„Wann dir prett sidd, hëllefen d’Schwësteren an ech Iech mam Gezei“, sot de Kaploun an huet op en Zëmmer déi aner Säit vum Gank gewisen.

„Jo, sécher, vu mir aus.”

„Ech waarden dann hei”, huet de Burton gegrinst an op ee vun deene groussen, geschnëtze Still am Gank gewisen.

„Feigling”, huet de Brookins him iwwer d’Schëller zougepëspert, ier en dem Geeschtlechen an de Schwësteren an dat anert Zëmmer nogaangen ass.

„Hei ass alles”, sot de Kaploun Wolff an huet op den Dësch an der Mëtt vum Raum gewisen. Do louchen e laange wäisse Surplis, dee mat Spëtzt besat war, an e Chouermantel aus schwéierem Brokat mat gëllene Stären an enger gëllener Bordür. Donieft louchen eng Bëschofsmitra, e Puer wäiss Händschen an eppes, wat ausgesinn huet wéi en fatzegt Seel.

„D’Schwësteren hunn alles virbereet. Si hëllefen Iech elo“, sot dee Geeschtlechen an ass mat der Hand iwwer déi gëlle Stäre gefuer, déi extra fir dës Geleeënheet ugebutt gi waren. „Ech muss nach eppes an d’Rei maachen a kommen erëm, wann Dir fäerdeg sidd.”

“Ok. Thanks, Father”, sot de Brookins.

Wéi de Kaploun fort war, huet den Amerikaner sech gefrot, wéi hie sech mat de Schwëstere verstännege géif. Si hu keen Englesch verstanen, hie kee lëtzebuergesch. Mat deem bëssen Däitsch, dat hien nach aus der Schoul kannt huet an nees an Europa opgefrëscht hat, sinn déi dräi awer eens ginn.

De Brookins huet dee wäisse Surplis iwwer seng Uniform ugedoen. En huet aus zwee Deeler bestanen, béid aus ganz liichtem Léngent. Dat éischt Stéck, dat ënnendrënner gedroe gouf, war ganz einfach. Den zweeten Deel war e bësse méi kuerz, opwänneg mat roudem a gëllenem Stofft besat an hat vir eng reng Spëtz. D’Schwësteren hunn dem Brookins gehollef, dee schwéiere Chouermantel unzedoen, dee wéi eng Pellerin iwwer d’Schëllere geluecht gouf. Vir ass d’Gewand nëmme bis an d’Taille gaangen, awer hanne war et vill méi laang an ass iwwer de Buedem geschleeft.

Wéi de Brookins fäerdeg ugedoe war, huet eng vun de Schwësteren him déi fatzeg Kludder ginn, déi um Dësch louch. Elo réischt huet de Brookins erkannt, datt dat säi Baart sollt sinn. Natierlech, huet hie geduecht, wat wier de Kleeschen oder de Santa Claus ouni säi wäisse Baart? D’Schwësteren hunn de Baart mat engem Stréckel hanner sengem Kapp festgebonnen. En huet dem Brookins bis op d’Broscht gehaangen, an der Mëtt war e Lach erausgeschnidde fir de Mond.

Dunn huet nach just d’Bëschofskap gefeelt. D’Schwësteren hu probéiert, dem Brookins se unzedoen, awer se war ze kleng an ass net sëtze bliwwen. Hien huet d’Mitra geholl a lues um bannenzege Band gezunn, fir d’Material méiglechst weit ze maachen, ouni et ze zerrappen. No e puer Minutten hat hien et esou auserneegezunn, datt d’Schwësteren him d’Kap opsetze konnten. Se war enk, ganz enk, mä méi hätt een net méi drun zéie kënnen. Grad dee Moment goung d’Dier op an de Kaploun Wolff koum hannescht, zesumme mat zwee klenge Meedercher vun aacht oder néng Joer.

