<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><rss version="2.0"
	xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/"
	xmlns:wfw="http://wellformedweb.org/CommentAPI/"
	xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"
	xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom"
	xmlns:sy="http://purl.org/rss/1.0/modules/syndication/"
	xmlns:slash="http://purl.org/rss/1.0/modules/slash/"
	>

<channel>
	<title>Memories &#187; guerre</title>
	<atom:link href="http://memories.lu/?feed=rss2&#038;tag=guerre" rel="self" type="application/rss+xml" />
	<link>http://memories.lu</link>
	<description>Meng Erënnerungen - Eis Geschicht</description>
	<lastBuildDate>Wed, 07 Jun 2017 08:02:22 +0000</lastBuildDate>
	<language>fr-FR</language>
		<sy:updatePeriod>hourly</sy:updatePeriod>
		<sy:updateFrequency>1</sy:updateFrequency>
	<generator>http://wordpress.org/?v=4.0</generator>
	<item>
		<title>Den amerikanesche Kleeschen</title>
		<link>http://memories.lu/?p=842</link>
		<comments>http://memories.lu/?p=842#comments</comments>
		<pubDate>Fri, 20 Nov 2015 08:35:58 +0000</pubDate>
		<dc:creator><![CDATA[Peter Lion]]></dc:creator>
				<category><![CDATA[guerre]]></category>
		<category><![CDATA[années 40]]></category>
		<category><![CDATA[Saint Nicolas]]></category>
		<category><![CDATA[Wiltz]]></category>

		<guid isPermaLink="false">http://memories.lu/?p=842</guid>
		<description><![CDATA[&#8230; De Kaploun Wolff sot e puer Wierder op Lëtzebuergesch zu de Schwësteren, déi d’Amerikaner frëndlech ugekuckt an diskret mam Kapp gewénkt hunn. Als Äntwert op hir Begréissung hunn och de Brookins an de Burton kuerz gewénkt. „Wann dir prett sidd, hëllefen d’Schwësteren an ech Iech mam Gezei“, sot de Kaploun an huet op en [&#8230;]]]></description>
				<content:encoded><![CDATA[<p>&#8230; De Kaploun Wolff sot e puer Wierder op Lëtzebuergesch zu de Schwësteren, déi d’Amerikaner frëndlech ugekuckt an diskret mam Kapp gewénkt hunn. Als Äntwert op hir Begréissung hunn och de Brookins an de Burton kuerz gewénkt.</p>
<p>„Wann dir prett sidd, hëllefen d’Schwësteren an ech Iech mam Gezei“, sot de Kaploun an huet op en Zëmmer déi aner Säit vum Gank gewisen.</p>
<p>„Jo, sécher, vu mir aus.”</p>
<p>„Ech waarden dann hei”, huet de Burton gegrinst an op ee vun deene groussen, geschnëtze Still am Gank gewisen.</p>
<p>„Feigling”, huet de Brookins him iwwer d’Schëller zougepëspert, ier en dem Geeschtlechen an de Schwësteren an dat anert Zëmmer nogaangen ass.</p>
<p>„Hei ass alles”, sot de Kaploun Wolff an huet op den Dësch an der Mëtt vum Raum gewisen. Do louchen e laange wäisse Surplis, dee mat Spëtzt besat war, an e Chouermantel aus schwéierem Brokat mat gëllene Stären an enger gëllener Bordür. Donieft louchen eng Bëschofsmitra, e Puer wäiss Händschen an eppes, wat ausgesinn huet wéi en fatzegt Seel.<span id="more-842"></span></p>
<p>„D’Schwësteren hunn alles virbereet. Si hëllefen Iech elo“, sot dee Geeschtlechen an ass mat der Hand iwwer déi gëlle Stäre gefuer, déi extra fir dës Geleeënheet ugebutt gi waren. „Ech muss nach eppes an d’Rei maachen a kommen erëm, wann Dir fäerdeg sidd.”</p>
<p>“Ok. Thanks, Father”, sot de Brookins.</p>
<p>Wéi de Kaploun fort war, huet den Amerikaner sech gefrot, wéi hie sech mat de Schwëstere verstännege géif. Si hu keen Englesch verstanen, hie kee lëtzebuergesch. Mat deem bëssen Däitsch, dat hien nach aus der Schoul kannt huet an nees an Europa opgefrëscht hat, sinn déi dräi awer eens ginn.</p>
<p>De Brookins huet dee wäisse Surplis iwwer seng Uniform ugedoen. En huet aus zwee Deeler bestanen, béid aus ganz liichtem Léngent. Dat éischt Stéck, dat ënnendrënner gedroe gouf, war ganz einfach. Den zweeten Deel war e bësse méi kuerz, opwänneg mat roudem a gëllenem Stofft besat an hat vir eng reng Spëtz. D’Schwësteren hunn dem Brookins gehollef, dee schwéiere Chouermantel unzedoen, dee wéi eng Pellerin iwwer d’Schëllere geluecht gouf. Vir ass d’Gewand nëmme bis an d’Taille gaangen, awer hanne war et vill méi laang an ass iwwer de Buedem geschleeft.</p>
<p>Wéi de Brookins fäerdeg ugedoe war, huet eng vun de Schwësteren him déi fatzeg Kludder ginn, déi um Dësch louch. Elo réischt huet de Brookins erkannt, datt dat säi Baart sollt sinn. <em>Natierlech</em>, huet hie geduecht, <em>wat wier de Kleeschen oder de Santa Claus ouni säi wäisse Baart? </em>D’Schwësteren hunn de Baart mat engem Stréckel hanner sengem Kapp festgebonnen. En huet dem Brookins bis op d’Broscht gehaangen, an der Mëtt war e Lach erausgeschnidde fir de Mond.</p>
<p><a href="http://memories.lu/wp-content/uploads/05-AmStNick-priest-1944-2.jpg"><img class="alignnone size-medium wp-image-837" src="http://memories.lu/wp-content/uploads/05-AmStNick-priest-1944-2-300x208.jpg" alt="05-AmStNick priest 1944-2" width="300" height="208" /></a></p>
<p>Dunn huet nach just d’Bëschofskap gefeelt. D’Schwësteren hu probéiert, dem Brookins se unzedoen, awer se war ze kleng an ass net sëtze bliwwen. Hien huet d’Mitra geholl a lues um bannenzege Band gezunn, fir d’Material méiglechst weit ze maachen, ouni et ze zerrappen. No e puer Minutten hat hien et esou auserneegezunn, datt d’Schwësteren him d’Kap opsetze konnten. Se war enk, ganz enk, mä méi hätt een net méi drun zéie kënnen. Grad dee Moment goung d’Dier op an de Kaploun Wolff koum hannescht, zesumme mat zwee klenge Meedercher vun aacht oder néng Joer.</p>
<p>„Wat wier de Kleeschen ouni seng Engelcher“, sot hien. „We have little angels for you. Si sinn hei aus dem Pensionat, et sinn déi bescht aus der Klass. Dëst ass d‘Liliane Wampach an hei ass d‘Jeanny Schleimer. Si hëllefen dem Kleeschen.“</p>
<p>D’Meedercher hate wäiss Räck un, mat wäisse Strëmp a Schong. Hir stofften Engelsflilleke ware mat engem Band befestegt, dat vir zu engem Putsch gebonne war. Si haten och e wäisst Band ëm de Kapp, dat en Hellegeschäin duerstelle sollt. Mat verwonnerten Aen hu si op dee grousse Mann gekuckt. De Brookins huet hinne gelaacht, awer näischt gesot, well si hie souwisou net verstanen hätten.</p>
<p>Eng vun de Schwësteren huet dem Brookins dunn de Bëschofstaf ginn, deen allerdéngs am Krich gebrach war a mat Tafta zesummegehale gouf. Hien huet seng wäiss Händschen ugedoen an de Staf geholl.</p>
<p>„Solle mir goen?”, huet de Kaploun Wolff gefrot.</p>
<p>De Brookins huet sech de Staf nach eng Kéier ugekuckt a jo gewénkt. D’Meedercher si fir d’éischt erausgaangen, de Brookins an d’Schwësteren hannendrun. Wéi si an de Gank koumen, ass de Burton vu sengem Stull opgesprongen an huet de Brookins ugegrinst.</p>
<p>„Kee Wuert vun dir“, sot de Brookins an huet sengem Frënd zum Spaass mam Bëschofsstaf gedreet.</p>
<p>„Den Hellegen Nikolaus héchstperséinlech?”, huet de Burton gestëppelt.</p>
<p>„Du hues Chance, datt Kanner hei sinn, soss géif ech dir de Bengel um Kapp zerschloen.“</p>
<p>„Ech dinn zur Sécherheet da léiwer mäin Helm un“, huet de Burton gekontert an d’Dier fir eraus an den Haff opgehalen. Hien huet sech direkt hanner d‘Steier vun der Jeep gesat an de Motor ugemaach&#8230;</p>
<p><a title="Bibliographie" href="http://memories.lu/?page_id=40"><em>Extrait aus dem  Buch &laquo;&nbsp;American Saint Nick&nbsp;&raquo; vum Peter Lion</em></a></p>
]]></content:encoded>
			<wfw:commentRss>http://memories.lu/?feed=rss2&#038;p=842</wfw:commentRss>
		<slash:comments>0</slash:comments>
		</item>
		<item>
		<title>Meng Kannerzäit am Krich &#8211; Deel 9: De Krich ass eriwwer</title>
		<link>http://memories.lu/?p=434</link>
		<comments>http://memories.lu/?p=434#comments</comments>
		<pubDate>Wed, 22 Jul 2015 07:22:36 +0000</pubDate>
		<dc:creator><![CDATA[Rosi Nennig]]></dc:creator>
				<category><![CDATA[événements]]></category>
		<category><![CDATA[années 40]]></category>
		<category><![CDATA[enfance]]></category>
		<category><![CDATA[Ettelbruck]]></category>
		<category><![CDATA[guerre]]></category>

		<guid isPermaLink="false">http://memories.lu/?p=434</guid>
		<description><![CDATA[Eng Kéier, d’Klacken hunn zu Haf gelaut, do koum eisen Noper eis Kellertrap erop an huet eis an de Keller geruff. Hien huet eis Kanner e rout-wäiss-bloe Lampion ginn, mat enger klenger Käerz dran, déi am Keller ugefaange gouf. Elo stunge mir erëm am Keller, wou mer higelaf sinn, wann d’Fligere koumen. Déi grouss Leit [&#8230;]]]></description>
				<content:encoded><![CDATA[<p>Eng Kéier, d’Klacken hunn zu Haf gelaut, do koum eisen Noper eis Kellertrap erop an huet eis an de Keller geruff. Hien huet eis Kanner e rout-wäiss-bloe Lampion ginn, mat enger klenger Käerz dran, déi am Keller ugefaange gouf. Elo stunge mir erëm am Keller, wou mer higelaf sinn, wann d’Fligere koumen. Déi grouss Leit hunn e „Vaterunser” gebiet an duerno d’Heemecht gesongen. D’Christiane, eist Nopeschkand an ech, mir hunn eis Lampionen hin an hir geschwenkt an op eemol sinn se a Brand gaangen. <span id="more-434"></span>Eis Pappen hunn äis se aus dem Grapp gerappt, an de Pabeier, deen hell gebrannt huet, um Buedem zertrëppelt. Et huet een d’Kellerdier opgemeet an eis zwee an de Gaart gejuppt. Hei huet d’Sonn geschingt, den Himmel war blo, d’Fréijorsblummen hu gebléit an d’Villercher hu gesongen. Déi kleng patriotesch Feier hat en huertegt Enn kritt, mee d’Haaptsaach war, de Krich war aus.</p>
<p>Wéi mer erëm am Haus waren, hunn ech d’Kaffismillen aus dem Schaf geholl an och d’Kaffiskëscht, wou nach e Fong Kaffisbounen dra gerabbelt hunn. Ech hunn e Këssen op de Buedem geluet, mech drop gesat, d’Kaffismillen tëschent d‘Knéie geholl a réck an zéck Kaffi gemuel. Meng Mamm huet gefrot: „Wat méchs de?” –„Ech muele Kaffi, de Krich ass jo aus,” Ech hunn ëmmer gesot kritt, mir géifen de Kaffi drénken, wann de Krich aus wier.</p>
