1941, Photo Tony Krier, Photothèque de la ville de Luxembourg

Ech ka mech erënneren, wéi ech e Kand war, datt déi Schwämm och nach an de 50er Joren fir ons Bouneweger am Summer e richtege Magnéit war. Si hat zwee Schwammbasengen, eng Terrasse an e Café. Ënnert der Terrasse ware modern Kabinnen an Toiletten. Och eng Danzpiste ass an deeër Zäit entstan. Si hat elegant Arkaden an e Buedem mat Mosaik a besonnesch samschdes owes huet sou e richtegt Nuetsliewen fonktionnéiert. Et ass esou wäit komm, datt déi Bouneweger Leit, besonnesch déi aus der Izegerstrooss (déi haiteg rue Pierre Krier) an der Anatole France Strooss sech beschwéiert hunn iwwert déi vill Autoen, déi bis spéit an der Nuecht erop an erof gefuer sinn.
Meng Elteren hate mech eng Kéier samschdes owes matgeholl well si och wollten danze goen. Dat war fir e Kand vun 10-11 Joer eppes ganz Besonnesches. Ech weess nach haut wéi opgereegt ech war. Ech hat mäin neie Summerrack un, meng Mamm a mäi Papp haten sech chic gemaach. Et war Danzmusek fir Jonk an Al. Nach haut denken ech drun, wéi dat, déi Zäit berühmten Stéck, „Harry Lime Theme“ vum Anton Karas aus dem Film „Der dritte Mann“ gespillt ginn ass. Déi Musek war zu engem Welthit ginn an d’Leit ware begeeschtert.
De Succès vun där Schwämm huet gedauert bis Ufank de 60er Joren. Du ass et méi roueg ginn, bis op eemol de Betrib ganz agestallt ginn ass. An de 70er ass si vun engem neie Proprietaire iwerholl ginn. De Schwammbaseng ass nei gemaach ginn, mat engem flotte Bar op Wiss. Och de Café mat Restauratioun huet nees fonktionnéiert. Et war esou een Undrang, datt souguer zwee nei Parkinge bis an de Bësch, wou de Wee ugeet, deen d’Gantebeensmillen mat dem Izegerstee verbënnt, gemaach gi sinn.
Leider huet och dat net laang gedauert. Et ware spéider vill Projeten, awer et ass alles nees am Sand verlaf. Bis haut stinn d’Reschter vum Schwammbaseng, de Café mat zerfalene Maueren beim Bësch, a keen interesséiert sech méi dofir.
Wat ëmmer nach beléift ass, sinn déi schéi Spazéierweeër duerch de Bësch laanscht d’Uelzecht vun der Schläifmillen bis op d’Polfermillen, an déi aner Säit natierlech dee flotte Vëloswee vun Hesper bis an de Gronn. Och de Kayak-Club ass de Summer ganz aktiv an op der Picknickswiss beim Wier treffen sech de Weekend Familljen vun allen Nationalitéiten an Hautfaarwen wéi dat fir Bouneweg typesch ass.

Een Dag sot hien zu menger Mamm, si soll äis gutt undoen, hie ging gär mat äis op Baastnech fueren, hie wéisst gär, wéi et elo do ausgeséich.

Meng Mamm sot: „Zu Baastnech ass et ëmmer kal.” Also si mir ugedoe ginn, wéi wa mir a Sibirien géife fueren. Laang Strëmp, e wollent Leifchen, eng wollen ënnescht Box an uewendriwwer eis nei brong „Bleyle”- Kostümer, déi mer grad vum Kleesche kritt haten. Et war och net vu Muttwëll, well eist aalt Gezei, dat meng Mamm äis am Krich zesummegebutt a gestréckt hat, war a Fatzen. Déi Kostümer hu bestanen aus enger Box, engem Pullover an enger Mutz a Moulen aus déckem donkelbronge wollenen Trikot (echt schwäizer Qualitéit). Dobäi hu mer nach eis nei orange Mäntel ugedoen an eis nei héich Schung mat „Specksuelen”, den neiste Cri nom Krich.