„Wat wier de Kleeschen ouni seng Engelcher“, sot hien. „We have little angels for you. Si sinn hei aus dem Pensionat, et sinn déi bescht aus der Klass. Dëst ass d‘Liliane Wampach an hei ass d‘Jeanny Schleimer. Si hëllefen dem Kleeschen.“

D’Meedercher hate wäiss Räck un, mat wäisse Strëmp a Schong. Hir stofften Engelsflilleke ware mat engem Band befestegt, dat vir zu engem Putsch gebonne war. Si haten och e wäisst Band ëm de Kapp, dat en Hellegeschäin duerstelle sollt. Mat verwonnerten Aen hu si op dee grousse Mann gekuckt. De Brookins huet hinne gelaacht, awer näischt gesot, well si hie souwisou net verstanen hätten.

Eng vun de Schwësteren huet dem Brookins dunn de Bëschofstaf ginn, deen allerdéngs am Krich gebrach war a mat Tafta zesummegehale gouf. Hien huet seng wäiss Händschen ugedoen an de Staf geholl.

„Solle mir goen?”, huet de Kaploun Wolff gefrot.

De Brookins huet sech de Staf nach eng Kéier ugekuckt a jo gewénkt. D’Meedercher si fir d’éischt erausgaangen, de Brookins an d’Schwësteren hannendrun. Wéi si an de Gank koumen, ass de Burton vu sengem Stull opgesprongen an huet de Brookins ugegrinst.

„Kee Wuert vun dir“, sot de Brookins an huet sengem Frënd zum Spaass mam Bëschofsstaf gedreet.

„Den Hellegen Nikolaus héchstperséinlech?”, huet de Burton gestëppelt.

„Du hues Chance, datt Kanner hei sinn, soss géif ech dir de Bengel um Kapp zerschloen.“

„Ech dinn zur Sécherheet da léiwer mäin Helm un“, huet de Burton gekontert an d’Dier fir eraus an den Haff opgehalen. Hien huet sech direkt hanner d‘Steier vun der Jeep gesat an de Motor ugemaach…

Extrait aus dem  Buch « American Saint Nick » vum Peter Lion

D’Mariette Leuck an de 40er Joren

Am großen Tag selbst schlichen wir nach einer unendlichen Nacht in die Stube, die nun nach Lebkuchen duftete. Neben den Tellern lagen neue Farbstifte, ein Baukasten, vielleicht ein Püppchen zum Anziehen und manchmal ein Bilderbuch. Die Teller aus Großmutters guter Stube waren gefüllt mit Spekulatius, ein paar Schokoladenplätzchen, „Boxeknäpp“ und, oh Wunder, mit denselben Äpfeln und Nüssen, wie sie auch im Garten wuchsen. Wir hatten also eine Himmelswiese hinter dem Haus! Besser noch, die Engel konnten dieselben Törtchen backen wie Großmutter, Mutter und Tante. Manchmal hing an ihnen noch ein Engelshaar – oder war es aus dem Schwanz des Esels? Das Geheimnis wurde nie gelüftet. Es blieb einfach himmlisch.