<p>Et war och ëm déi Zäit, do huet meng Mamm mech sonndes ugedoen. Mäi Papp gouf mir e schéine rout-wäiss-bloe Fändel an de Grapp an du si mir an Ettelbréck getrëppelt virun d’Gemeng. Do stunge ganz vill Leit op d’Groussherzogin Charlotte ze waarden. Ech hu mat mengem Fändel tëschent de Paweesteng gestëppelt. Mäi Papp sot: „Hal de Fändel an d’Luucht, elo kënnt d’Groussherzogin!”</p>
<p>D’Dier vun der Gemeng ass opgaangen an et koum eng Damm eraus en engem donkelbloe Mantel, e klengen, bloen Hittchen um Kapp, e giele Bucki Tulpen am Aarm, an si huet doudtraureg dra gekuckt. Mäi Papp sot: „Kuck, do ass d’Groussherzogin op der Trap!”</p>
<p>Ech war entgeeschtert: „Neen, dat do ass se net, dat ass nëmmen eng Fra.”</p>
<p>D’Groussherzogin a menger Virstellung war eng Prinzessin mat engem Diadem mat engem décke Solitär an der Mëtt, e wäisse Pelz op de Schëlleren an e frëndlecht Laachen um Gesicht. Wéi dacks hat ech eng Brochure vun 1939 gekuckt, wou d’Groussherzogin op der éischter Säit war. Haut verstinn ech, firwat d’Grande-Duchesse esou traureg war, wéi si dat „sinistréiert” Lëtzebuerg erëmgesinn huet.</p>
<p>Trotz aller Erliichterung a Freed iwwert d’Enn vum Krich, louch awer eng grouss Trauer op eiser Famill.</p>
<p>Eise Wanseler Pätter war de 24. Dezember 1944 doheem un enger Longenentzündung gestuerwen. Jo, deemools 1944, wéi d’Preisen erëmkoumen, hunn se eis Wanseler Leit aus dem Haus gejot, well hiert Haus strategesch gutt louch fir e „Gefechtsunterstand” anzeriichten.</p>
<p>Mäi Pätter Bumm, menger Mamm hire Brudder, huet d’Uessen ugespannt an d’Matti an de Pätter an dat Allernéidegst opgelueden, fir se bei hir Famill op Iischpelt (Tarchamps) ze bréngen. Mee wéi se um Donkelser Poteau ukoumen, haten d’Preisen déi Kräizung scho besat an hu kee méi laanscht gelooss. De Pätter Bumm huet d’Kéier gemeet, si sinn erëm op Wanseler komm, si hunn sech an hirem Stall bei de Béischten an engem Eck opgehal, well dat Haus kee Keller hat. Et muss ee bedenken, et louch Schnéi dobaussen. Et hat keen e Bett. Si souzen dorëmmer op Botte Stréi an op Säck mat Gromperen. Si konnten sech net wiermen, wéi si dat hätte kéinten an hirer Stuff, mee do souze jo d’Preisen. Si hate just déi muffech Hëtzt vun de Béischten.</p>
<p>Do huet de Pätter sech erkaalt, krut Féiwer a schliisslech eng Longenentzündung. Hien huet no engem Här gefrot, fir versinn ze ginn, mee all déi mat him am Stall waren, hunn him dat ausgeschwat, well kee wousst, wou de Kaploun am Duerf ze fanne wier. Als läscht Wierder hätt e gesot: „Och, et war jo alles gutt!” D’Matti huet nach mat him gebiet an do war et säin Enn.</p>
<p>Seng Jongen, den Is an den Néckel, sinn an enger Geschëtzpaus an de Schapp gaangen an hunn aus réien Dillen eng Lued gezammert, de Pätter dra gebett an hie mat der Lued an d’Scheier gestallt, bis d’Preisen op eemol fort waren.</p>
<p>A wéi et net méi geschoss huet, hunn d’Jongen d’Lued mam Pätter op e Schlitt gesat a si mat him op de Kierfecht gefuer, deen e gutt Stéck aus dem Duerf erauslouch. Bal beim Kierfecht, huet op eemol e Maschinnegewier aus den Hecke vun déi Säit der Baach op si geschoss. D’Jongen hunn de Schlitt mam Pätter an de Gruef gedréckt a si si vive heem gerannt. Den Dag duerno war et roueg, an du sinn si erëm nom Schlitt mam Pätter kucke gaang. Si hunn de Schlitt aus dem Gruef  gehuewen a weider geschleeft, mee wéi se sollte beim Kierfecht iwwert Strooss goen, koum den amerikaneschen „Noschub”, eng kilometerlaang Kolonn mat Militärgefierer, déi net stallgehalen huet, bis an d’Nuet. Wéi si endlech laanscht war, war et däischter, a si hunn de Pätter mam Schlitt an de Kierfecht eragesat. Deen aneren Dag sollte si dann d’Graf aushiewen, mee do war net drun ze denken, well de Buedem war schankenhaart gefruer. Si hunn d’Lued mam Pätter op säi Graf gesat a mat e bësse Schnéi a Buedem zougedeckt. An eréischt, wéi de Schnéi ofgaang war, an alles entdeet war, gungen se nach eng Kéier lass mat Schëppen a Piochen an hunn de Pätter definitiv begruewen.</p>
<p>Wéi mir no der Offensiv fir d’éischte Kéier op Wanseler koumen, krute mir all Detailer verzielt an et gouf vill gekrasch.</p>
]]></content:encoded>
			<wfw:commentRss>http://memories.lu/?feed=rss2&#038;p=434</wfw:commentRss>
		<slash:comments>0</slash:comments>
		</item>
		<item>
		<title>Viru 75 Joer: Evakuatioun vun Diddeleng</title>
		<link>http://memories.lu/?p=780</link>
		<comments>http://memories.lu/?p=780#comments</comments>
		<pubDate>Wed, 08 Jul 2015 08:30:55 +0000</pubDate>
		<dc:creator><![CDATA[Vicky Hengesch-Vuillermoz]]></dc:creator>
				<category><![CDATA[évacuation]]></category>
		<category><![CDATA[années 40]]></category>
		<category><![CDATA[Dudelange]]></category>
		<category><![CDATA[France]]></category>
		<category><![CDATA[guerre]]></category>

		<guid isPermaLink="false">http://memories.lu/?p=780</guid>
		<description><![CDATA[Den 10. Mee 1940. Et war de Freide viru Päischten. Mäi Papp hat sech scho Gedanke gemaach, wat mir Päischten ënnerhuele kënnten. Den traditionellen Tour zu Fouss vun Diddeleng op Zoufftgen, dann iwwer Kanfen no Volmerange-les Mines koum säit der Deklaratioun vum Krich den 3. September 1939 net méi a Fro, well d’Awunner vun deene [&#8230;]]]></description>
				<content:encoded><![CDATA[<p>Den 10. Mee 1940. Et war de Freide viru Päischten. Mäi Papp hat sech scho Gedanke gemaach, wat mir Päischten ënnerhuele kënnten. Den traditionellen Tour zu Fouss vun Diddeleng op Zoufftgen, dann iwwer Kanfen no Volmerange-les Mines koum säit der Deklaratioun vum Krich den 3. September 1939 net méi a Fro, well d’Awunner vun deene franséischen Dierfer ware wéinst der Maginotlinn evakuéiert an d’Grenzen zu Diddeleng waren zou.<span id="more-780"></span></p>
<p>Déi „drôle de guerre“, esou genannt, war fir Lëtzebuerg den 10. Mee 1940 eriwwer. Och d’Englänner konnten hiert Lidd vergiessen: „We are hanging our linen on the Siegfriedline“. D’Fransousen haten d’Maginotlinn, déi Däitsch déi Säit eiser Grenz haten d’Siegfriedlinn.</p>
<p>Ech war den 10. Mee um 5 Auer op fir meng Geschichtsprüfung ze widderhuelen, mee deen Dag hunn ech selwer Geschicht erlieft. D‘Gebrumms vun Fligere muerens fréi war fir mech rätselhaft. Wéi ech spéider géint 7 Auer ënnerwee war fir de Schülerzuch no Lëtzebuerg ze huelen, koume mir Leit entgéint a soten: „Et fiert keen Zuch. D’Preise sinn am Land“. Wéi ech méi spéit op offene Geländeween déi däitsch Zaldote mat den ugeschloene Gewierer gesinn hunn, hu meng Bee geziddert.</p>
<p>En däitsche Gäertner, deen um Bricherhaff ugestallt war, huet sengem Patron spéit owens verroden, dass géint 3 Auer d’Wehrmacht an eist Land géing erafalen. Dorobber hin huet den Här gläich versicht un eis Regierung ze kommen. Den Ausseminister Joseph Bech war op enger Receptioun an der franséischer Ambassade. Esou konnt d’Grande-Duchesse Charlotte mat hirer Famill an och d’Regierung quasi nach a leschter Minutt iwwer d’Grenz fueren.</p>
<p>Fir den Unterrichtsminister Nicolas Margue mat senger Famill war et schonn ze spéit. Si goufe spéider ëmgesidelt.</p>
<p>De Jemp Schaeffer vun Diddeleng huet zu Villerupt an de Minièrë geschafft. Hie war nach muerens fréi den 10. Mee mam Tram bis op Esch komm. Du war hie gezwongen zu Fouss iwwer Audun-le-Tiche op seng Aarbecht ze goen. Mee wéi erstaunt war hien, ewéi hien zu Audun e lëtzebuerger Auto gesinn huet mat der Immatrikulatiounsnummer CD2. Doranner souzen de Maréchal de la Cour Guillaume Konsbrück, den Ierfgroussherzog Jean an och d’Prinzessinne Marie-Gabrielle an Alix. Hien hat awer keng Ahnung firwat.</p>
<p>Schonn am fréien Nomëtten den 10. Mee ass Geschéiss zu Diddeleng lassgaangen, well entretemps war franséisch Militär an Diddeleng erageréckt. Engersäits däitsch Zaldoten um Gehaansbierg, anersäits franséisch Militär op der Schmelz an um Roudebierg.</p>
<p>Souwuel den Ingenieur Joseph Petit, deemools 1. Scheffe vun Diddeleng, wéi och den Nic Biever, spéider Minister, hu mat de franséische Grenzposte verhandelt, dass wéinstens daagsiwwer d’Grenz fir déi Diddelenger Leit op wier, déi schonn den 10. Mee no Frankräich geflücht sinn. Mat Recht ass den Nic Biver mat senger Famill 4 Joer a Frankräich bliwwen. Den Deputéierte Jean Fohrmann koum leider ze fréi heem. Hie gouf mat Frau a Kanner ëmgesidelt a war och nach am Kazett.</p>
<p>D‘Nuecht vum 10. op den 11. Mee hu mir zu 3 Familljen zesummen am Keller vun der Villa Ulveling verbruecht. Déi war vis-à-vis vun eisem Haus an der Blummestrooss. Géint 10 Auer owens konnte mir héieren ewéi d’franséisch Militär den Zoufftger Tunnel gesprengt hunn. Schlofe konnt een net. Dat Geschéiss war onheemlech.</p>
<p>Verschidden Awunner vun Diddeleng hunn hiert Liewen an deenen Deeg verluer, vu Rakéiten oder Splitter getraff. D’Schicksal vun enger Frëndin aus der Parkstrooss ass mir besonnesch nogaangen. Eng Granat ass an der Nuecht vum 10. Mee an den Haff hannert hiert Haus gefall. D’Kellerfënsteren sinn an de Keller geflunn. D’Marie-Thérèse gouf vu Splittere getraff an huet ënner anere Blessuren dat recht An verluer. Nodeem den Dr Jacoby aus der Noperschaft hatt verbonnen hat, koum et mat der Gemengecamionnette an d’Spidol a gouf och mam Spidol no Frankräich evakuéiert.</p>
<p>Och mir hunn eis mat villen Diddelenger muerens den 11. Mee op de Wee „via France“ gemaach. Den Dr Hentzen hat mäi Brudder, deen am Internat an der Stad war, den 10. Mee am Auto mat no Diddeleng bruecht.</p>