Sou ausstafféiert si mer mëttes nom Iessen op d’Gare getrëppelt a mir hunn den „Autorail” Woltz – Benonchamp geholl. (Déi Zäit ass d’Ligne „Wiltz-Bastogne” nach  gefuer ginn.) Den Autorail war eppes wéi e roude Bus, deen op Schinne gefuer ass. E war gutt gefiedert an et ass ee gutt gejutschelt ginn. Zu Benonchamp hu mer missten ëmklammen, do huet ee belschen Autorail, „eng Micheline”, gewaart. E war gring an en huet e fiirchterleche Kaméidi gemeet. Mir sinn drageklommen, d’Sëtzer waren aus Holz, a wéi mer äis gesat haten, hu mer e Gezidders am ganze Kierper gespuert, vun den Zéiwen bis zur Kopp aus. Op eemol ass e gefuer, mee de Kaméidi an dat Gezidders huet gedauert, bis mer do waren. An der „Gare du Nord” huet e stallgehalen an de Motor ausgemeet. Ech hat d‘Gefill, datt meng Ouere erëm eppes géifen héieren. Mir sinn erausgeklommen, uff, ei, wéi gutt.

Mir sinn dunn a Baastnech eraspadséiert. Wat war et do kal! Et huet eng ganz rau Loft geblosen. Ee Gléck, datt eis Mamm eis esou waarm ugedo hat.

Wéi huet et zu Baastnech ausgesinn! An der ganz laanger, „rue du Sablon” war keen Haus méi ganz. Aschléi an de Fassaden, keng Diech méi op den Haiser oder mat Blecher oder Baatschen zougedeckt, d’Fënsteren an d’Diere mat Brieder zougeneelt. Virun all Haus ee grousse Koup Grësch, Zillen, Steng, Gips a Stëbs um Trottoir. Op den zougeneelten Dieren a Fënsteren ware grouss faarweg Plakate gepecht, wou drop stung, „Le Roi reviendra” oder „Le Roi ne reviendra pas! Baudouin pour Roi”. Ech konnt dat zwar scho liesen, mee verstanen hunn ech et net. Eise Pätter huet äis dat iwwersat an ech war ganz erstaunt, datt déi Belsch e Kinnek hätten, deen se net méi wëllten. A menger klenger Welt goufen et nëmme Kinniken a Prënzen an de Märercher, an déi waren all glécklech a beléift … a wa se net gestuerwe sinn, da liewen se nach haut.

Mir si weidergetrëppelt bis ënne bei d’Kierch an do si mer eragaangen. Dobanne war et ganz hell. Et ware lauter duerchsichteg gliese Fënsteren, wouriwwer ech ganz paff war. Bis dohi war ech nëmmen a Kierche mat fuerwege Fënsteren. Et war och kal an der Kierch a wann ee geschwat huet, koumen Otemwolleken aus dem Mond.

Mir sinn erëm déi aner Säit vun der Strooss, iwwer den Trottoir, rondërem d‘Schrottkéip eropgetrëppelt. Ech hunn haut nach d’Impressioun, wéi wa keng Leit ënnerwee gewiescht wieren an och kee Gefier. Uewen um Eck, wou een op d‘Plaz kënnt, wou den „Sherman Tank” steet, do war awer eng Boulangerie-Pâtisserie op.

Eise Pätter huet sech d’Fënster ugekuckt (déi war scho gefléckt) an du si mir eragaangen. De Pätter huet franséisch mat der Bäckesch geschwat an hien huet op e puer Kichelcher gewisen. D’Fra huet d‘Kichelcher agepaakt, mäi Pätter an d’Fra hu palavert, si huet ganz traureg gekuckt an an eng Richtung gewisen. Et gouf bezuelt a mir ware rëm dobaussen an der Keelt. Et huet sech erausgestallt, datt de Bäcker säi „Salon de Consommation” nach net an der Rei hat, duerfir huet d’Bäckesch äis op „d’Gare du Sud” geschéckt, do wier e gehëtzte Wartesall an do kréische mer och eppes ze drénken.

Am Buffet vun der Gare war et schéi waarm. De frëndleche Mann hannert dem Comptoir huet äis Kanner e Schockelaskaffi gekacht an dem Pätter eng Taass Kaffi gemeet. Mir hunn och Tellere kritt fir eis Kichelcher, déi de Pätter äis ausgedeelt huet. Ech hat eng Frangipanstäertchen erwéscht. Ech hunn déi mat Andacht giess, si huet esou gutt no Marzipan geschmaacht. Ech mengen, déi Täertche war en „Highlight” a mengem klenge Liewen. Nach haut, wann ech emol an eng Pâtisserie ginn, wielen ech mir eng Frangipanstäertchen.

Et war däischter  wéi mer erëm mam Zuch heemgefuer sinn. Ech froe mech nach haut, wéi meng kleng Schwëster, dat eréischt tëschent dräi a véier Joer hat, deen Ausfluch gepackt huet ouni ze soueren oder ze kräischen.