Irgendwie gehörte Sankt Nikolaus zu Weihnachten. Denn es folgten nun die Tage, an denen der Himmel die Erde fast berührte, die Nächte unendlich lang waren und die ersten Schneeflocken in der Luft tanzten. Die Kinder in der Schule sangen nun am Freitagnachmittag: „Ihr Kinderlein kommet“, „Stille Nacht“, „Oh Tannenbaum“. Ganz besonders gefiel mir: „Ein Kind geboren zu Bethlehem, des freuet sich Jerusalem“. Denn Bethlehem und Jerusalem dufteten einfach nach fernen Horizonten und weiter, geheimnisvoller Welt. Bald ging ich auch mit Großvater in den Tannenwald. Wir sahen uns die kleinen Tannen an, und wenn es da ein Bäumchen gab, das die anderen rundherum zu ersticken drohten, war dies eine verfolgte kleine Tanne, die Christbaum werden musste. In den kommenden Tagen und Wochen besuchten wir sie, sahen, ob sie schön dunkelgrün war und vielleicht sogar kleine Zapfen hatte. Wir hoben Zapfen vom Boden auf, sahen, wo die Samen saßen oder ob ein Eichhörnchen daran geknabbert hatte. Doch dann musste ich sie wieder hinlegen, denn sie waren Nahrung für so manche Wildtiere. Am Tag vor Weihnachten nahm Großvater die Säge mit und ich half, das Christbäumchen nach Hause zu tragen. Über Nacht kam das Christkind und am Morgen stand das Bäumchen mit Kugeln und Ketten behangen auf dem Stubentisch. Darunter lagen wieder Äpfel und Nüsse, wie sie auch in unserem Garten wuchsen. Das Christkind hatte einen neuen Schal oder ein Nachthemd gebracht. Einmal aber traute ich meinen Augen kaum: da lagen zwei gelbe Gurken, über die ich laut lachte. Großvater aber sagte, dies seien keine Gurken, sondern Früchte aus einem fernen Land und sie hießen „Bananen“. Ich stellte mir nun vor, dass sie bestimmt in Bethlehem oder Jerusalem gepflückt worden waren, denn im Lied hieß es ja, dass das Kind dort geboren sei. Es brauchte sie also nur mitzubringen.

Ich wartete auch mit Spannung auf die Drei Könige, die Gold, Weihrauch und Myrrhe brachten und von denen ich gehört hatte, sie seien über die Weihrauchstraße gekommen, aus einem Land, das Morgenland genannt wurde. Ein solcher Name war einfach zauberhaft, voller Licht, wie der Stern im Osten, dem sie gefolgt waren. Nun gab ich gut Acht, ob man auch merkte, dass die Tage morgens und abends um einen Hahnenschrei länger würden.

Das Christbäumchen aus dem Wald lag nicht traurig herum nachdem es seine Nadeln verloren hatte. Nein, die heiligen Drei Könige hatten es mitgenommen, weil es im Morgenland keine Tannenbäume gab und es deshalb für sie etwas ganz Besonderes war.

Ech war bekannt als duerchdriwwenen Hond. Ons Nopesch Eugenie war eng Wiertsfra, déi mat all Waasser gewäsch war, grouss a staark. Si wousst alles wat ech gestëpst hat an si huet dann de Houseker gespillt. Deen huet och mat de Kette gerabbelt, wann en era komm ass. Dat war fir eis ganz impressionnant.

Eng Kéier hat den Houseker et fäerdeg bruecht, mech an de Saak ze stiechen an huet mech gedroen bis an den Ausgank vum Duerf bei e Bësch wou e mech lafe gelooss huet. Mir war et net méi egal, sou laang an deem daïschtere Sak an ech war frou, wéi ech nees doheem ukomm sinn.

Photo Tony Krier, Photothèque de la Ville de Luxembourg

Chrëschtdag ass natierlech e Chrëschtbeemche gemaach ginn a mir hu Chrëschtlidder gesong, awer et ass net esouvill gefeiert ginn. Et war ee jo schonn eng Éiwegkeet an der Kierch a mir haten es duerno genuch.

Och Ouschterdag war et e bëssen ze vill. Déi Mass huet dann bis zu 3 Stonne gedauert.

A propos Uniformen, do hunn ech zwou kokass Erënnerungen: Mäi Grousspapp, Schoulmeeschter zu Uewerwampech, huet heiansdo misste mat anere Schoulmeeschteren a Beamten op Ettelbréck a „Schulungen” goen. Owes éier hien op den Zuch gung, koum en äis nach huerteg Moie soen. A wéi war hie verkleet! Hien hat eng Gielemännerchersbox un a Getten, uewen e schwaarze Paltong an eng schwaarz Dunn um Kapp. Wéi mäi Papp d’Dier hannerun him zougezunn hat, hunn déi zwéin sech dout gelaacht!

Eisen Noper, den Zammermann, koum eng Kéier eis Kellertrap erop am vollen Gielemännercher-Ornat, d’Kap huet op sengem wujelege Krauselkapp geschaukelt. Meng Mamm krut e Schreck an huet Kreesch gedon. Hien huet d’Kap ofgedon an do hu mir hien erkannt. Meng Mamm an hien hu sech eng Boss gelaacht. Duerno hu mir hien ni méi an deem Dress gesinn.