<p>Eise Papp, mäi Brudder an ech haten eis Vëloe mat Gezei vollbelueden a sinn dernieft gaangen. Meng Mamm hat eng Kannerpoussette mat Léngent a Sëlwercouverte vollgestoppt. Mir sinn deen Dag zu Fouss iwwer Volmerange-les-Mines bis op Trieux komm. Do hu mir owens an enger Scheier op Hee mat villen Diddelenger geschlof.</p>
<p>Päischtsonndeg konnte mir mat eise Vëloen op Les Baroches fueren. Meng Mamm a Familljen aus der Noperschaft sinn an engem Auto dohinner transportéiert gi mat all dem Gepäck.</p>
<p>Zu Les Baroches hate mir déi Chance, anstatt am Hee, mat zwou anere Familljen op Matrassen an der Salle-à-manger vun der Famill Richard ze schlofen. Dat Entgéintkomme vun de franséische Leit war ze bewonneren.</p>
<p>Den 22. Mee géint 2 Auer an der Nuecht huet en Zuch eis no Vertuzey gefouert. Do hate mir d’Chance an engem Bett ze schlofen an hunn net ëmmer brauchen an d’Kantin iessen ze goen. Wa meng Mamm mol gekrasch huet, sot mäi Brudder, deemools 14 Joer al: „Et ass dach Sport.“</p>
<p>Den 30. Mee souze mer erëm am Zuch, dee vu Sorcy nach an der Nuecht fortgefuer ass. Wéi mir muerens géint 8 Auer zu Mirecourt ukomm sinn, hu mir an der Gare Café, Brout, Pâté, an déi kleng Kanner Mëllech kritt. Ganz oft, wann den Zuch an de Gare stung, hunn d’Leit de Kanner Schockela duerch d’Fënster eragereecht.</p>
<p>Iwwer Dijon, Paray-le-Monial ware mir endlech zu Roanne (département Loire) ukomm. Vu Roanne hu Busser eis 18 km ewech no Ambierle gefouert. Ongeféier 400 Awunner aus Diddeleng waren endlech um Zil ukomm.</p>
<p>Ambierle, Saint-Haon-le-Vieux, Saint-Haon-le-Châtel an Ëmgéigend si mir bei Leit oder an eidel Haiser placéiert ginn. Den éischten Dag si mir vun de franséische Familljen op e Mëttegiessen invitéiert ginn. D’Chance war erëm op eiser Säit. Anstatt an e verloossent Haus méi wäit ewech ze kommen, hu Grandju, bei deene mir invitéiert waren, mat hirer Familljen telefonéiert. Déi haten zu Ambierle e Weekend-Haus. Si selwer haten eng Pâtisserie zu Roanne. Dat war ideal, matten am Duerf, net wäit vun enger Epicerie an och der Kierch ze wunnen. D’Famill Pixius vun Diddeleng haten eng Schlofzëmmer a mir déi aner. An enger gemeinsamer Kiche gouf gekacht.</p>
<p>Mat Remorquen hannen um Vëlo hu mir eis de 26. Juli 1940 mat der Famill Pixius op de Wee no heem gemaach, deelweis mat de Vëloe laanscht de Canal du Centre a vun Dijon no Metz mam Zuch.</p>
<p>Den 30. Juli koume mir zu Diddeleng un. An engem Autocar ass eis Mamm spéider heemkomm. Déi meeschte Leit hu gewaart bis si rapatriéiert goufen.</p>
<p>Déi Frëndschaft mat Ambierle huet bis elo ugedauert. D’Blanche Grandju koum bei eis an d’Vakanz, an ech gouf vun hinnen invitéiert.</p>
<div id="attachment_776" style="width: 310px" class="wp-caption alignnone"><a href="http://memories.lu/wp-content/uploads/Neijorsdag45.jpg"><img class="wp-image-776 size-medium" src="http://memories.lu/wp-content/uploads/Neijorsdag45-300x189.jpg" alt="Neijorsdag45" width="300" height="189" /></a><p class="wp-caption-text">Bal 5 Jor duerno, bei der Liberatioun, hate mir en amerikaneschen Zaldot, den &laquo;&nbsp;Dick&nbsp;&raquo; bei eis logéiert. Hei eng Foto vun Neijorsdag 1945, ech sinn déi zweet vu lénks an den Dick steet ganz riets</p></div>
<p>&nbsp;</p>
<p><strong>Erklärung zum Lidd: &laquo;&nbsp;We&rsquo;re Going to Hang out the Washing on the Siegfried Line&nbsp;&raquo;</strong></p>
<p><em>Wir trocknen uns&rsquo;re Wäsche an der Siegfried-Linie </em></p>
<p><em>On ira pendre notre linge sur la ligne Siegfried</em></p>
<p>Dëst war e beléift Lidd, dat déi britisch Truppe während dem 2. Weltkrich gesongen hunn, fir sech selwer Mutt ze maachen an hir Moral ze stäerken. D’Musek ass vum Michael Carr an den Text vum Jimmy Kennedy, deen deemools Captain an der britescher Arméi war.</p>
<p>“Siegfried-Linn” war den Alliéierten hir Bezeechnung fir de Westwall, dem Hitler säi 600 km laangt Verteidigungssystem, mat iwwer 18.000 Bunkeren, Stollen a Panzersperren, dat vun der däitsch-hollännescher Grenz bis an de Schwarzwald verlaf ass.</p>
<p>Am engleschen Text gëtt d’Sigfried-Linn spëttesch mat enger Wäschléngt verglach, op déi d’Alliéiert hir knaschteg Wäsch géifen hänken, nodeems si mat de Preisen ofgerechent hätten.</p>
<p><em>Mother dear I&rsquo;m writing you from somewhere in France, </em></p>
<p><em>Hoping to find you well, Sergeant says I&rsquo;m doing fine, a soldier and a pal </em></p>
<p><em>Here&rsquo;s a song that we don&rsquo;t sing, this&rsquo;ll make you laugh. </em></p>
<p><em>We&rsquo;re going to hang out the washing on the Siegfried Line. </em></p>
<p><em>Have you any dirty washing, mother dear? </em></p>
<p><em>We&rsquo;re gonna hang out the washing on the Siegfried Line &rsquo;cause the washing day is here.</em></p>
<p>Als Reaktioun op dat englescht Lidd hunn d’Preise mat dëser Parodie gekontert:</p>
<p><em>Ja mein Junge, das hast du dir gar zu leicht gedacht </em></p>
<p><em>Mit dem großen Wäschetag am deutschen Rhein. </em></p>
<p><em>Hast du dir auch deine Hosen richtig voll gemacht, Brauchst du gar nicht traurig sein. </em></p>
<p><em>Bald seifen wir dich gründlich ein Von oben und von unter her. </em></p>
<p><em>Wenn der deutsche Waschtag wird gewesen sein, Mensch, da brauchste keine Wäsche mehr.</em></p>
]]></content:encoded>
			<wfw:commentRss>http://memories.lu/?feed=rss2&#038;p=780</wfw:commentRss>
		<slash:comments>0</slash:comments>
		</item>
		<item>
		<title>Meng Kannerzäit am Krich &#8211; Deel 8: Erëm heem op Ettelbréck</title>
		<link>http://memories.lu/?p=431</link>
		<comments>http://memories.lu/?p=431#comments</comments>
		<pubDate>Wed, 06 May 2015 05:55:25 +0000</pubDate>
		<dc:creator><![CDATA[Rosi Nennig]]></dc:creator>
				<category><![CDATA[évacuation]]></category>
		<category><![CDATA[années 40]]></category>
		<category><![CDATA[enfance]]></category>
		<category><![CDATA[Ettelbruck]]></category>
		<category><![CDATA[guerre]]></category>

		<guid isPermaLink="false">http://memories.lu/?p=431</guid>
		<description><![CDATA[Wéi d’Amerikaner d’Preisen definitiv „heim ins Reich” gejot haten, ass et am Land méi roueg ginn, a mäi Papp huet sech zu Fouss mam Rucksak um Réck op de Wee gemeet, fir heem op Ettelbréck. E puer Deeg drop huet hien äis e Mann mat engem Auto geschéckt, deen eis siche komm ass. Et war [&#8230;]]]></description>
				<content:encoded><![CDATA[<p>Wéi d’Amerikaner d’Preisen definitiv „heim ins Reich” gejot haten, ass et am Land méi roueg ginn, a mäi Papp huet sech zu Fouss mam Rucksak um Réck op de Wee gemeet, fir heem op Ettelbréck. E puer Deeg drop huet hien äis e Mann mat engem Auto geschéckt, deen eis siche komm ass. Et war e schéinen, mee kalen Dag mat bloem Himmel. Et war meng éischt Rees an engem Auto. Op eemol ass e klenge wäiss a schwaarzen Hond äis virun den Auto gelaf. De Chauffeur huet versicht em auszewäichen. Mee, ze spéit, de Mupp huet eng Kéier gejingst, a wéi mir zu der hënneschter Fënster erausgekuckt hunn, louch hien op der Strooss. Hien huet keng Oder am Leif méi gerouert. „Nach een, deen de Krich net iwwerlieft huet,” sot de Chauffeur.<span id="more-431"></span></p>
<p>Hei kann ech nach verzielen, wéi de klenge Josy mat sengen Elteren heemgefuer ass. Et war en Auto an de Weylandshaff eragefuer. De Josy a seng Eltere stunge prett op der Trap. Den Auto huet gehalen, et war där aler, véiereckeger Virkrichsautoen een, dee beim Halen esou geschnaddert huet. De Josy huet sech dat Spill ugekuckt, et huet een him ofgesinn, datt et him net geheier war. Seng Mamm huet de Béifche mat der Hand geholl a gesot: „Nu komm Josy, elo gi mer heem!” De Josy huet haart ugefaang mat Kräischen an huet hannerzeg gehalen. „Da komm Josy!” sot Mamm. „Neen,” jaut hien, „ech gi mat de Féiss iwwer de Buedem!”</p>
<p>Wéi huet et zu Ettelbréck ausgesinn, wéi mäi Papp ukoum!</p>
<p>Et war e „Blindgänger” an eis Strooss gefall, an dobäi waren d‘Fënstere vun allen Haiser a Schierbele gaangen. Eis Hausdier war esouguer an de Gank geflunn. Eisen Noper, den Zammermann, hat se erëm agesat, mee well se net méi gehalen huet, hat hien se mat laangen Neel zougeneelt. Aus dem Haus waren all Decken a Diwwie verschwonnen. Mäi Papp huet Sperrholz a Kartrong an d’Fënsterlächer geneelt. Well nach keen Elektresch do war, huet hien no sengem Känki gesicht, deen huet hie beim Noper erëmfonnt, deen en, wéi e sot, ënnen an Ettelbréck organiséiert hat. Mäi Papp huet de Känki un enger Bascht am Schiirm erëmkannt, well hien säin Exame bei deem Känki geléiert hat. An eisem Keller waren d’Gromperen an d’Äppel nach do, mee si waren erkaalt. Mir hunn se awer nach giess, faute de mieux.</p>
<p>Wéi mer erëm doheem waren, gouf sech organiséiert. Mäi Papp goung bei e Bauer op Waarken Kuef sichen, déi meng Mamm an Zichen agefëllt huet. Dat gouf elo eist Bettgedecks. Déi Kuewekësse ware schwéier, awer gutt waarm.</p>
<p>Et gouf Fréijoer. Ech goung mat menger Mamm akafen, wat een ze kafe krut op Ticketen. Vill Haiser ware futti, déi eng hate Lächer an de Maueren, déi aner keen Daach méi, esouguer de „Kindergarten” louch komplett an engem Koup.</p>
]]></content:encoded>
			<wfw:commentRss>http://memories.lu/?feed=rss2&#038;p=431</wfw:commentRss>
		<slash:comments>0</slash:comments>
		</item>
		<item>
		<title>Erinnerungen an den 2. Weltkrieg</title>
		<link>http://memories.lu/?p=716</link>
		<comments>http://memories.lu/?p=716#comments</comments>