Wéi ech 1947 – ech war 14 Joer al – um Späicher onsem ale verstëbste Filmprojekter „Pathé Baby“ mat Handkuerbel erëm begéint sinn, huet dat mech u meng éischt Kinoserliefnesser erënnert. Dat war virum Krich, wann am Wanter mäi Papp doheem owes an der Stuff  9,5-mm Filmer gewisen huet: Eng verfilmt Parabel mat dem Titel „Der gute Samariter”, een aneren iwwer eng laang dramatesch Liebesgeschicht, mat Happy End, donieft och Reportagen iwwer d’Veräinsliewen an der Par Hamm, déi mäi Papp selwer gedréit hat. Dat war fir ons Kanner e ganz grousst Evenement.

E Pater aus dem Kongo hat am Varäinshaus ee Virtrag mat Diaprojektioun iwwer säi friemartegt Liewen an Afrika gehalen. Mäi Papp huet dee Monsterdiaprojekter geléint an doheem en Diaowend mat de 6×9 cm schwaarz-wäiss exotesche Biller, déi och mol faarweg nogefieft waren, opgezunn.

Mat vill Gedold a Geschéckerlechkeet krut ech de „Pathé Baby” Apparat erëm un d’Lafen. Dat d’Spillgezei huet mech un déi éischt Kannerzäit erënnert, déi elo schonn esou laang geschéngt huet zréck ze leien.

Grujeleg Impressiounen

Meng fréi Erënnerung un de Kino ass keng esou eng schéin. Zu Hamm gouf virum Krich muenchmol no der Vesper am Veräinshaus vun de Scouten, Theater oder Kino gespillt. Déi alleréischte Kéier, wéi ech fënnef oder sechs Joer al war, hunn ech op enger vun de Kannerplazen virun der 1. Stullrei gesiess an op dat grousst Projektiounsbild erop gekuckt, wou de Stommfilm „Rintintin und der Raubmörder” oder sou ähnlech gespillt gouf. Wéi de gescheite Wollefshond „Rintintin” vum Raiber mat engem Revolwer an enger onendlech laanger, spannender Filmzeen bedreet gouf, wou et ëm Liewen an Doud gaangen ass, hat ech eng panesch Angscht an Häerzklappen, sou schrecklech, datt et kierperlech wéigedoen huet.  Et war einfach net méi auszehalen an um ultimative Punkt hunn ech d’Aen zou gemat, fir mech virum Kollaps ze retten. Dat war net dat selwecht, wéi bei engem Cauchemar, wou duerch d’Erwächen den uergen  Angschtzoustand verschwënnt. Am Kinossall ass déi grujeleg Situatioun virugaang an och duerch Aenzoudrécken konnt ech dem Rintintin net hëllefen. Spéider hunn ech mer virgeholl, ménge klenge Kanner kee Film mat esou spannenden Zeenen ze weisen.

Eng aner Kéier wou ech bei enger Filmzeen esou eng Angscht hat war 1947 an engem englesche Séikrichsfilm am Marivaux, wou d‘Scouten aus dem ganze Land ageluede waren, fir zesumme mam Prënz Jean (als ieweschte Scoutschef) dee Film gratis unzekucken. Et gouf a laangen Zeene gewisen, wéi am Rettungsboot déi englesch Matrousen an extremer Liewensgefor waren, well si an engem Stéck vun däitsche Fliger beschoss gi sinn an een nom anere getraff goufen.

Eng drëtte Kéier hat ech an engem Krichsfilm, deen eng Situatioun gewisen huet, wou et och erëm op Liewen an Dout gaangen ass, dat Gefill déi psychesch Belaaschtung physesch net kënnen auszehalen. Dat war an der Musterung fir bei d’Militär, wou an enger laanger Filmzeen bewosst de Publikum mat enger Nohkampf-Frontattack konfrontéiert gouf, déi keen Enn wollt kréien a wou bal keen Zaldot iwwerlieft huet.

De Kinofilm, seng Roll fir Ënnerhalung an als Kulturkomponent

Déi eenzeg Kéier, wou ech 1939 mat der Mamm eleng als Siwejäregen an d’Stad an de Kino goung, gouf den Disneyfilm „Schneewittchen und die sieben Zwerge” gewisen, deen eemol ze vill schéi war (Dobäi huet spéider mäi Fils fonnt,  datt een de Kanner keng esou grujeleg Geschichten och emol net op Placken ze lauschtere sollt ginn, wou dat onschëllegt Schneewittchen stierft, wat hien ontréischtlech Tréine kascht hat).

