, wéi meng Mamm sech nom fréien Doud vu mengem Papp zu Esch, op der Norbert-Metz-Plaz, e Bitzatelier ageriicht hat, wou si zäitweis zwee Meedercher beschäftegt huet. Ech hu mech, als klenge Bouf, ëmmer missen no beim Atelier ophalen, fir datt meng Mamm mech an den Ae konnt behalen. Wann ech es [&#8230;]]]></description>
				<content:encoded><![CDATA[<p>Et war ëm 1925, wéi meng Mamm sech nom fréien Doud vu mengem Papp zu Esch, op der Norbert-Metz-Plaz, e Bitzatelier ageriicht hat, wou si zäitweis zwee Meedercher beschäftegt huet.</p>
<p>Ech hu mech, als klenge Bouf, ëmmer missen no beim Atelier ophalen, fir datt meng Mamm mech an den Ae konnt behalen. Wann ech es genuch hat, fir mat mengem klengen Dräirad iwwer de Palier vum Stack, vun engem Zëmmer an dat anert ze jauwen, hunn ech mech mat engem zolitte Magnéit ameséiert. Domat sinn ech iwwer de Buedem gefuer an hu mech wéi e Geck gefreet, wann d’Spéngelen aus den Ecken an de Foue vum ,,Plancher” oder hannert engem Dësch oder Stullbeen mat aller Vitesse erfort geschoss koumen an u mengem Zaubereisen hänke bloufen.<span id="more-60"></span><a href="http://memories.lu/wp-content/uploads/Neieschatelier.tif"><img class="alignnone size-medium wp-image-61" src="http://memories.lu/wp-content/uploads/Neieschatelier.tif" alt="Neieschatelier" width="1" height="1" /></a></p>
<div id="attachment_66" style="width: 310px" class="wp-caption alignnone"><a href="http://memories.lu/wp-content/uploads/Neieschatelier.jpg"><img class="size-medium wp-image-66" src="http://memories.lu/wp-content/uploads/Neieschatelier-300x183.jpg" alt="An engem Schneideratelier ëm 1925" width="300" height="183" /></a><p class="wp-caption-text">An engem Schneideratelier ëm 1925</p></div>
<p>&nbsp;</p>
<p>Heiansdo hunn ech iewer och den Néiesche bei hirer Aarbecht nogekuckt, wa se eppes Extraes geschafft hunn. Eent vun de Meedercher huet e grousst Blat Pabeier &#8211; e sougenannte Patron &#8211; op de Bitzdësch geluecht. Mat engem gezackte Riedchen ass et dann iwwert dat grousst Blat gefuer, op deem e richtegen Duerchernee vu punktéierten, gestréchelten, fortlafende Linnen opgezeechent waren. Hatt huet natierlech misse gutt oppassen, fir ëmmer der virgeschriwwener Linn nozefueren. Um Enn war dann e richtegt Schnëttmuster um Pabeier kopéiert. Dat ass ausgeschnidden an op e Stéck Stoff geluecht ginn, wou dann d’Konture mat Schneiderkräid agezeechent goufen.</p>
<p>Zum Schluss huet d’Patronne mat enger grousser Schéier de Modell erausgeschnidden, sief et dat Viischt, de Réck, en Aarm oder soss e Stéck vun engem neie Kleed. Dës Stécker si fir d’éischt vun der Bitzjoffer unenee gefooscht an duerno vun der Patronne op der Bitzmaschinn &#8211; déi deemools nach mat de Féiss betätegt gouf &#8211; definitiv zesummegebutt ginn.</p>
<p>Dat zweet Meedchen huet un engem Rack geschafft, deen un enger liewensgrousser ,,Umoosspopp” houng, déi ganz distinguéiert ,,Mannequin” genannt gouf. D’Bitzjoffer, déi ëm hiren Hals e flexibelen ,,Zentimeter” hänken hat, huet d’Ofstänn gemooss, wou d’Knäpplächer komme sollten an op déi Plaze Spéngele gestach. Mä d’Knäpplächer an de Stoff ze schneiden, huet d’Meedchen der Patronne iwwerlooss, grad ewéi d’Strecke vum fäerdege Kleed. An dat besonnesch, wann et sech ëm delikat Stëfter gehandelt huet, wéi Seid, Satin, Crêpe-Georgette oder Crêpe de Chine.</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>Extrait aus dem RBS-Buch <em>„Et war een deemools net méisseg“, Al Beruffer a Broutverdéngschter, Band 1</em></p>
]]></content:encoded>
			<wfw:commentRss>http://memories.lu/?feed=rss2&#038;p=60</wfw:commentRss>
		<slash:comments>0</slash:comments>
		</item>
	</channel>
</rss>