		<pubDate>Wed, 08 Apr 2015 06:08:33 +0000</pubDate>
		<dc:creator><![CDATA[Jean Schon]]></dc:creator>
				<category><![CDATA[biographie]]></category>
		<category><![CDATA[années 40]]></category>
		<category><![CDATA[guerre]]></category>
		<category><![CDATA[Marnach]]></category>

		<guid isPermaLink="false">http://memories.lu/?p=716</guid>
		<description><![CDATA[Ich stamme aus Marnach, wo ich 1911 geboren wurde. Im April 1929 trat ich der Freiwilligenkompanie bei und übte dort meinen Dienst aus bis ich 1935 in Vianden eine Stelle als Zollbeamter bekam. Zu diesem Zeitpunkt war Hitler schon zwei Jahre an der Macht. Man hörte allerhand schreckliche Dinge von dort, doch damals interessierte ich [&#8230;]]]></description>
				<content:encoded><![CDATA[<p>Ich stamme aus Marnach, wo ich 1911 geboren wurde. Im April 1929 trat ich der Freiwilligenkompanie bei und übte dort meinen Dienst aus bis ich 1935 in Vianden eine Stelle als Zollbeamter bekam.</p>
<p><span id="more-716"></span></p>
<div id="attachment_708" style="width: 203px" class="wp-caption alignnone"><a href="http://memories.lu/wp-content/uploads/Schon-Jean-19-ans.jpg"><img class="wp-image-708 size-medium" src="http://memories.lu/wp-content/uploads/Schon-Jean-19-ans-193x300.jpg" alt="Schon Jean 19 ans" width="193" height="300" /></a><p class="wp-caption-text">Jean Schon im Alter von 19 Jahren in der Uniform der Freiwilligenkompanie</p></div>
<p>Zu diesem Zeitpunkt war Hitler schon zwei Jahre an der Macht. Man hörte allerhand schreckliche Dinge von dort, doch damals interessierte ich mich nicht besonders dafür. Das änderte sich jedoch als Hitler mit seinen Truppen am 10. Mai 1940 ins Land einfiel.</p>
<p>Es war nicht nur allein der Aufmarsch und die Besetzung durch die deutschen Truppen, die den Luxemburgern zu schaffen machten, es war vielmehr die politische Seite, die ein paar Monate nach der Besatzung begann und die Luxemburger hart traf: der braune Terror begann unter der Form der Volksdeutschen Bewegung (VDB). Besonders betroffen waren zu Beginn die Staatsbeamten, die gezwungen wurden, dieser Bewegung beizutreten. Das Ziel dieser Bewegung war aus den Luxemburgern Reichsdeutsche zu machen und sie darauf vorzubereiten, an das Großdeutsche Reich annektiert zu werden. Ich, als Zollbeamter, wurde nicht nur gezwungen der VDB beizutreten, sondern musste auch in die Zollschule nach Bautzen in Sachsen zwecks Umschulung.</p>
<p>Zu dieser Zeit (Ende 1940, Beginn 1941) gab es aber auch bereits Bewegungen gegen diese Propaganden. Geheimorganisationen wie LPPD, LVL waren gegründet worden, um die Resistenz zu organisieren. Reaktionen wie der „Spéngelskrich“ waren weitere Antworten auf die propagandistische Politik der Nazis. Eine Nadel mit dem Luxemburger Löwen wurde schon vor der Besetzung der Deutschen, seit der Unabhängigkeitsfeier 1939 getragen; jetzt wurde sie aus Protest getragen, genauso wie der „béret basque“.</p>
<p>Es gab auch „schlechte“ Luxemburger, hauptsächlich Landstreicher und Wilderer, die eine Polizei gründeten um z.B. bei einem Fußballspiel zu kontrollieren ob jemand die Nadel oder den „béret basque“ trug. War dies der Fall, so wurde die entsprechende Person nicht nur von ihnen zerschlagen, sondern auch noch angezeigt, da durch ein Dekret vom Gauleiter, der seit August 1940 am Ruder war, das Tragen der Nadel und des „béret basque“ verboten waren.</p>
<p>Doch dieser Spitzeldienst dauerte nicht lange: es handelte sich um Leute aus Boxer die glaubten, sie könnten durch diese Tätigkeit der Arbeit entgehen, doch die Deutschen ließen dies nach ein paar Monaten nicht mehr zu und zwangsverpflichteten sie zur Arbeit. Die Spitzel tauchten unter und versteckten sich im Wald. Sie wilderten, machten Überfälle, brachen in Molkereien ein usw. um zu überleben. Die Deutschen machten Jagd auf sie. Einmal fanden sie sogar ihren Proviant: einen in einem „Solperfaass“ eingelegten Hirsch.</p>
<p>Ich kam also im März 1941 in die Zollschule nach Bautzen. Vom Fachlichen her war die Ausbildung nicht so schlimm, ich nahm es als Perfektionierung. Schlimmer war die politische Seite der Ausbildung, weil die Deutschen die Luxemburger auch politisch engagieren wollten. Doch dies gelang ihnen nur in wenigen Fällen: einige bekamen Stellen bei der VDB als Blockleiter, Zellenleiter oder Ortsgruppenleiter.</p>
<p>Die Umschulung dauerte drei Monate. Danach wurde ich an die belgische Grenze versetzt, wo ich im Herbst 1941 in Malmedy meinen Dienst unter der deutschen Verwaltung begann.</p>
<div id="attachment_713" style="width: 231px" class="wp-caption alignnone"><a href="http://memories.lu/wp-content/uploads/Schon-Jean-en-uniforme.jpg"><img class="wp-image-713 size-full" src="http://memories.lu/wp-content/uploads/Schon-Jean-en-uniforme.jpg" alt="Schon Jean en uniforme" width="221" height="322" /></a><p class="wp-caption-text">Jean Schon als Zollbeamter</p></div>
<p>Im Januar und Februar 1942 starben meine Eltern und ich bekam so die Gelegenheit, den Dienst zu verweigern. Denn meine Schwester war nun allein um Gast- und Landwirtschaft zu verwalten. Ich nahm Abschied bei den Deutschen unter dem Vorwand, den landwirtschaftlichen Betrieb ausnutzen zu wollen, da ich wusste, dass die Landwirtschaft ein wichtiger wirtschaftlicher Faktor für die Deutschen war.</p>
<p>So konnte ich also zuhause bleiben. Doch die Deutschen ließen mich nicht lange in Ruhe. Der Zellenleiter bot mir die Stelle des Blockleiters an, was ich radikal ablehnte. Dies, und vor allem meine Mitgliedschaft bei der LVL, der ich 1941 während meiner Stationierung als Zollbeamter beigetreten war, brachten mich in Gefahr. Die Deutschen waren schnell auf die Schliche der Resistenzorganisationen gekommen und die Gestapo hatte in Vianden viele Mitglieder der LVL verhaftet. Diese hatten die Namen anderer Mitglieder unter dem Druck der Gestapo preisgegeben. Ich wurde rechtzeitig gewarnt und konnte flüchten. So konnte ich mich der Deportation in ein KZ, von wo ich sicherlich nicht mehr zurückgekommen wäre, entziehen.</p>
<p>Nun begann für mich die Zeit der „clandestinité“. Ich war insgesamt an vier verschiedenen Plätzen versteckt, abgesehen von den Orten, wo ich nur eine bis zwei Wochen verbrachte.</p>
<p>Das erste Versteck war bei meiner Freundin und Nachbarin Catherine Schmitz, die mit ihrer Mutter und ihrem Bruder auf einem landwirtschaftlichen Betrieb lebte. Der jüngste Bruder war zu der Zeit im gezwungenen Arbeitsdienst.</p>
<p>Eine Episode aus der Zeit ist besonders lebendig in meiner Erinnerung. Es wurde viel schwarzgeschlachtet um für Nahrung für die Versteckten zu sorgen. Zusammen mit meinem zukünftigen Schwager hatten wir gerade ein dickes, fettes Schwein geschlachtet und waren im Begriff, es im Stall auf einem ziemlich wackeligen Tisch auseinanderzunehmen, als ein Bus mit SS vor dem Haus hielt. In diesem Augenblick brach der Tisch zusammen und wir gerieten in ziemliche Panik. Schnell deckten wir das tote Schwein mit einigen Ballen Stroh zu und ich suchte so schnell wie möglich mein Versteck in der Scheune im Heuboden auf. Meine Freundin empfing die Deutschen, die Mutter war glücklicherweise hinter dem Haus, sie hätte wahrscheinlich nicht standgehalten. Meine Freundin verhielt sich vorbildlich: sie war freundlich und lachte mit den Deutschen und auf die Frage, ob irgendwo Deserteure versteckt seien antwortete sie, dass dies unmöglich sei! Überzeugt durch ihren Charme fuhren die Deutschen weiter. Meine Freundin hatte uns allen das Leben gerettet!</p>
<p>Das Versteck wurde zu gefährlich, als mein jüngster zukünftiger Schwager, der im Arbeitsdienst und danach in der Wehrmacht war, desertierte. Ich ging zu meiner Schwester ins Elternhaus. Doch auch hier war es sehr gefährlich, da die Clerfer Polizei an unserem Haus, das an einer Hauptkreuzung lag, Posten bezogen hatte, um bekannte Flüchtlinge abzufangen. Während 3 Wochen schlief die Polizei in unserem Gasthof. Die Zimmer lagen nahe beieinander und auf keiner Tür gab es einen Schlüssel. Meine Schwester musste sich um das Vieh kümmern und mir heimlich die Nahrung aufs Zimmer bringen. Ich musste ganz still sein, durfte nicht einmal husten, bis ich dann eines Tages durch Bewegungsmangel aus dem Bett fiel. Gottseidank hatte niemand mich gehört! Ich war aber nicht nur in dem Zimmer, ich hatte auch noch einen Bunker auf dem Heuboden der Scheune gebaut. Das Leben hier war ziemlich unsicher und sehr langweilig.</p>
<p>Auch für meine Schwester wurde es immer gefährlicher. Mehrmals schon war die Gestapo an sie herangetreten, damit sie ihnen verriet wo ich hingegangen war. Ich war also gezwungen, das Versteck wieder zu wechseln.</p>
<p>Die Resistenz brachte mich nach Roder zur Bauernfamilie Hames. Sie versteckten mehrere Luxemburger aus Patriotismus. Sie hatten ein deutsches Dienstmädchen aus dem Grenzgebiet und dieses Mädchen versorgte die Flüchtlinge, brachte ihnen das Essen und kümmerte sich um alles, was anfiel. Diesem Mädchen wäre es sehr schlecht ergangen, wäre sie von der Gestapo erwischt worden. Aus dieser Geschichte habe ich gelernt, dass man die Deutschen nicht unter Kollektivschuld setzen kann, es gab nämlich auch gute Deutsche.</p>
<p>Zu Beginn wurde ich im Haus versteckt, ich verbrachte aber auch einige Zeit in der Scheune im Heu. Mit den vielen anderen Flüchtlingen machte ich Ausgänge, die aber nur von kurzer Dauer waren. Es bestand immer die Gefahr dass ein „Gielemännchen“ oder die Gestapo uns erwischten, da sich unsere Präsenz in der Gegend herumgesprochen hatte.</p>