An d’Stad an de Kino goen, koum eigentlech net a Fro. Nëmmen eng Kéier, wéi et geheescht huet, de Staadter Canoeclub géif e Film iwwer Wëllwaassersport weisen, sinn ech mat mengem Papp e Sonndegnomëtteg mat de gréissten Erwaardungen an de Café du Commerce (am Krich hat en en anere Numm) de wäide Wee vun Hamm op d’Plëss getrëppelt. An dat zwee Mol, well no stonnelaangem Waarden huet et all Kéier geheescht, de Film wier net ukomm;  ech sinn du mat der allergréissten Enttäuschung erëm heem gaang. Ech duecht, et wier duerch d’Schicksal net gewollt, datt fir mech esou eng grouss Erwaardung dierft an Erfëllung goen, well ech mech vläicht vill ze vill op deen abenteuerleche Naturfilm gefreet hat. Eng drëtte Kéier huet et onerwaart dach geklappt an all meng Virfreed gouf net enttäuscht: Spannend Kanoefahrten duerch Schluchten, Zelte bei Lagerfeier, Kenteren bei besonnesch geféierleche Waasserstrudelen … Et war immens!

Am Krich hat mäi Papp e 16-mm Filmprojekter mat Motor ugeschaaft. Dobäi waren e puer Filmer iwwer d’Robbejuegd op Grönland, e Schlaangekampf an een Zirkusfilm „Akrobat, schööön!”  Zwee Mol hate mer Filmer aus dem Bremer Filmleihversand bestallt. Ech hu Reklamm bei der Hämmer Jugend gemaach an Entréesbilljeeën zu 50 Pfenneg geschriwwen. De Succès war net ausbliwwen an ons Stuff war eigentlech ze kleng. An der Stuff war extra en Duerchbroch an der Mauer, eppes ewéi e klenge Passe-plats gemaach ginn, fir de Projekter vum Atelier aus ze bedéngen. Do stoung och ech muenchmol fir den Apparat mam Filmoflaf ze iwwerwaachen; do konnt ee witzegerweis och op der lafender 16 mm-Pellicule d’Filmhandlung am Miniformat nokucken.

De Film als politescht Propagandaelement

Dat lescht Jor am Krich si mir um 10 Auer mat der Klass ze Fouss, zwee an zwee  der Rei, op de Lampertsbierg d’Propaganda-Ausstellung „Das Sowjetparadies” mat engem Film iwwer déi réckstänneg  Zoustänn a Russland mat sengen „Untermenschen”, bewosst schrecklech duergestallt, kucke gaangen. Mir waren och zwee Mol an de Kino „Korso“ („The Yank”, dee virum Krich „L’Ecran” geheescht huet an deen d’Preisen ëmgedeeft haten), wou eng spannend Wochenschau an ee grousse Propagandafilm ze gesi waren. Mee déi leschte Kéier gouf et ënnerwee beim Rousegäertche Fliger-Voralarm. Wéi et op der Neier Bréck Großalarm ginn ass koum et net méi a Fro an de Kino ze goen. Et huet missen no engem „Luftschutzraum” gekuckt ginn. Deen nächste privaten Ënnerstand deen offiziell ausgewise war, war de Keller vum Bëschhofspalais beim Park. Do goung vu baussen eng géi Trap erof an de Keller, wou bei vill Duercherneen an déckem Geschnadders ons Klass sech versammelt huet. Geschwënn hu mer erausfonnt, datt vun hei aus weider beliichte Gäng an d’Kasematten vum Péitrusdall geféiert hunn. Déi all auszespähen war e gudden Zäitverdreif, besonnesch well et keng Entwarnung wollt ginn (Normalerweis gouf schonn no kuerzer Zäit duerch e laang ugehalenen Sirenentoun gemellt, datt d’Bombergeschwader eriwwer gezu waren). Iwwer Mëtteg gouf – o Wonner – e ganze Koup rationéiert, lackelecht Wäissbrout erbäi bruecht a jiddferee krut en halwe Läif fir ze knabbelen. Bis wäit no 2 Auer huet dat Abenteuer an de Kasematte gedauert.

Im Winter war der zugefrorene Teich ein Mittelpunkt für die Dorfjugend. Die großen Jungen zogen auf dem vom Schnee freigefegten Teil eine lange Eisbahn, eine blitzblanke „Schläich“. Nach einem Anlauf von fester Erde aus flitzten sie auf ihren genagelten Schuhen über die ganze Breite. Wir Kleinen durften die rasenden Gleiter nicht stören und mussten uns mit dem seitlichen Teil zum Tummeln begnügen.

