1941, Photo Tony Krier, Photothèque de la ville de Luxembourg

Ech ka mech erënneren, wéi ech e Kand war, datt déi Schwämm och nach an de 50er Joren fir ons Bouneweger am Summer e richtege Magnéit war. Si hat zwee Schwammbasengen, eng Terrasse an e Café. Ënnert der Terrasse ware modern Kabinnen an Toiletten. Och eng Danzpiste ass an deeër Zäit entstan. Si hat elegant Arkaden an e Buedem mat Mosaik a besonnesch samschdes owes huet sou e richtegt Nuetsliewen fonktionnéiert. Et ass esou wäit komm, datt déi Bouneweger Leit, besonnesch déi aus der Izegerstrooss (déi haiteg rue Pierre Krier) an der Anatole France Strooss sech beschwéiert hunn iwwert déi vill Autoen, déi bis spéit an der Nuecht erop an erof gefuer sinn.
Meng Elteren hate mech eng Kéier samschdes owes matgeholl well si och wollten danze goen. Dat war fir e Kand vun 10-11 Joer eppes ganz Besonnesches. Ech weess nach haut wéi opgereegt ech war. Ech hat mäin neie Summerrack un, meng Mamm a mäi Papp haten sech chic gemaach. Et war Danzmusek fir Jonk an Al. Nach haut denken ech drun, wéi dat, déi Zäit berühmten Stéck, „Harry Lime Theme“ vum Anton Karas aus dem Film „Der dritte Mann“ gespillt ginn ass. Déi Musek war zu engem Welthit ginn an d’Leit ware begeeschtert.
De Succès vun där Schwämm huet gedauert bis Ufank de 60er Joren. Du ass et méi roueg ginn, bis op eemol de Betrib ganz agestallt ginn ass. An de 70er ass si vun engem neie Proprietaire iwerholl ginn. De Schwammbaseng ass nei gemaach ginn, mat engem flotte Bar op Wiss. Och de Café mat Restauratioun huet nees fonktionnéiert. Et war esou een Undrang, datt souguer zwee nei Parkinge bis an de Bësch, wou de Wee ugeet, deen d’Gantebeensmillen mat dem Izegerstee verbënnt, gemaach gi sinn.
Leider huet och dat net laang gedauert. Et ware spéider vill Projeten, awer et ass alles nees am Sand verlaf. Bis haut stinn d’Reschter vum Schwammbaseng, de Café mat zerfalene Maueren beim Bësch, a keen interesséiert sech méi dofir.
Wat ëmmer nach beléift ass, sinn déi schéi Spazéierweeër duerch de Bësch laanscht d’Uelzecht vun der Schläifmillen bis op d’Polfermillen, an déi aner Säit natierlech dee flotte Vëloswee vun Hesper bis an de Gronn. Och de Kayak-Club ass de Summer ganz aktiv an op der Picknickswiss beim Wier treffen sech de Weekend Familljen vun allen Nationalitéiten an Hautfaarwen wéi dat fir Bouneweg typesch ass.

Si haten och en Internat, wou déi Meedercher gewunnt hunn, déi aus allen Ecke vum Land an d’Schoul komm sinn. Ganz vill waren aus dem Éislek. Ech hat d’Chance zu Bouneweg ze wunnen a konnt ganz bequem zu Fouss dohi goen. Dat war natierlech flott mat e puer vu menge fréiere Spill- a Primärschoulkomerodinnen de Wee ze maachen.