<p>Es wurde schließlich so gefährlich, dass wir uns alle im Wald verstecken mussten. Aber auch hier wurden wir noch von der Familie Hames mit Nahrung versorgt. Ich war einer der Letzten die in den Wald geflüchtet waren; zu diesem Zeitpunkt war der Bunker bereits fertiggestellt.</p>
<p>Die Wälder wurden öfters von den Deutschen und den luxemburgischen Kollaborateuren durchsucht. Wir standen permanent mit einem Fuß im Grab. Wir verbrachten den ganzen Tag im Bunker, nur nachts gingen wir manchmal hinaus. Im Bunker hatten vier Personen Platz, wir schliefen auf Strohlagern und hatten einen Ofen, doch diesen gebrauchten wir nur manchmal nachts, weil die Gefahr zu groß war, dass jemand den Rauch sehen könnte. So saßen wir oft kalt da.</p>
<p>Alle paar Tage wurden wir mit Nahrung versorgt und bekamen bei der Gelegenheit auch Nachrichten zum Verlauf des Krieges. Ich war ein paar Monate vor der Landung der Amerikaner in der Normandie in den Bunker gekommen.</p>
<p>Im September 1944 besetzten die Amerikaner das Gebiet. Die Deutschen zogen sich hinter die Siegfriedslinie zurück. Anfangs beschossen die Amerikaner die Deutschen doch diese antworteten nicht, da sie sich nach ihrer Flucht aus Luxemburg noch nicht richtig installiert hatten. Schließlich waren sie einsatzbereit und ripostierten.</p>
<p>Unser Elternhaus bekam viele Einschläge ab, da es an einer Hauptkreuzung lag. Das Dorf Marnach wurde von Luxemburger Seite aus zwangsevakuiert, da andauernd Granaten einschlugen. Meine Schwester und ich mussten uns mit unseren Habseligkeiten und unserem Vieh nach Enscherange zurückziehen. Dort blieben wir in der Meinung, der Krieg sei vorbei.</p>
<p>Doch Ende 1944 kam die Rundstedtoffensive: der Norden des Landes wurde wiederum von den Deutschen besetzt und verwüstet. Wir mussten wieder die Flucht ergreifen und gingen über die Höhe von Enscherange nach Wiltz. Doch auch Wiltz wurde von den Deutschen besetzt. Wir mussten das Vieh und unsere Habe im Stich lassen und flüchteten nach Belgien, nach Arlon, wo wir bei einer Familie einquartiert wurden. Wir halfen auf dem Bauernhof bis die Rundstedtoffensive vorbei war und wir wieder nach Hause gehen konnten.</p>
<p>Unser Dorf war in einem erbärmlichen Zustand. Es bestand auch noch Gefahr durch scharfe Minen, einige Leute verloren so ihr Leben. Glücklicherweise fand ich meine nahen Verwandten und Bekannten wieder, speziell meine Geschwister und meine Freundin und deren Familie, die nach Schlesien umgesiedelt worden waren und im Juni 1945 zurückkamen.</p>
<p>Mein heutiges Verhältnis gegenüber den Deutschen ist durch die Episode von Roder geprägt: man darf die Deutschen nicht kollektiv verurteilen, auch wenn vieles unter der Naziherrschaft geschehen ist, das man weder vergessen kann noch rückgängig machen kann wie KZ, Judenverfolgung und die Millionen Menschen die umgebracht wurden.</p>
<p><em>Dieses Interview wurde 1993 von der Enkelin von Jean Schon, Nadine Thies, niedergeschrieben.</em></p>
<div id="attachment_710" style="width: 225px" class="wp-caption alignnone"><a href="http://memories.lu/wp-content/uploads/mariage-crop.jpg"><img class="wp-image-710 size-medium" src="http://memories.lu/wp-content/uploads/mariage-crop-215x300.jpg" alt="mariage crop" width="215" height="300" /></a><p class="wp-caption-text">Sofort nach dem Krieg wurde geheiratet: das Brautkleid von Catherine Schmitz war aus amerikanischem Fallschirmstoff</p></div>
<p><a href="http://memories.lu/wp-content/uploads/Schmitz-Jacob_Schon-Schmitz-mariages-11.1945.jpg"><img class="alignnone size-full wp-image-706" src="http://memories.lu/wp-content/uploads/Schmitz-Jacob_Schon-Schmitz-mariages-11.1945.jpg" alt="Schmitz Jacob_Schon Schmitz mariages 11.1945" width="510" height="366" /></a></p>
]]></content:encoded>
			<wfw:commentRss>http://memories.lu/?feed=rss2&#038;p=716</wfw:commentRss>
		<slash:comments>0</slash:comments>
		</item>
		<item>
		<title>Meng Kannerzäit am Krich &#8211; Deel 7: „A wuer gi mir elo?“</title>
		<link>http://memories.lu/?p=428</link>
		<comments>http://memories.lu/?p=428#comments</comments>
		<pubDate>Fri, 06 Mar 2015 07:43:24 +0000</pubDate>
		<dc:creator><![CDATA[Rosi Nennig]]></dc:creator>
				<category><![CDATA[évacuation]]></category>
		<category><![CDATA[années 40]]></category>
		<category><![CDATA[enfance]]></category>
		<category><![CDATA[Ettelbruck]]></category>
		<category><![CDATA[guerre]]></category>
		<category><![CDATA[Platen]]></category>

		<guid isPermaLink="false">http://memories.lu/?p=428</guid>
		<description><![CDATA[Enges Daags am Dezember 44 stung meng Mamm mat Nopeschen um Trottoir zesummen ze deedegen. Wéi se erakoum, sot se zu mengem Papp, d’Nopere géifen all „fortlafen”. Mir sollten och fortgoen! Awer wuer, a wéi? Déi eenzeg Gefierer, déi mir haten, waren eng Kannerkutsch an eng Poussette. Meng Mamm huet eis néidegst Habséilegkeeten an d’Kannerkutsch [&#8230;]]]></description>
				<content:encoded><![CDATA[<p>Enges Daags am Dezember 44 stung meng Mamm mat Nopeschen um Trottoir zesummen ze deedegen. Wéi se erakoum, sot se zu mengem Papp, d’Nopere géifen all „fortlafen”. Mir sollten och fortgoen! Awer wuer, a wéi? Déi eenzeg Gefierer, déi mir haten, waren eng Kannerkutsch an eng Poussette. Meng Mamm huet eis néidegst Habséilegkeeten an d’Kannerkutsch gepaakt. <span id="more-428"></span>An der Nuecht si mir déck waarm ugedoe an zu zwee an d’Poussette gesat ginn. Mäi Papp ass mat der geluedener Kannerkutsch gefuer a meng Mamm mat der Poussette. Si sinn duerch Ettelbréck geschréckt, bis op e Schläichwee laanscht d’Uelzecht. Et waren nach vill aner Leit ënnerwee mat Handweenercher, Veloen a Päerdsgespänner.</p>
<p>Heiandsdo ass eng Granat héich iwwer äis geflunn. Da sot meng Mamm: „Kanner biet!” a mir hunn de „Schutzengel mein” gebiet. Mir si vun deem Wee ofgebéit an du gung et géi de Bierg aus. Meng Mamm huet äis zwee net méi an der Poussette gepackt an ech hu missten erausklammen an zu Fouss goen. Wéi mer uewen op der Glécht waren, du ass et besser gaangen a mir hunn och keng Granate méi héieren. Mir si gaangen a gaangen a gaangen. Géint der Mueren koume mir op eng Kräizung. Mir sollte riichtaus goen a Richtung Bungeref, wou mäi Papp e Monni hat. Mee vun do koume masseg Leit erof mat Rucksäck, Wallissen a Poschen. Si soten: „Zu Bungeref,  do schéisst et ganz schlëmm!”</p>
<p>Meng Mamm huet an den héijen Himmel op gekrasch. „A wuer gi mer elo?” Mäi Papp huet iwwerluecht a sot, mer géngen elo op Platen goen, do géif hien eng Léierin kennen. Eng Stëmm aus dem Hannergrond sot: „Op Platen braucht der net ze goen, do paken se all selwer.” Dat war net grad dat, fir menger Mamm Courage ze ginn a si huet erëm gekrasch aus Verzweiflung a Middegkeet. Eng Hausdier as opgaang an eng Fra huet äis erageruff. Si huet mat mengen Eltere geschwat. Ech sinn iwwerdeems op hirem Canapé entschlof. Déi gutt Fra hat mengen Elteren en eidelt Haus ugebueden. Mee meng Mamm wollt net mat äis eleng an engem friemen Haus sinn. Ech gouf waakreg gerëselt a mir si weidergezunn. Mäi Papp huet zu Platen zwee Haiser kannt. Dat war d’Haus Kemmer, e Schoulmeeschter, mee dee war net doheem. Also si mer weidergaangen bei d’Famill Weyland. Do si mer mat enger immenser Selbstverständlechkeet opgeholl ginn. Et war den 20. Dezember. Nom Mëttegiesse goufe mir Kanner an e waarmt Bett gestach. Meng Elteren konnten sech vun hire Strapazen erhuelen, fir den aneren Dag awer ze probéieren bei de Monni op Bungerëf duerchzekommen.</p>
<p>Géint der Owend, sinn ëmmer méi Leit bei Weylands opgetaucht, déi en Daach iwwert dem Kapp gesicht hunn. Ee Gléck, datt dat e grousst Haus war! D’Leit aus dem Haus waren den Här Leo, d’Joffer Pauline, d’Joffer Amelie an de Kniecht Charel. An do waren nach d’Jofferen Cécile a Suzanne vun Eschduerf, den Här an d’Madame Nosbusch an hire klenge Josy vu Pëtschend, den Här an d’Madame Blees vun Ettelbréck, den Här an d’Madame Koetz mam Fernande a Colette, an d’Famill Hinger zu véier. Meng Elteren haten de Plang, fir op Bungerëf ze goen nach net opginn, mee den aneren Dag koume schlecht Norichte vu Rammerech an Ëmgéigend. Et wier onméiglech fir do duerchzekommen.</p>
<p>Freides, den 22. Dezember, hu mer zur Fënster erausgekuckt. Et hat geschneit. D’ganz Landschaft louch wäiss am Niwwel. Mir hu just nach d’Stroossebeem erkannt. Bei all Stroossebam stung en Zaldot geduckt. Waren et Preisen oder Amerikaner? Durch den Niwwel konnt een d’Fuerf vun den Uniformen net erkennen. Et ware baang Momenter, bis een iwwer de Gank gelaf koum a geruff huet: „D’Amerikaner sinn do!” D’Leit am ganzen Haus hunn opgeotemt.</p>
<p>D’Joffer Amélie ass mat engem Liter Branntewäin op d’Strooss gelaf, fir den amerikaneschen Zaldoten eng Wëllkommsdrëpp unzebidden. D’Joffer Pauline hannendrun mat engem Kuerf Äppel, déi si den Zaldoten ausgedeelt huet. Si sote merci mat: „Merry Christmas!” Mäi Papp gung och op d’Strooss an d’Amerikaner wollte vun him wëssen, wou d’Preise géife leien. Hien huet gemengt, si wieren nach 10 km wäit ewech, well et wosst keen, dass si nëmme knapps 2 km wäit ewech waren.</p>
<p>No der Erliichterung, datt d’Amerikaner do waren, koum erëm den Hummer. Et huet geheescht: apaken a fort, awer wouhin? D’ganzt Weylandshaus huet sech prett gemeet fir fort. Mee et gouf ofgewaart bis e formelle Bescheed vun den Amerikaner kéim. Den Här Blees koum aus dem Duerf mat der Noriicht, datt mer roueg bleiwe kënnten, d’Amerikaner hätte Schëlder un de Beem ugeschloen, datt et verbuede wier, d’Uertschaft ze verloossen. Gott sei Dank!</p>