Foto Ferdy Dumont

Hin und her machte ich eines Tages auf dem ruhigen Teil meine unbeholfenen Gleitübungen, bis urplötzlich sich unter mir eine Leere auftat und ich mich hüfttief in eiskaltem Wasser wiederfand. Ich war in ein Eisloch gefallen. Die Welt war für mich plötzlich zweigeteilt: Bauch und Füße gefangen in einem bedrohlich-kalten Element, mein Oberkörper in der gewohnten, friedlichen Umgebung. Ich habe wohl erbärmlich um Hilfe geschrien, denn mein großer Cousin war bald zur Stelle und zog mich Zappelnden aus der misslichen Lage. Zum Glück war der Lochdurchmesser klein, so dass ich mich mit den Ellbogen und dem Schulranzen auf der Eisoberfläche abstützen konnte. Außer dem Schrecken, war ich zu keinem Augenblicke in irgendeiner Lebensgefahr gewesen, aber ein zwanzig Minuten langer Heimweg in klirrender Kälte stand mir bevor! Unterwegs, musste ich an den strafenden Vater denken; zuhause empfing mich schließlich, in nassen Schuhen und hartgefrorenen Kleidern die rettende, warme Stube.

Später, 1942, als Viertklässler widerfuhr mir am selben Ort wiederum ein abenteuerliches Geschick. Es war Winterende, Tauwetter hatte schon lange eingesetzt, als ich an einem Sonntagnachmittag am Teich vorbei kam und die schwimmenden, großen Eisschollen betrachtete. Das regte meine Phantasie an und mein waghalsiger Plan sollte gleich nach der Vesper in die Tat umgesetzt werden. Eine lustige Fahrt auf einer Eisscholle müsste doch leicht möglich sein! Mein Bruder und meine zwei Cousins ermunterten mich zur Ausführung des großartigen Einfalls. Gemeinsam suchten wir einen geeigneten dürren Pappelast als Manövrierstange. Damit mühte ich mich vorerst ab, vom äußersten Rand des vollgefüllten Teiches eine Scholle ans Ufer zu ziehen. Dabei kam mir das Lied vom Knäblein in den Sinn, das am Weiher steht und leise zu sich spricht: „ … Ich muss es einmal wagen, das Eis, es muss doch tragen, wer weiß, wer weiß, wer weiß“.

Froh, endlich das Eis in Ufernähe geschafft zu haben, tat ich den mutigen Sprung auf die Scholle, indem ich mich mit dem Holz abstieß und mich ruckartig in die hohe See katapultierte. Im Nu aber neigte sich das als sicher scheinende Floß und ich rutschte rückwärts ab ins eiskalte Nass. Strampelnd rettete ich mich schnell ans Ufer. Zu spät sollte ich mein wohlüberlegtes, aber falsch eingeschätztes Vorhaben und meinen leichtsinnigen Übermut bereuen; ich musste an die Fortsetzung des Schmähliedes denken: „… das Büblein platscht und krabbelt als wie ein Krebs und zappelt; … es hat getropfet, vom Fuße bis zum Kopfe, der Vater hat geklopfet, zu Haus, zu Haus, zu Haus“. Ja, bei der Aussicht auf Prügel, – die Strafe, die ich auf dem weiten Heimweg bedachte,- in Anbetracht des nassen Zustandes meiner besten Sonntagskleider und -schuhe, schien mir die Wegstrecke diesmal doch allzu kurz. Meine Mutter aber überging glücklicherweise großmütig meine Unvorsichtigkeit und war wohl froh, dass das Abenteuer mit dem seeuntauglichen Floß noch glimpflich verlaufen war.

Mein unrühmliches, peinliches Missgeschick stellte sich später als ein Glücksfall heraus, ja als ruhmreiche Tat, weil ich in einem Schulaufsatz als Sechstklässler das Erlebnis als ein missglücktes Abenteuer beschrieb. Unser Lehrer lobte meine Arbeit überschwänglich. Der am Vortage an die Wandtafel geschriebene Aufsatz erntete wegen einer perfekten Darstellung die einmalige Bestnote von 60 Punkten.

Später wurde der Dorfteich, der zu manchem Ungemach Anlass gab, einfach zugeschüttet. Heute heißt der Ort aber noch immer „Um Pull“.