Et ass, wéi den Numm et sot, alles geléiert ginn, wat eng jonk Fra fir hire spéidere Stot huet misse wëssen: Kachen, Bitzen a Strecken. Ausserdeem goufen et Klasse vum „Commerce“, also fir spéider op engem Büro ze schaffen. Do huet een Dactylo, Stenographie, Arithmetik, däitsch a franséisch Korrrespondenz a Comptabilitéit geléiert. Fir ons war de Beruff vun der Sekretärin d’Zil vun allen Dreem, well als Sekretärin hat een de Ruff vun enger moderner, gebilter an eleganter Damm. Dat hate mir och schonn an esou vill Filmen vun där Zäit gesinn. Also hunn ech mech, wéi e puer vu menge Frëndinnen, entschloss, Karriere an deem flotte Beruff ze maachen. Duerfir hu mir ons op „Commerce“ ageschriwwen.

Eng gutt Renommée hat och hir Klass vum „Froebel“, dat waren déi Meedercher, déi eng Ausbildung als Kindergärtnerin gemaach hunn.

D’Wierklechkeet huet ons awer ageholl, wéi mir dat éischt Trimester geschmaacht haten. Et war net nëmme ganz ustrengend, awer fir all Klass war 1 mol an der Woch Bitzen a Strecken ugesot an de Kichendéngscht, d.h. Kachschoul. Wéi mir gegrommelt hunn, krute mer gesot et wär och wichteg herno e Stot kënnen ze féieren. Et war eng Selbstverständlechkeet datt ee Meedchen, wat sech bestuet huet an da Kanner krut, säi Beruff un den Nol gehaang huet, fir dann nëmmen nach Hausfra a Mamm ze sinn.

D’Kachschoul ass ofwiesselnd gehale gi vun enger Joffer a vun enger Schwëster. Déi zwou ware ganz léif mat ons, wat d’Saach eenegermoossen acceptabel gemaach huet.

Beim Kachen ass dat blot Schoulschierteg géint e wäisst getosch ginn an och ëm de Kapp hate mir e wäisst Duch wéinst der Hygiene. Dann ass vill gekikkelt ginn, well mir hunn ausgesin wéi Novizinnen.

Dat Schlëmmst waren awer déi grouss, schwéier Dëppen. Et ware richteg Hotel-Restaurantsdëppen an deene grouss Quantitéite gekacht gi sinn. Well alles, wat an der Kachschoul preparéiert gi war, ass am Internat servéiert ginn. Duerfir ass op eng ganz

gutt Qualitéit gehale ginn. An all Kachstonn ass duerno ordentlech alles an en Heft geschriwwe ginn. Et sinn och Punkten um Kache ginn, wéi bei all deenen anere Fächer.

Wann alles fäerdeg war, hu mir zesummen an der Kachschoul un engem laangen Dësch giess. Den Hit war eng Geméiszopp wou ënnen an de Komp Ram an een Eegiel komm ass. Dat duerchernee geréiert huet esou gutt geschmaacht, datt mir et net Ramzopp, mä „Dramzopp“ genannt hunn.

Duerno ass gespullt ginn. De Spulldéngscht war sou opgedeelt, datt all Woch eng aner Grupp un der Rei war. Selbstverständlech huet och missen alles gebotz ginn. Wéi hunn ech dat gehaasst! Da sinn ech och nach vun der Schwëster gehänselt ginn: „Jo Meedchen, do geet et fir den Neellack“. Si huet net gär gesinn, datt ech heiansdo d’Neel rosa gefierft hat.

Spéider, wéi d’Schoulzäit eriwwer war, hunn ech awer ganz oft no mengem Heft gegraff an eppes Guddes doraus gekacht. Ech hunn agesin, datt dat alles vu groussem Notze war, well bei menger Mamm doheem hätt ech bestëmmt ni fräiwëlleg kache geléiert, och wann si dat oft probéiert hat. De Bewäis: mäi Schoulkachbuch steet nach haut e mengem Schaf an ech huelen et ëmmer nach wann ech mol eppes Einfaches kache wëll, wat meeschtens jidderengem schmaacht. Souguer mengen Enkelkanner.