<p>D’Amerikaner koumen an den Haff eragefuer, si wollten an der Scheier schlofen. Si kruten d’Scheier gewisen an eng Drëpp ugebueden. Een Amerikaner huet sech de Keller weise gelooss an hien huet den Hausleit geroden, sech drop gefaast ze machen, d’Nuet eventuell do ze verbréngen. D’Kellerfënstere goufe mat Dunnen, Brieder a Stréi verbarrikadéiert, jee, sou gouf gemengt, wiere mir sécher.</p>
<p>An där Baants wou d’Maansleit sech am Stall ëm d’Béischte gekëmmert hunn, hunn d’Amerikaner Batterien opgestallt, fir datt mer erëm Geliichts hätten. Iwwerdeems huet  dobaussen d’Artilleriefeier iwwer d’Éisleker Koppen erop gedonnert.</p>
<p>Chrëschtowend no der Mass an dem Nuetiesse souze mer nach an der Salle à manger beim Chrëschtbeemchen. D’Joffer Amélie huet Piano gespillt an d’ganz Gesellschaft huet Chrëschtlidder an Heemechtslidder gesongen, iwwerdeems d’Granaten eriwwer gehault hunn.</p>
<p>Meng Elteren hunn sech Suergen ëm hir Eltere gemeet, déi elo matten an der Hell vun der Offensiv gefaange souzen an vun deenen se keng Noriicht haten. De Radio huet net méi gesent a kee wosst, wat dobausse lass war. Just d’Batterien hunn aus dem „Daul” erop an d’Éislek gefeiert, datt d’Haus geziddert an d’Fënsteren an d’Diere geklabbert hunn.</p>
<p>Amerikanesch Zaldote koume verzielen, datt den amerikanesche Virmarsch gutt géif weidergoen, mee datt vill Dierfer et béis matkruten. Déck schwéier Panzer sinn an d’Éislek eropgefuer. Nuets hunn d’Leit wéinst dem Kanounendonner keen A zougedon.</p>
<p>All Dag koumen Zaldote fir Branntewäin ze kréien. Et war e richtege „Rush” op d’Branntewäinsfaass. D’Zaldoten hu Seef, Kaffi, Knätschgummi a Schockela géint Schnicki getosch. D’Leit hu verstan, datt et kee Pleséier war, fir a Gefor a Keelt, an haarde Kämpf, an Angscht a Verlaangeren, et hei auszehalen. Et koumen och alt emol Zaldoten, déi hu verzielt, wéi et elo an den Éisleker Dierfer géif ausgesinn. Mengen Elteren gouf et doudangscht ëm hir Leidercher zu Wanseler an zu Uewerwampech, déi do an där Hell mussten aushalen.</p>
<p>Vum 31. Dezember un hate mer erëm Elektresch an de Radio huet erëm fonktionéiert.  En huet Noriichte bruecht vun der batterer Schluecht ëm Baaschtnech. D’Rundstedtoffensiv huet geschéngt um Nullpunkt ukomm ze sinn. Eng amerikanesch Zeitung huet eppes vun enger ganz neier, preisescher Waff gemellt: vun der Atombomm, déi alles radikal kënnt zerstéieren. Eng Noriicht méi, fir d’Leit ze demoraliséieren.</p>
<p>Déi jonk Famill Weyland mat hire Kanner, déi op Kënzeg evakuéiert war, ass heemkomm, a mir, déi hiert Zëmmer beluecht haten, si bei mengem Papp säi Kolleg iwwergesidelt, wou mer nach e puer Woche verbruecht hunn. Ech erënnere mech nach, datt meng Mamm vun engem Amerikaner e Stéck Schockela krut. Dat war eng Iwwerliewensratioun vun den Truppen, déi keng Méiglechkeet haten, fir regelméisseg z’iessen. Si ass bei e Bauer Mëllech siche gaangen an si huet eng Rëpp Schockela an der Mëllech opgekacht. Sou krute mir de beschte Schockelaskaffi vun der Welt. Mir haten och keen Iddi méi, fir eppes aneres z’iessen, sou huet dee bäigehalen. Meng Mamm huet äis iwwer déi Krichswoche gerett, mir waren net hongereg an net krank.</p>
]]></content:encoded>
			<wfw:commentRss>http://memories.lu/?feed=rss2&#038;p=428</wfw:commentRss>
		<slash:comments>0</slash:comments>
		</item>
		<item>
		<title>Meng Kannerzäit am Krich -Deel 6: Liberatioun</title>
		<link>http://memories.lu/?p=425</link>
		<comments>http://memories.lu/?p=425#comments</comments>
		<pubDate>Mon, 16 Feb 2015 08:51:49 +0000</pubDate>
		<dc:creator><![CDATA[Rosi Nennig]]></dc:creator>
				<category><![CDATA[événements]]></category>
		<category><![CDATA[années 40]]></category>
		<category><![CDATA[Burden]]></category>
		<category><![CDATA[enfance]]></category>
		<category><![CDATA[Ettelbruck]]></category>
		<category><![CDATA[guerre]]></category>

		<guid isPermaLink="false">http://memories.lu/?p=425</guid>
		<description><![CDATA[An eiser Strooss, vis-a-vis vun eisem Haus, hu mer dacks en uniforméierte Preiss op der Trap gesi stoen. War et ee „waschechten“ oder e „Lëtzebuerger“ Preiss? Dat weess ech net. Eisen Noper, den Zammermann, hat duerch irgendee Grond en Different mat him kritt an dee Mënsch oder Onmënsch hat dem Hary gedreet, et géif eng [&#8230;]]]></description>
				<content:encoded><![CDATA[<p>An eiser Strooss, vis-a-vis vun eisem Haus, hu mer dacks en uniforméierte Preiss op der Trap gesi stoen. War et ee „waschechten“ oder e „Lëtzebuerger“ Preiss?</p>
<p>Dat weess ech net. Eisen Noper, den Zammermann, hat duerch irgendee Grond en Different mat him kritt an dee Mënsch oder Onmënsch hat dem Hary gedreet, et géif eng Handgranat a säin Haus fléien. <span id="more-425"></span>Well et eisem Noper Hary net geheier war, koum hie bei äis a sot, mir sollte mat him a senger Famill e puer Deeg fortgoen, well wann de Preiss géif Eescht maachen mat der Granat, wire mir grad esou a Gefor wéi hien a seng Famill. Hien hat fir eis alleguer en Haus fonnt zu Bierden, wou gutt kënneg Leit äis alleguer géifen ophuelen.</p>
<p>Also hu mer äis enges Mueres op de Wee gemeet, wéi wa mer en Trëppeltour géife maachen. Eist Lisbeth souz an der Poussette, mir aner alleguer zu Fouss, just den Nico, den Nopeschjong, hat säi Vëlo mat, a vir um Gidong souz seng Kaz an enger Sacoche. Mir sinn aus Ettelbréck erausspadséiert op Waarken an dann de Bierg aus op Bierden.</p>
<p>Op eemol koum e Fliger, et war e klenge Jabo oder Storch, hien huet iwwer äis gedréint, ass méi déif erofkomm, a mir hunn eis alleguer an de Gruef op de Bauch gehäit, meng Mamm ass mat der Poussette ënner e Stroossebam gelaf. De Fliger ass ofgedréint, erëmkomm an dat e puer mol. Wien am meeschten Angscht hat, war dem Nico seng Kaz. Si hat an d’Sacoche gekackt an et huet fierchterlech gestonk. Den Nico huet d’Kaz aus dem Sak geholl an se mam Hënneschten iwwert de Wues geriwwen. De Fliger huet méi eng grouss Schleef gedréint a mir sinn an där Baants an e klengen Dännebësch gelaf, wou mer eis e gudde Strapp net méi erausgewot hunn. Meng Mamm huet aus hirer Posch eng kleng Branntewäinsfläsch erausgeholl an déi grouss Leit hunn emol eng Drëpp geholl. Ech hunn dierfe mäi Fanger a menger Mamm hir Portioun zappen, fir ze schmaachen. Uubrr!</p>
<p>Wéi mer laang näischt méi vum Fliger héieren hunn, hu mer ä is aus dem Bësch getraut a si weider bis an d’Duerf getrëppelt bei eisem Noper seng Bekannten, déi äis opgeholl hunn. Si haten an der Zäit emol eng Wiertschaft, déi se awer opginn haten a mir hunn an der fréierer Wiertsstuff logéiert. Et louche Matrassen um Buedem an do drop hu mir geschlof. D’Fra vum Haus huet fir déi ganz Gesellschaft gekacht, am Dag ass mäi Papp mat äis spadséiere gaang, fir datt mir de grousse Leit aus de Féiss waren. Den Zammermann huet mam Haushär allerhand geknéchelt an eis Mammen hunn der Hausfra eng Hand ugepaakt. Owes si mer an d’Kierch an d’Andacht gaangen. An der Kierch hunn se sou schéi gesongen, an ech wollt onbedingt matsangen. Dat eenzegt Lidd, wat ech konnt, hunn ech dunn ugestëmmt: „Margréitche, Margréitche, wou gees de?” Mäi Papp huet mir seng grouss Hand op de Mond gehalen an en huet ganz streng gekuckt. Do war ech roueg.</p>
<p>Sou gung dat e puer Deeg laang. Du koum d’Noricht: „D’Amerikaner kommen.” Mir hunn eis siwe Saachen zesummegeraaft a sinn erëm heemgetrëppelt. Den uerge Preiss war verschwonnen, hien hat sech nach zur Zäit aus dem Stëbs „heim ins Reich abgesetzt”.</p>
<p>Et war September 1944.</p>
<p>Et gouf ëmmer erëm Fligeralarm. Eisen Noper, den Zammermann, hat säi Keller mat Käfferen ofgestäipt a mat Brieder ausgekleet, fir e bommesécher ze maachen. Hien huet mengem Papp geschwat, fir en Duerchgang vun eisem Keller a säi Keller ze briechen. Da kënnte mir bei Bommenalarm mat a säi Keller sëtze kommen a mir wiere méi sécher. Nuets, wéi mir Kanner am Bett waren, gung d’Gehummers lass, an hei, den anere Mueren, war e grousst Lach an eiser Wäschkichen bis am Noper säi Keller. Méi wéi eng Kéier si mir, an Decke gewéckelt, an de Keller geschleeft ginn, wou mer dann zesumme geduckelt a schléifreg ofgewaart hunn, bis den Alarm eriwwer war. Den anere Mueren si mer erëm an eisem Bett erwächt. Et koumen ëmmer méi Leit, och aus aneren Haiser an de Keller, sou datt mir an eisem bliwwe sinn. Mäi Papp hat e Kannerbett erofgeschleeft a meng Schwëster an ech goufen do dra getässelt, eent ënnen an eent uewen.</p>
<p>D’Amerikaner waren do. No e puer Deeg waren se mat hire ville Gefierer iwwerall an Ettelbréck stationéiert. An eiser Strooss stungen hir „Trucks” laanscht den Trottoir. An all Haus waren e puer Zaldoten aquartéiert, sou och bei äis. Mir haten hinnen eis Stuff zur Verfügung gestallt. Et ware roueg Kadetten, nëmmen e puermol hu mer si ze gesi krut. Ee koum eng Kéier eng Biitche léinen, a frot fir waaremt Waasser ze kréien, hie géif sech gär wäschen, ob hien dat am Keller kéint maachen.</p>
<p>Meng kleng Nopesch an ech, mir souzen an der Kiche beim Dësch mat engem Blat a Fuerwen, fir ze molen. Op eemol koum en Zaldot bei eis eran an huet eis nogekuckt. Hien huet dem Christiane de Bläistëft aus der lénker Hand geholl an ëm en an déi „richteg” Hand ginn. Dunn ass hien erëm verschwonnen. Wa meng Mamm Fritte gemat huet, da kruten eis Amerikaner och e Plättel mat. Dacks sinn si och emol fir eng Zäit mat hire Camione verschwonnen an op eemol waren se erëm do.</p>