Wéi laang läit dat zréck? Mär Déifferdenger Bouwe waren Här a Meeschter um Rollesbierg. Dat awer nëmme mëttes, well an der Krichszäit hate mer muerges vun 8 bis mëttes 1 Auer Schoul, an d’Aarbecht „à ciel ouvert” um Rollesbierg war vu muerges 6 bis mëttes 2. Hate mer dann de more Krichskascht eran, da gong et op de Bierg. „Der Berg ruft”, huet meng Groussmamm gesot.

Wat war dann do esou interessant fir eis Bouwen? Ma um Rollesbierg louch d’Minett bal direkt iwwert dem Buedem an dofir sinn d’Flanke vum Bierg opgerappt an d’Minett erausgesprengt ginn. Dann ass et mat Buggien, déi op engem laange Schinnennetz stungen, direkt mat der Damplokomotiv „Guckuck” op d’Déifferdenger Schmelz „HADIR” gefouert ginn. Muerges huet een nëmmen „gare la mine”, d’Explosiounen, d’Kräische vun de Buggien an d’Gepäifs vum Guckuck héieren, awer mëttes, jo mëttes huet de Bierg eis gehéiert.

Op den opgerappte Flanke vum Bierg si mer geklotert a mer hunn eis virgestallt, et wier de Großglockner, mä d’Haaptattraktioun waren d’Buggien. Déi stungen eidel do a laange Rammen a mär hunn dann dee leschte lassgemaach an da si mer mat Karacho de Bierg erofgerannt bis de Buggi ënnen ausgelaf ass. Da si mer erëm eropgelaf an et ass un den nächste gaangen. Esou eng Operatioun huet bal 20 Minutte gedauert an um Enn stungen eng hallef Dose Buggien do wou se net higehéiert hunn. Mär awer waren doudmidd, well 10 bis 12 mol erop bei den nächste Buggi lafen huet een erbäigeholl.

An dëse Buggien sinn déi Déifferdenger Bouwe mat Karacho de Bierg erof gefuer

Der kënnt iech virstellen, datt dat den Aarbechter net vill Pleséier gemat huet, well déi Buggien hunn erëm muerges mam „Guckuck” eropgedréckt misse ginn. Et ass och virkomm, dass ee vun eis vun engem Wiechter erwëscht ginn ass an da sinn et der laanscht d’Rëpper ginn. Et huet alles näischt gedingt, de folgenden Dag ware mer erëm derbäi. Heiansdo hunn d’Aarbechter och de leschte Buggi vun enger Ramm aus de Schinne gehuewen a mär Bouwe waren net staark genuch fir en erëm op d’Schinnen ze setzen. Dann hu mer eppes aneschtes misse fannen, a mär hu fonnt!

Op der aner Säit vum Rollesbierg, do war den Tillebierg. Do war eng richteg ënnerierdesch Galerie. War dann um 2 Auer Feierowend, da sinn d’Mineuren aus der Galerie komm a se hunn hir Karbidsluten eidel gemat, dat heescht si hunn dat, wat nach vu Karbid dra war an e grousst Faass gehäit. Dat war eises. Dëse Karbid war nach net ganz verbrannt an deen hu mär da recuperéiert. Mer hunn dëse Karbid an al Bidongen oder a Fläsche geluet, Waasser drop, e Stopp driwwer an da fort. No e puer Minutte sinn dann déi Bidongen oder Fläschen explodéiert. Et war eng ganz geféierlech Saach, mä ganz am Sënn vun der Zäit. An der preisescher Schoul hu mer bal nëmme vu „Bomben und Granaten” héieren.

Nieft dem Fëmme vun „Fëmmholz” gouf et nach e Spaass, dee mer awer net oft probéiert hunn. Déi Aarbechtsbude vun de Grouwenaarbechter haten alleguer en Daach, dee mat Goudron impregnéiert war. Am Summer, wann et ganz wuarm war, huet de Goudron sou an Drëpse vun de Säiten erof gehaang. Mär hunn dann e puermol déi Drëpsen erofgeholl an als … Knätschgummi geknat. Net oft, well et hat een dono esou e komescht Gefill …

Wann ech dat alles esou iwwerleeën, da schéngt et mer wéi e Wonner, datt ech a vill vu menge Komeroden méi wéi 80 Joer al gi sinn an der nach mindestens 20 erwuarden.

Extrait aus dem RBS-Buch „Et war een deemools net méisseg“, Al Beruffer a Broutverdéngschter, Band 1