Ons Kierch war den 9. August 1944 duerch e Bommenugrëff zerstéiert ginn an ass am  Joer vu menger Kommioun duerch eng nei ersat ginn. Déi hat e ganz moderne Baustil mat engem véiereckege Klackentuerm, fir déi Zäit ongewinnt. Si war der Muttergottes geweit a krut den Numm „Maria Regina Pacis“. De schéine Mosaik vun der Muttergottes iwwert dem Portal, eng Aarbecht vum Daniel Loire vu Chartres, war eng Sensatioun. Vill Leit hunn awer gemengt, bannendra géif se éischter un eng Fabrik erënneren, mat deene strenge Linnen, den Eisestäiler an dem schwaarzen Naturschifer un de Maueren.

Ons Kanner war dat egal. Mir hunn ons op onse Kommiounsdag an der fonkelneier Kierch gefreet.

Fir mech war alles wonnerschéin. Mäi Rack war zwar aus zweeter Hand, awer ganz elegant.

Mir haten alles gutt geprouft: D’Gebieder an d’Lidder ware bestëmmt honnert Mol mam Kaploun widerholl ginn. Mir wossten, wéi mer ons sollte fir de Cortège opstellen, wéi mer ons bei der Kommiounbänk knéien a wéi mer ons Plaz nees erëmfanne sollten. Dat Kostbaarst bei der Kommioun war ee mat echt Gold iwwerzunnen Tellerchen, dee mir sollten ënnert de Kënn halen, datt d’Hostie net konnt eroffalen an dann un onsen Noper weiderreechen.

Fir meng Kommioun hat mäi Pätter mer e Magnificat geschenkt an e Rousekranz, deen an enger Pëchelchen war aus dem selwechte Lieder

Nomëttes war fir den Ofschloss vun deem schéinen Dag eng „Danksagungs-Vesper“. Mir alleguer, a besonnesch onsen Här Paschtouer Paul Heinen ware frou, datt alles gutt geklappt hat an et war eng ganz entspaanten Atmosphär. Den Här Heinen ass zum Schluss op de Priedegtstull geklommen an huet eng lescht Usprooch fir d’Kommiounskanner an hir Eltere gehalen. D’Nomëttessonn huet duerch déi schéi Fënstere gestraalt a faarweg Kréngelen op ons Käpp gemoolt.

A senger Begeeschterung huet hien du seng Hänn an d’Luucht gehuewen, deene faarwege Stralen entgéint an huet mat enger Stëmm, déi sech vun Emotioun iwwerschloen huet, gesot: „Und wir möchten rufen, Sonne bleib stehen, damit dieser schöne Tag nie zu Ende gehen möge.“ Mat engem herrlechen „O Mamm, léif Mamm“ huet den Organist den Ofschloss gemaach.

Mäi Papp, deen ëmmer Sënn fir Humor hat, sot zu menger Mamm, wéi mer erausgaange sinn: „Mengs de net, do hätten awer elo de Galilei an de Kopernikus sech am Graf ëmgedréit, wann se dat vun der Sonn héieren hätten.“