<p>Eng Kéier, datt d‘Camione fort waren an ech um Trottoir stung, koum eng Jeep d’Strooss eropgerannt, riicht op den Trottoir, op mech duer, an huet gestoppt. En Zaldot spréngt eraus , hëlt mech op den Aarm a laacht iwwert d’ganzt Gesiicht. Ech war esou erféiert, ech hunn haart gejaut, mat de Bee gestruewelt a mat den Äerm ronderëm mech gefacht. Wat ech mech méi gewiert hunn, wat hie mech méi fest ugehalen a gelaacht huet. Schliesslech huet e mech erëm op de Buedem gesat, ass a seng Jeep geklomm a fortgefuer. Ech sinn heem gerannt an hunn mat zwou Fäischt un eis Dier geknuppt, fir erageloos ze ginn. Ech hat dee Schreck vu mengem klenge Liewen.</p>
]]></content:encoded>
			<wfw:commentRss>http://memories.lu/?feed=rss2&#038;p=425</wfw:commentRss>
		<slash:comments>0</slash:comments>
		</item>
		<item>
		<title>Mat Vëlo a Wallis an d&#8217;Evakuatioun</title>
		<link>http://memories.lu/?p=606</link>
		<comments>http://memories.lu/?p=606#comments</comments>
		<pubDate>Wed, 17 Dec 2014 09:05:33 +0000</pubDate>
		<dc:creator><![CDATA[Paul Wallers]]></dc:creator>
				<category><![CDATA[évacuation]]></category>
		<category><![CDATA[années 40]]></category>
		<category><![CDATA[enfance]]></category>
		<category><![CDATA[guerre]]></category>
		<category><![CDATA[Wahl]]></category>

		<guid isPermaLink="false">http://memories.lu/?p=606</guid>
		<description><![CDATA[Kuerz viru Chrëschtdag 1944 ass d’Rundstedt-Offensiv ugaang. Mir si vun Ettelbréck, wou déi éischt Granaten ageschloe waren, mat onse Vëloen an enger Wallis Richtung Méchela geflücht. Do sollte mir bei engem Bauer, dee mäi Papp kannt huet, fir e puer Deeg ënnerdaach kommen. Awer do war schonn alles besat mat Leit aus där Géigend. Mir [&#8230;]]]></description>
				<content:encoded><![CDATA[<p>Kuerz viru Chrëschtdag 1944 ass d’Rundstedt-Offensiv ugaang. Mir si vun Ettelbréck, wou déi éischt Granaten ageschloe waren, mat onse Vëloen an enger Wallis Richtung Méchela geflücht. Do sollte mir bei engem Bauer, dee mäi Papp kannt huet, fir e puer Deeg ënnerdaach kommen. Awer do war schonn alles besat mat Leit aus där Géigend. Mir sinn du weider mat onsem Gepäck op Wahl bei Famill gefuer, déi ons och spontan opgeholl hunn.<span id="more-606"></span></p>
<p>Mir waren do während ongeféier sechs Méint an hunn d’Rundstedt-Offensiv vu ganz no erlieft. Mir hunn oft nuets net geschlof an dem Knuppe vun de Kanounen an den Aschléi vun de Granaten nogelauschtert.<br />
E puer Deeg no Chrëschtdag hu mir op eemol gesinn, wéi e puer Zaldoten iwwert d’Feld op d’Haus zoukomm sinn. Si sinn an den Haff erakomm, hir Gewierer viru sech, prett fir all Moment ze schéissen. Meng Tatta huet ons gewarnt, jo nëmmen net erauszegoen. Mir konnte jo net sécher sinn, ob et wierklech Amerikaner waren. Et ass gesot ginn, datt preisesch Zaldoten d’Uniforme vun doudegen Amerikaner géifen undoen, fir sech ze tarnen. Deen éischten huet e Pak Zigaretten aus der Täsch gezunn an huet an där typescher Art a Weis vun den Amerikaner eng Zigarett mat engem Fanger erausgedikst an an de Mond gestach. Du ware mir sécher, wie mer virun eis haten.</p>
<p>Am Schapp virum Haus war eng Kichen an och Schlofgeleeënheeten an do hunn se sech direkt zu siwen oder aacht Mann aquartéiert. Uewen an der Scheier hunn der och geschlof. Déi vun der Kichen hunn ofwiesselnd d’Iesse bei hir Komeroden un d’Front gefouert. Mir Bouwen haten ons no kuerzer Zäit mat deem engen oder aneren vun den Zaldoten ugefrënnt. Awer bei den Offizéier hu mir ons net däerfte weisen.</p>
<p>Wa mueres ons „Frënn“ fortgefuer sinn, hate mer ëmmer Angscht, datt se owends net méi all géifen erëmkommen. Mir hate jo gesinn, datt d’Baatsche vun hire Camionen owends voller Lächer vun de Kugele waren.</p>
<p><a href="http://memories.lu/wp-content/uploads/8f-US-Panzer-80.jpeg"><img class="alignnone wp-image-597 size-medium" src="http://memories.lu/wp-content/uploads/8f-US-Panzer-80-204x300.jpeg" alt="8)f- US-Panzer 80" width="204" height="300" /></a><br />
Ons Tatta hat amerikanesch Anoraken, déi si geschenkt kritt hat, op ons Mooss ëmgeännert. Et war net schwéier ze roden, datt déi vun Zaldote waren, déi net méi erëmkomm waren, awer d’Kleeder ware rar. An de groussen Täsche konnte mir ons Cadeauen, wéi Knätschgummi, Schokela an Orangë verstauen. Am Schlofzëmmer, dat ech mat mengem Cousin Lucien gedeelt hunn, stong e grousse Schaf fir ons zwee. Do huet et no e puer Méint ausgesi wéi an enger Epicerie. Nieft de Séissegkeete stongen do och Béchse mat Corned Beef, agemaachtent Uebst a Gebeess.</p>
<p>E puer vun „onsen“ Amerikaner haten och hir Spëtznimm: ee vun hinne war de „Baby-Doctor“. Hie war wierklech e richtegen Dokter, awer nëmmen 1,60 m grouss. Deen anere war de „Coffee Smith“, well e gär a vill Kaffi gedronk huet.</p>
<p>Enges Daags, wéi mer an der Wiss hannert dem Haus gespillt hunn, si mir duerch Motorgeräischer opmierksam ginn. Du hu mer gesinn, datt hannert enger Heck zwee kleng preisesch Spähpanzer ugeréckt waren. Mir sinn an den Haff zréckgerannt fir d’Amerikaner ze warnen. Et sinn och direkt zwee Mann kucke gaang. Si waren awer net virsichteg genuch a kuerz drop haten d’Preisen een dervun erschoss.</p>
]]></content:encoded>
			<wfw:commentRss>http://memories.lu/?feed=rss2&#038;p=606</wfw:commentRss>
		<slash:comments>0</slash:comments>
		</item>
		<item>
		<title>Meng Kannerzäit am Krich &#8211; Deel 3: Alldag am Krich</title>
		<link>http://memories.lu/?p=411</link>
		<comments>http://memories.lu/?p=411#comments</comments>
		<pubDate>Mon, 27 Oct 2014 06:44:30 +0000</pubDate>
		<dc:creator><![CDATA[Rosi Nennig]]></dc:creator>
				<category><![CDATA[quotidien]]></category>
		<category><![CDATA[années 40]]></category>
		<category><![CDATA[enfance]]></category>
		<category><![CDATA[Ettelbruck]]></category>
		<category><![CDATA[guerre]]></category>
		<category><![CDATA[Saint Nicolas]]></category>

		<guid isPermaLink="false">http://memories.lu/?p=411</guid>
		<description><![CDATA[Als Kand empfënnt een dat dagdeeglecht Liewe vill méi einfach. An de Joren 1941-1943 gouf wäit ewech gekämpft. Fir eis Kanner war d’Spillen am Gaart, am Haus oder op der Strooss ganz gemittlech. Mee d’Zäit war schwéier fir déi grouss Leit mat alle Schikanen, deenen si ausgesat waren an alle Suergen, déi d‘Liewe mat sech [&#8230;]]]></description>
				<content:encoded><![CDATA[<p>Als Kand empfënnt een dat dagdeeglecht Liewe vill méi einfach. An de Joren 1941-1943 gouf wäit ewech gekämpft. Fir eis Kanner war d’Spillen am Gaart, am Haus oder op der Strooss ganz gemittlech. Mee d’Zäit war schwéier fir déi grouss Leit mat alle Schikanen, deenen si ausgesat waren an alle Suergen, déi d‘Liewe mat sech bruecht huet. Mee et ass de Kanner net opgefall, oder si hu sech näischt dorausser gemat, datt vun Zäit zu Zäit hu missten déi elle rout Hakekräizfändelen ausgehaang ginn, datt de Bréifdréier mat der gieler Uniform d’Post ausgedeelt huet, datt de Papp sonndes an der gieler Uniform mat der rouder Rabbelbéchs huet missten heesche goen.<span id="more-411"></span></p>
<p>A propos Uniformen, do hunn ech zwou kokass Erënnerungen: Mäi Grousspapp, Schoulmeeschter zu Uewerwampech, huet heiansdo misste mat anere Schoulmeeschteren a Beamten op Ettelbréck a „Schulungen” goen. Owes éier hien op den Zuch gung, koum en äis nach huerteg Moie soen. A wéi war hie verkleet! Hien hat eng Gielemännerchersbox un a Getten, uewen e schwaarze Paltong an eng schwaarz Dunn um Kapp. Wéi mäi Papp d’Dier hannerun him zougezunn hat, hunn déi zwéin sech dout gelaacht!</p>
<p>Eisen Noper, den Zammermann, koum eng Kéier eis Kellertrap erop am vollen Gielemännercher-Ornat, d’Kap huet op sengem wujelege Krauselkapp geschaukelt. Meng Mamm krut e Schreck an huet Kreesch gedon. Hien huet d’Kap ofgedon an do hu mir hien erkannt. Meng Mamm an hien hu sech eng Boss gelaacht. Duerno hu mir hien ni méi an deem Dress gesinn.</p>
<p>An der Zäit, wou et un esou villem gefeelt huet, hate mir awer ëmmer genuch z’iessen. Et goufen dacks nëmme Grompere mat Mëllech oder Brach. D’ganzt Joer duerch goufen et Geméiszoppen, well mir haten e grousse Gaart, wou mir all eist Geméis gezillt hunn, fir de Wanter mat. Et goufe Saubounen, gring Bounen, Kornischongen, Iertsen a Wuerzelen agemeet, Mous getuckt, Bier a Kréischele gepléckt a Gebeess gekacht, Kiischten a Quetschen „ageweckt”. Mäi Papp ass alt Hielenterbier plécke gaangen. Dovun ass Sirup gekacht ginn an deen hu mir mat Mëllech vermëscht gedronk. Et war schonn eng Art „Milkshake”, mee dat hu mir deemools nach net kannt.</p>
<p>Vun Zäit zu Zäit, koum de Monni Jemp oder de Wämper Pätter mat engem Kuerf Eeër, schéin am Hee verpaakt, engem geschluechten Hung oder enger Kanéngchen, oder engem Stéck Speck.  En Zapp-Ee oder Gréiwen op de Gromperen, dat waren Delikatessen. Meng Mamm huet Miel vun de Ratiounen zesummegehal an heiansdo Brout gebak. Wann se och Zocker versuergt hat, da goufen et, ganz rar, Kichelcher. Wann de Kleesche koum goufen extra Kichelcher gebak, keng einfach ronn oder véiereckeg. Neen, mäi Papp huet Kartongsschabloune gebastelt a meng Mamm huet den Deeg no deene Schablounen ausgeschnidden. Et goufen Zwergen, Dännebeemercher, de Wollef an d’Routkäppchen, jee eng ganz Mäerchewelt. Ech erënnere mech nach haut, mat wat fir engem Genoss ech dem béise Wollef de Kapp ewech gebass hunn.</p>
