Meng Kannerzäit am Krich – Deel 9: De Krich ass eriwwer

Eng Kéier, d’Klacken hunn zu Haf gelaut, do koum eisen Noper eis Kellertrap erop an huet eis an de Keller geruff. Hien huet eis Kanner e rout-wäiss-bloe Lampion ginn, mat enger klenger Käerz dran, déi am Keller ugefaange gouf. Elo stunge mir erëm am Keller, wou mer higelaf sinn, wann d’Fligere koumen. Déi grouss Leit hunn e „Vaterunser” gebiet an duerno d’Heemecht gesongen. D’Christiane, eist Nopeschkand an ech, mir hunn eis Lampionen hin an hir geschwenkt an op eemol sinn se a Brand gaangen. Eis Pappen hunn äis se aus dem Grapp gerappt, an de Pabeier, deen hell gebrannt huet, um Buedem zertrëppelt. Et huet een d’Kellerdier opgemeet an eis zwee an de Gaart gejuppt. Hei huet d’Sonn geschingt, den Himmel war blo, d’Fréijorsblummen hu gebléit an d’Villercher hu gesongen. Déi kleng patriotesch Feier hat en huertegt Enn kritt, mee d’Haaptsaach war, de Krich war aus.

Wéi mer erëm am Haus waren, hunn ech d’Kaffismillen aus dem Schaf geholl an och d’Kaffiskëscht, wou nach e Fong Kaffisbounen dra gerabbelt hunn. Ech hunn e Këssen op de Buedem geluet, mech drop gesat, d’Kaffismillen tëschent d‘Knéie geholl a réck an zéck Kaffi gemuel. Meng Mamm huet gefrot: „Wat méchs de?” –„Ech muele Kaffi, de Krich ass jo aus,” Ech hunn ëmmer gesot kritt, mir géifen de Kaffi drénken, wann de Krich aus wier.

Et war och ëm déi Zäit, do huet meng Mamm mech sonndes ugedoen. Mäi Papp gouf mir e schéine rout-wäiss-bloe Fändel an de Grapp an du si mir an Ettelbréck getrëppelt virun d’Gemeng. Do stunge ganz vill Leit op d’Groussherzogin Charlotte ze waarden. Ech hu mat mengem Fändel tëschent de Paweesteng gestëppelt. Mäi Papp sot: „Hal de Fändel an d’Luucht, elo kënnt d’Groussherzogin!”

D’Dier vun der Gemeng ass opgaangen an et koum eng Damm eraus en engem donkelbloe Mantel, e klengen, bloen Hittchen um Kapp, e giele Bucki Tulpen am Aarm, an si huet doudtraureg dra gekuckt. Mäi Papp sot: „Kuck, do ass d’Groussherzogin op der Trap!”

Ech war entgeeschtert: „Neen, dat do ass se net, dat ass nëmmen eng Fra.”

D’Groussherzogin a menger Virstellung war eng Prinzessin mat engem Diadem mat engem décke Solitär an der Mëtt, e wäisse Pelz op de Schëlleren an e frëndlecht Laachen um Gesicht. Wéi dacks hat ech eng Brochure vun 1939 gekuckt, wou d’Groussherzogin op der éischter Säit war. Haut verstinn ech, firwat d’Grande-Duchesse esou traureg war, wéi si dat „sinistréiert” Lëtzebuerg erëmgesinn huet.

Trotz aller Erliichterung a Freed iwwert d’Enn vum Krich, louch awer eng grouss Trauer op eiser Famill.

Eise Wanseler Pätter war de 24. Dezember 1944 doheem un enger Longenentzündung gestuerwen. Jo, deemools 1944, wéi d’Preisen erëmkoumen, hunn se eis Wanseler Leit aus dem Haus gejot, well hiert Haus strategesch gutt louch fir e „Gefechtsunterstand” anzeriichten.

Mäi Pätter Bumm, menger Mamm hire Brudder, huet d’Uessen ugespannt an d’Matti an de Pätter an dat Allernéidegst opgelueden, fir se bei hir Famill op Iischpelt (Tarchamps) ze bréngen. Mee wéi se um Donkelser Poteau ukoumen, haten d’Preisen déi Kräizung scho besat an hu kee méi laanscht gelooss. De Pätter Bumm huet d’Kéier gemeet, si sinn erëm op Wanseler komm, si hunn sech an hirem Stall bei de Béischten an engem Eck opgehal, well dat Haus kee Keller hat. Et muss ee bedenken, et louch Schnéi dobaussen. Et hat keen e Bett. Si souzen dorëmmer op Botte Stréi an op Säck mat Gromperen. Si konnten sech net wiermen, wéi si dat hätte kéinten an hirer Stuff, mee do souze jo d’Preisen. Si hate just déi muffech Hëtzt vun de Béischten.

Do huet de Pätter sech erkaalt, krut Féiwer a schliisslech eng Longenentzündung. Hien huet no engem Här gefrot, fir versinn ze ginn, mee all déi mat him am Stall waren, hunn him dat ausgeschwat, well kee wousst, wou de Kaploun am Duerf ze fanne wier. Als läscht Wierder hätt e gesot: „Och, et war jo alles gutt!” D’Matti huet nach mat him gebiet an do war et säin Enn.

Seng Jongen, den Is an den Néckel, sinn an enger Geschëtzpaus an de Schapp gaangen an hunn aus réien Dillen eng Lued gezammert, de Pätter dra gebett an hie mat der Lued an d’Scheier gestallt, bis d’Preisen op eemol fort waren.

A wéi et net méi geschoss huet, hunn d’Jongen d’Lued mam Pätter op e Schlitt gesat a si mat him op de Kierfecht gefuer, deen e gutt Stéck aus dem Duerf erauslouch. Bal beim Kierfecht, huet op eemol e Maschinnegewier aus den Hecke vun déi Säit der Baach op si geschoss. D’Jongen hunn de Schlitt mam Pätter an de Gruef gedréckt a si si vive heem gerannt. Den Dag duerno war et roueg, an du sinn si erëm nom Schlitt mam Pätter kucke gaang. Si hunn de Schlitt aus dem Gruef  gehuewen a weider geschleeft, mee wéi se sollte beim Kierfecht iwwert Strooss goen, koum den amerikaneschen „Noschub”, eng kilometerlaang Kolonn mat Militärgefierer, déi net stallgehalen huet, bis an d’Nuet. Wéi si endlech laanscht war, war et däischter, a si hunn de Pätter mam Schlitt an de Kierfecht eragesat. Deen aneren Dag sollte si dann d’Graf aushiewen, mee do war net drun ze denken, well de Buedem war schankenhaart gefruer. Si hunn d’Lued mam Pätter op säi Graf gesat a mat e bësse Schnéi a Buedem zougedeckt. An eréischt, wéi de Schnéi ofgaang war, an alles entdeet war, gungen se nach eng Kéier lass mat Schëppen a Piochen an hunn de Pätter definitiv begruewen.

Wéi mir no der Offensiv fir d’éischte Kéier op Wanseler koumen, krute mir all Detailer verzielt an et gouf vill gekrasch.