An der Zäit, wou et un esou villem gefeelt huet, hate mir awer ëmmer genuch z’iessen. Et goufen dacks nëmme Grompere mat Mëllech oder Brach. D’ganzt Joer duerch goufen et Geméiszoppen, well mir haten e grousse Gaart, wou mir all eist Geméis gezillt hunn, fir de Wanter mat. Et goufe Saubounen, gring Bounen, Kornischongen, Iertsen a Wuerzelen agemeet, Mous getuckt, Bier a Kréischele gepléckt a Gebeess gekacht, Kiischten a Quetschen „ageweckt”. Mäi Papp ass alt Hielenterbier plécke gaangen. Dovun ass Sirup gekacht ginn an deen hu mir mat Mëllech vermëscht gedronk. Et war schonn eng Art „Milkshake”, mee dat hu mir deemools nach net kannt.

Vun Zäit zu Zäit, koum de Monni Jemp oder de Wämper Pätter mat engem Kuerf Eeër, schéin am Hee verpaakt, engem geschluechten Hung oder enger Kanéngchen, oder engem Stéck Speck.  En Zapp-Ee oder Gréiwen op de Gromperen, dat waren Delikatessen. Meng Mamm huet Miel vun de Ratiounen zesummegehal an heiansdo Brout gebak. Wann se och Zocker versuergt hat, da goufen et, ganz rar, Kichelcher. Wann de Kleesche koum goufen extra Kichelcher gebak, keng einfach ronn oder véiereckeg. Neen, mäi Papp huet Kartongsschabloune gebastelt a meng Mamm huet den Deeg no deene Schablounen ausgeschnidden. Et goufen Zwergen, Dännebeemercher, de Wollef an d’Routkäppchen, jee eng ganz Mäerchewelt. Ech erënnere mech nach haut, mat wat fir engem Genoss ech dem béise Wollef de Kapp ewech gebass hunn.

D’Spillsaache fir Niklosdag waren och „fabrication de la maison”. Nuets, wann ech am Bett louch, awer nach net richteg entschlof war, hunn ech dacks e komescht Gesouers héieren an ech hu mech gefrot, wat dat wier. Ech war net esou kéng, fir kucken ze goen, well an der Däischtert hunn ech gefaart, d’Luten hu jo missten ausbleiwen, wéinst der „Verdunkelung“. Och war et mir am Gank an an der Trap ze kal, well d’Kuele rationéiert waren a well de „Kohlenklau” ëmgung – en ellene schwaarzen Houseker mat engem Sak um Réck, deen zu all Spléck konnt erakommen an d’Hëtzt klauen.

Also, wann et owes esou komesch gesouert huet, huet mäi Papp mat enger klenger elektrescher See aus Sperrholz Spillsaache gebastelt: d’Schnéiwittchen, déi siwen Zwergen, Dännebeemercher, all d‘Béischten aus dem Bësch a vum Bauerenhaff, esouguer eng Krëppche stung fir Chrëschtdag ënnert dem Beemchen. Déi Figure waren, wa mir se Niklosdag um Dësch fonnt hunn, schéi fuerweg op zwou Säiten ugestrach a stungen op engem breede, flaache Fouss. Wat hu mir domat gespillt! Mir haten och en hëlzenen Zuch kritt mat e puer Waggonen, deen ee mat enger Ficelle noschleefe konnt. Da sinn all déi Déieren a Männercher mam Zuch gefuer.

Mam Gezei huet meng Mamm sech vill misste ploen. All Fiedemche Woll gouf zesummegestréckt, egal wat fir eng Fuerf, an duerno gouf déi Box oder dee Pullover mat donkelbloer Fuerf agefierft, a well déi verschidde Wollen d’Fuerf net gläichméisseg ugeholl hunn, war dat Gezei ganz getigregt.