<p>D’Spillsaache fir Niklosdag waren och „fabrication de la maison”. Nuets, wann ech am Bett louch, awer nach net richteg entschlof war, hunn ech dacks e komescht Gesouers héieren an ech hu mech gefrot, wat dat wier. Ech war net esou kéng, fir kucken ze goen, well an der Däischtert hunn ech gefaart, d’Luten hu jo missten ausbleiwen, wéinst der „Verdunkelung“. Och war et mir am Gank an an der Trap ze kal, well d’Kuele rationéiert waren a well de „Kohlenklau” ëmgung – en ellene schwaarzen Houseker mat engem Sak um Réck, deen zu all Spléck konnt erakommen an d’Hëtzt klauen.</p>
<p>Also, wann et owes esou komesch gesouert huet, huet mäi Papp mat enger klenger elektrescher See aus Sperrholz Spillsaache gebastelt: d’Schnéiwittchen, déi siwen Zwergen, Dännebeemercher, all d‘Béischten aus dem Bësch a vum Bauerenhaff, esouguer eng Krëppche stung fir Chrëschtdag ënnert dem Beemchen. Déi Figure waren, wa mir se Niklosdag um Dësch fonnt hunn, schéi fuerweg op zwou Säiten ugestrach a stungen op engem breede, flaache Fouss. Wat hu mir domat gespillt! Mir haten och en hëlzenen Zuch kritt mat e puer Waggonen, deen ee mat enger Ficelle noschleefe konnt. Da sinn all déi Déieren a Männercher mam Zuch gefuer.</p>
<p>Mam Gezei huet meng Mamm sech vill misste ploen. All Fiedemche Woll gouf zesummegestréckt, egal wat fir eng Fuerf, an duerno gouf déi Box oder dee Pullover mat donkelbloer Fuerf agefierft, a well déi verschidde Wollen d’Fuerf net gläichméisseg ugeholl hunn, war dat Gezei ganz getigregt.</p>
]]></content:encoded>
			<wfw:commentRss>http://memories.lu/?feed=rss2&#038;p=411</wfw:commentRss>
		<slash:comments>0</slash:comments>
		</item>
		<item>
		<title>Entstehung des amerikanischen Militärfriedhofes bei Hamm</title>
		<link>http://memories.lu/?p=505</link>
		<comments>http://memories.lu/?p=505#comments</comments>
		<pubDate>Mon, 20 Oct 2014 06:00:42 +0000</pubDate>
		<dc:creator><![CDATA[Ferdy Dumont]]></dc:creator>
				<category><![CDATA[événements]]></category>
		<category><![CDATA[années 40]]></category>
		<category><![CDATA[cimetière militaire]]></category>
		<category><![CDATA[guerre]]></category>
		<category><![CDATA[Hamm]]></category>

		<guid isPermaLink="false">http://memories.lu/?p=505</guid>
		<description><![CDATA[An einem Sonntagmorgen im Januar 1945, radelte ich zu früher Stunde, es dunkelte noch, nach Schaedhof, um eine Flasche Milch zu hamstern. Dort wirtschaftete ein Pächter polnischer Herkunft namens Witkowski. Als ich ankam, erzählte er eben seiner Frau, dass eine amerikanische Delegation auf dem Flurdreieck zwischen Flëppekräizbierg, Eisenbahnlinie und Schaedhof gewesen sei, weil dort ein [&#8230;]]]></description>
				<content:encoded><![CDATA[<p>An einem Sonntagmorgen im Januar 1945, radelte ich zu früher Stunde, es dunkelte noch, nach Schaedhof, um eine Flasche Milch zu hamstern. Dort wirtschaftete ein Pächter polnischer Herkunft namens Witkowski. Als ich ankam, erzählte er eben seiner Frau, dass eine amerikanische Delegation auf dem Flurdreieck zwischen Flëppekräizbierg, Eisenbahnlinie und Schaedhof gewesen sei, weil dort ein Soldatenfriedhof vorgesehen sei. Eine wichtige Entscheidung, die den Bauer sehr betroffen machte, eine Mitteilung, die ihm zu groben Flüchen Anlass gab. Es war seine Art, bei jeder passenden und unpassenden Gelegenheit fürchterlich zu fluchen. So erfuhr er, dass er sein bestes Ackerstück verlor, idyllisch gelegen, eingekeilt zwischen Buchenwäldern, mit fruchtbarer Erde, auf dem noch im letzten Herbst ergiebig Weizen geerntet worden war.<span id="more-505"></span></p>
<p>Bald waren auf dem großen, abgelegenen Landstück und im angrenzenden Buchenwald eine Menge Soldaten beschäftigt, wenig geschützt vor vorwitzigen Bubenblicken. In den nächsten Monaten herrschte hier im Militärgebiet reger Betrieb. Eine große Zeltplanhalle wurde am oberen Waldesrand errichtet. Wenn wir Fallholz im Schaedbësch sammelten, bemerkten wir einen süßlichen, ekeligen Geruch und sahen den Rauch einer Verbrennung. Bemerkenswert war der rege Verkehr über die Straße des Flëppekräizbiergs im Schaedbësch, wo am oberen Ende unaufhörlich GMC-Lastwagen durch das große Holztor mit dem weißen Schild: „US-Military Cemetery Hamm-Luxembourg“ mit gefallenen Soldaten unserer gefeierten Befreier einfuhren.</p>
<p><a href="http://memories.lu/wp-content/uploads/Entree.png"><img class="alignnone wp-image-485 size-medium" src="http://memories.lu/wp-content/uploads/Entree-300x193.png" alt="" width="300" height="193" /></a></p>
<p><a href="http://memories.lu/wp-content/uploads/zaldotenBesch1.png"><img class="alignnone size-medium wp-image-486" src="http://memories.lu/wp-content/uploads/zaldotenBesch1-300x197.png" alt="zaldotenBesch1" width="300" height="197" /></a></p>
<p><a href="http://memories.lu/wp-content/uploads/ZaldotenBesch2.png"><img class="alignnone size-medium wp-image-487" src="http://memories.lu/wp-content/uploads/ZaldotenBesch2-300x198.png" alt="ZaldotenBesch2" width="300" height="198" /></a></p>
<p>Während längerer Zeit stationierten immer nachts in Hamm GMC-Militärlastwagen, die ein offenes Geheimnis verbargen: es waren Leichentransporte vom Kriegsschauplatz der mörderischen Ardennenoffensive im Winter 1944-45. Die Hammer Bevölkerung wurde so in diesen makabren Verkehrsreigen unversehens eingebunden.</p>
<p>Der Dirigent des Kirchenchores hatte als erster die Idee, zu Passionssonntag vor Ostern eine Gedenkfeier zu Ehren der gefallenen amerikanischen Soldaten zu veranstalten. Sie wurde von offizieller Seite genehmigt. Dem feierlichen Hochamt wohnten eine Kompagnie amerikanischer Soldaten &#8211; die in der Schule untergebracht waren und zum Beerdigungsstaff gehörten &#8211; in ihrem besseren Battledress bei.</p>
<p>Nach dem Hochamt &#8211; am unteren Ende des US-Friedhofes, wo kurz zuvor am Rand des jungen Buchenwäldchens ein großes Holzkreuz errichtet worden war &#8211; trafen sich bei trübem Märzwetter der Pfarrer Jaques Schmit, der Sängerchor Sainte-Cécile „La Hammoise“ und zahlreiche Dorfbewohner sowie eine Delegation Pfadfinder aus Luxemburg-Stadt auf dem nassen, aufgeweichten Feld. Der Pfarrer tat ein Segensgebet für die Toten. Ein Hammer Bürger und ein amerikanischer Offizier hielten Gedenkreden auf Englisch.</p>
<p>Je ein Blumenkranz wurde zwischen zwei Gesängen des Kirchenchores von zwei Hammer Zwangsrekrutierten und Pfadfindern im Namen der UNION, auf zwei der frisch aufgeworfenen, mit Holzkreuz versehenen Gräber niedergelegt. Eine Ehrenkompagnie amerikanischer Soldaten, die dort Totengräberdienste leistete war ebenfalls zugegen und salutierte mit einer Ehrensalve.</p>
<p><a href="http://memories.lu/wp-content/uploads/Ceremonie1.png"><img class="alignnone size-medium wp-image-488" src="http://memories.lu/wp-content/uploads/Ceremonie1-300x199.png" alt="Ceremonie1" width="300" height="199" /></a></p>
<p><a href="http://memories.lu/wp-content/uploads/Ceremonie2.png"><img class="alignnone size-medium wp-image-489" src="http://memories.lu/wp-content/uploads/Ceremonie2-300x196.png" alt="Ceremonie2" width="300" height="196" /></a></p>
<p><a href="http://memories.lu/wp-content/uploads/Ceremonie3.png"><img class="alignnone size-medium wp-image-490" src="http://memories.lu/wp-content/uploads/Ceremonie3-300x188.png" alt="Ceremonie3" width="300" height="188" /></a></p>
<p><a href="http://memories.lu/wp-content/uploads/Ceremonie4.png"><img class="alignnone size-medium wp-image-491" src="http://memories.lu/wp-content/uploads/Ceremonie4-300x188.png" alt="Ceremonie4" width="300" height="188" /></a></p>
<p>Für den Rückweg nach Hamm – anstelle des nassen Feldweges beim Hinweg &#8211; bevorzugte das Volk den längeren, aber sauberen Weg über die Straße, denselben Weg in umgekehrter Richtung, den 12000 Tote zur letzten Ruhestätte genommen hatten.</p>
<p>Seither ist diese Gedenkfeier am Passionssonntag zur festen Hammertradition geworden, wobei der amerikanische Gesandte oder eine hohe US-Delegation auch immer teilnimmt.</p>
<p>*   *   *</p>
<p>Mein Vater hat die Zeremonie im Bild festgehalten. Erfordert wäre eine Sondererlaubnis gewesen, da strenges Fotografierverbot auf dem Friedhofgelände bestand. So mischte sich bald die AA-Agency ein. Nach Einsicht der Aufnahmen, bekam schließlich mein Vater zugestanden, über die Fotos frei zu verfügen. Auch durfte er weiter Filme von amerikanischen Soldaten entwickeln. Manch grausige Bilder von verbrannten Leichen waren heimlich von den Totengräbern aufgenommen worden.</p>
<p>Über den Winter 1944 waren bereits früher dutzendweise GI’s spätabends auf dunklem Pfad über die Eisenbahngleise zu uns gekommen, um für 1 Dollar ein postkartengroßes Porträt in Uniform mit oder ohne Gewehr zu erhalten.</p>
<div id="attachment_495" style="width: 310px" class="wp-caption alignnone"><a href="http://memories.lu/wp-content/uploads/Zaldoten3.jpg"><img class="size-medium wp-image-495" src="http://memories.lu/wp-content/uploads/Zaldoten3-300x160.jpg" alt="Im Winter 1944 kamen GIs zu uns um photographiert zu werden." width="300" height="160" /></a><p class="wp-caption-text">Im Winter 1944 kamen GIs zu uns um photographiert zu werden.</p></div>
<p>Für die Überreichung der Bildreportage über diese bescheidene, erste Gedenkfeier 1945, erhielt mein Vater ein Dankesschreiben vom amerikanischen Geschäftsführer George Platt Waller in Luxemburg (er war, bis zur Kriegserklärung Mitte 1941 Geschäftsträger amerikanischer Interessen in Luxemburg, wo meine Tante als Köchin in seinen Diensten gestanden hatte).</p>
<p><em>Fotos Ferdy Dumont</em></p>
]]></content:encoded>
			<wfw:commentRss>http://memories.lu/?feed=rss2&#038;p=505</wfw:commentRss>
		<slash:comments>0</slash:comments>
		</item>
	</channel>
</rss>