Onst Haus an der Rue des Romains zu Bouneweg, mat onsem Auto virun der Dier

An der Pierre-Krier-Strooss war och en Zeitungsbuttek. Et war d’Joffer Juttel mat hirer Mamm, déi dat Geschäft haten. Do gouf et niewent Zeitungen, Hefter a Schreifartikelen och Genaschels an eng Leihbibliothéik. Do ass meng Mamm sech hir Romane siche gaang. Am léifsten hat si eppes fir d’Häerz, fir den Alldag ze vergiessen. Déi Zäit waren d’Bicher vun der Hedwig Courths-Mahler ganz beléift. Och fir mech ass et emol e Kannerbuch ginn. Wéi ech esou 11-12 Joer al war, du hat d’Joffer Juttel op eemol näischt méi fir mech. Ech war ze grouss fir Kannerbicher an nach ze kleng fir e Roman. „Hatt ass elo an engem dommen Alter.“, huet si zu menger Mamm gesot. Doriwwer war ech richteg beleidegt. Wisou war ech op eemol an engem dommen Alter? Wat sollt dat heeschen? Si war domm, an iwwerhaapt, hire ganze Buttek huet mech net méi interesséiert. Meng Mamm huet mir vun do u Bicher kaaft, déi fir mäin Alter ubruecht waren an als Kado hunn ech vu jidderengem e Buch geschenkt kritt. Et waren der op eemol esou vill, datt mäi Papp mir e schéint Bichergestell aus Holz gezammert huet fir un d‘Mauer vu menger Zëmmer. Et gouf déi Zäit och nach zwou Epicerien: de Reiff um Eck vun der Pierre Krier- an der Duployé-Strooss. Weider erop an der Izegerstrooss hat d’Joffer Marichen hir Epicerie, wou ech schrecklech gär gaang sinn. Ech hunn et heemeleg fonnt mat deem niddrege Plafang an et war ëmmer e bëssen däischter dobannen. Awer besonnesch wéinst deene grousse gliesene Kamelle-Behältere mam Schrauwendeckel sinn ech gär mat akafe gaang. Wa meng Mamm Schwäizerkéis kaaft huet, ass d’Joffer Marichen e Stack méi déif dat grousst Rad Kéis siche gaang an huet gekäicht, datt se engem bal leed gedoen huet. Et war flott, hir nozekucken, wann se op der Wo déi blénkeg Gewiichter zu enger Säit gestallt huet, bis datt den Zeiger schéin an der Mëtt stoebliwwen ass. Si war eng léif Fra, déi d’Kanner gär hat an duerfir ass et och ëmmer eng Kamell oder e klengt Stéck Schokela extra ginn.

Den Här Meier war bei ons all beléift, well hie war ëmmer fein.  Hien huet och méindes mueres, wann ee sonndes virdrun net an der Mass war, keng Pouten ausgedeelt, wéi dat bei anere Geeschtlechen Usus war an, et huet mol keen eppes dobäi fonnt. Hien huet all d‘Geschichten aus der Bibel esou gezielt, wéi wann et an der haiteger Zäit wär an hien et perséinlech erlieft hätt.

Et huet ons och imponéiert, datt hie mat engem Auto an d’Schoul komm ass, wat déi Zäit éischter aussergewéinlech war. Et war en neie VW-Käfer, schwaarz, ëmmer frësch gewäsch a gewichst. Et war säi ganze Stolz. Seng Bezéiung zu deem Gefier war esou grouss, datt hien säi Käfer och mat an seng reliéis Geschichten agebaut huet.

Wéi d’Zäit vun der Kommioun ëmmer méi no komm ass, huet hien ons och vun der Gnod Gottes gezielt. Wat verstinn déi kleng Meedercher vum Begrëff „Gnod“? Dat war net esou einfach: et war näischt, wat ee konnt gesinn, héieren oder spieren. Hien huet dunn d’Léisung fonnt, fir ons dat bildlech ze maachen: „Kuckt Kanner, wann ech mat mengem Volkswon fueren, da leeft deen nëmmen esou laang bis den Tank eidel ass an da bleift e stoen. Sou ass et och mat der Gnod Gottes. Déi brauch är Séil all Dag fir nei opgetankt ze ginn. D‘Tankstell fir är Gnod, dat ass d’Gebiet. Ouni d’Gnod vum Herrgott geet guer näischt. Déi ass wéi de Benzin fir den Auto. Déi  hëlleft Iech, brav ze bleiwen, gutt ze léieren a léif mat äre Schoulkolleginnen ze sinn, sou wéi den Herrgott dat vun iech wënscht.“

Mir hunn dat Beispill sou gutt fonnt, datt mir dunn alles verstan haten, wéi dat sech mat där Gnod verhält. Mat deem Trick hat hien sech richteg „Musterschülerinnen“ erugezillt!